• Uniek lesmateriaal
  • Makkelijk bestellen
  • Snelle levering
Home » Thema » Mediawijsheid » Online shaming

Online shaming

Jonge kinderen delen naaktfoto's met elkaar

Exposing of Internet Shaming

Veel kinderen en jongeren krijgen te maken met 'exposing' ‘Internet shaming’ of 'online shaming'. Uit onderzoek onder leraren en zorgcoördinatoren blijkt dat kinderen al op jonge leeftijd naaktfoto's van leeftijdsgenootjes met elkaar delen. Het gaat om jonge kinderen van de basisschool van nog maar 10 t/m 12 jaar oud. Ruim 1 op de 4 leraren heeft ervaring met online shaming, het ongewenst verspreiden van intieme foto's en filmpjes. Sommige kinderen werden stiekem gefilmd terwijl ze na het sporten of op schoolkamp onder de douche stonden. Andere kinderen hadden zich uitgekleed voor een webcam, waarna deze filmpjes verspreid werden. Ook is het aantal incidenten de afgelopen vijf jaar sterk toegenomen. 

Protocol Online Shaming

Op de scholen zijn nog geen duidelijke afspraken gemaakt over wat er moet gebeuren wanneer naaktbeelden van een leerling rondgaan. Scholen zijn ook niet verplicht om lessen te geven waarin aandacht wordt besteed aan online shaming. De reden hiervan is dat online shaming niet in het leerplan of curriculum zit. Dit leerplan voor scholen is voor het laatst  in 2012 bijgewerkt door het ministerie van onderwijs en toen kwam online shaming nog niet voor op de basisscholen.

Op middelbare scholen krijgt negen op de tien docenten te maken met online shaming en ook zij geven aan dat het verschijnsel toeneemt. Het is dus wel degelijk heel belangrijk om lessen mediawijsheid op scholen te organiseren. 

Wat is online shaming of internet shaming?

Bij online shaming of internet shaming wordt je op een openbare manier via internet in verlegenheid gebracht en voor schut gezet over iets wat jij gedaan of gezegd hebt. Over een berichtje, foto of filmpje van jou gaan anderen slecht over je denken, zonder dat ze weten wat er werkelijk aan de hand is. Zo ging er een foto op internet rond van een moeder die in de vertrekhal van het vliegveld haar baby op de grond legt en bezig is met haar mobiele telefoon. De foto werd op internet verspreidt en mensen spraken er schande over. De vrouw zou meer aandacht hebben voor haar telefoon, dan voor haar kindje. De vrouw ontving nare opmerkingen over de foto, maar kreeg gelukkig ook de kans om uit te leggen hoe het zat. Haar vliegtuig had namelijk al 20 uur vertraging en al die tijd had ze de baby op haar arm en op schoot gehad. Na zo’n lange tijd moest ze haar armen even ontspannen en uitstrekken. Ook belde ze haar familie om ze op de hoogte te brengen van de vertraging en wanneer ze nu aan zou komen. Als je het verhaal en de context waarin de foto gemaakt is niet kent ga je misschien onterecht slecht over iemand denken. Sommige slachtoffers hebben nog jaren last van zo’n gebeurtenis, maar met het ongewild doorsturen van privé-video’s en foto’s kun je iemands leven ruïneren. Als er naaktfoto’s of filmpjes rondgaan op internet kan het slachtoffer een wanhoopsdaad nog als enigste uitweg zien. Er zijn dus verschillende vormen van online shaming. 

Online shaming is leedvermaak

De eerste stap bij het aanpakken van online shaming is voorlichting en bewustwording. Denk altijd twee keer na voordat je iets online plaatst. De gevolgen kunnen zeer groot zijn, want het internet vergeet nooit! Alles wat je online plaatst kan heel gemakkelijk verspreid worden. Seksueel getinte foto’s of filmpjes kunnen zonder dat jij dat wilt op het internet gedeeld worden. Maak één verkeerde zet online en anderen kunnen je leven verpesten. Online shaming bestrijden is een echte uitdaging. Het vindt plaats op de meest populaire platforms van internet, waaronder sociale media en berichtenplatforms, waardoor het moeilijk is om effectief aan te pakken.

Slachtoffers van internet shaming

Als je slachtoffer wordt van online shaming overheerst de schaamte, maar het is heel belangrijk om hulp te zoeken. Ook om te horen dat het niet jouw schuld is dat dit je overkomt, maar dat de schuld altijd ligt bij degene die de beelden heeft verspreid. Vandaar ook de tekst op de poster ‘Niet ik, maar jij moet je schamen’. Niet iedereen voelt zich zo sterk om je schouders erbij op te halen en te denken ‘Kan me toch lekker niets schelen; volgende week is de lol er wel weer van af’.

Online shaming?

Jij moet je schamen …, niet ik!

Jij hebt het privé bericht verspreidt ..., ik niet!

Jij bent gemeen ..., ik niet!

Jij bent fout bezig ..., ik niet!

Jij moet je rot voelen ..., niet ik!

Jij hebt het foute filmpje verspreidt …, ik niet!

Jij bent respectloos ..., ik niet!

Jij moet je schuldig voelen ..., ik niet.

Schaam je!