Schoolafspraken & waarden

Welke waarden en afspraken vormen de basis van jullie school?

Elke school heeft afspraken. Maar sterke schoolafspraken beginnen niet bij regels. Ze beginnen bij de waarden die een school belangrijk vindt.

Waarden zoals respect, verantwoordelijkheid, samenwerken en veiligheid geven richting aan hoe leerlingen, medewerkers en bezoekers met elkaar omgaan. Vanuit deze waarden ontstaan afspraken die duidelijk maken wat een school belangrijk vindt.

Wanneer afspraken verbonden zijn met gedeelde waarden, krijgen zij meer betekenis. Leerlingen begrijpen niet alleen wat er van hen wordt verwacht, maar ook waarom deze afspraken belangrijk zijn.

Op deze pagina ontdek je hoe scholen werken met schoolafspraken en waarden om te bouwen aan een veilige, positieve en herkenbare schoolcultuur.

Direct aan de slag

Deze materialen helpen scholen om afspraken en waarden zichtbaar te maken binnen de hele school.

Deze materialen ondersteunen scholen bij het zichtbaar maken van respect, verantwoordelijkheid, samenwerken en positief gedrag.

→ Bekijk alle Posters regels & afspraken in de klas

Waarom werken vanuit waarden?

Regels vertellen wat mag en niet mag.

Waarden vertellen waarom dat belangrijk is.

Wanneer afspraken worden gekoppeld aan waarden ontstaat:

✔ meer begrip voor afspraken
✔ meer betrokkenheid van leerlingen
✔ meer verantwoordelijkheid
✔ meer samenhang binnen de school
✔ een sterkere schoolcultuur
✔ meer duidelijkheid voor leerlingen, medewerkers en ouders

Waarden geven richting aan gedrag en helpen scholen om een herkenbare identiteit uit te dragen.

Veelgebruikte waarden op school

Veel scholen werken met een aantal kernwaarden die zichtbaar terugkomen in afspraken, lessen en activiteiten.

Respect

We luisteren naar elkaar.
We behandelen elkaar vriendelijk.
We accepteren verschillen.

Verantwoordelijkheid

We komen afspraken na.
We nemen verantwoordelijkheid voor ons gedrag.
We zorgen goed voor materialen en omgeving.

Samenwerken

We helpen elkaar.
We werken samen aan een fijne school.
We dragen bij aan een positieve sfeer.

Veiligheid

Iedereen hoort erbij.
We spreken elkaar respectvol aan.
Pesten accepteren we niet.

Zorg voor elkaar

We hebben aandacht voor elkaar.
We helpen wanneer iemand hulp nodig heeft.
We tonen begrip voor anderen.

Van waarden naar schoolafspraken

Waarden krijgen pas betekenis wanneer zij zichtbaar worden in het dagelijks handelen.

Veel scholen vertalen hun waarden daarom naar concrete schoolafspraken.

Voorbeelden hiervan zijn:

• We behandelen elkaar met respect.
• Iedereen hoort erbij.
• We helpen elkaar.
• We nemen verantwoordelijkheid voor ons gedrag.
• We zorgen samen voor een veilige school.
• We gaan zorgvuldig om met spullen en omgeving.
• We lossen conflicten op een respectvolle manier op.

Zo ontstaat een duidelijke verbinding tussen wat de school belangrijk vindt en wat leerlingen dagelijks doen.

Schoolafspraken zichtbaar maken

Afspraken hebben meer effect wanneer zij zichtbaar blijven binnen de school.

Veel scholen maken afspraken zichtbaar:

✔ in klaslokalen
✔ in gangen
✔ bij entrees
✔ in aula's
✔ op centrale ontmoetingsplekken
✔ tijdens schoolbrede activiteiten

Door afspraken regelmatig terug te laten komen, groeien zij uit tot onderdeel van de dagelijkse schoolcultuur.

→ Lees meer over Zichtbare regels & leefafspraken

Wanneer besteden scholen aandacht aan schoolafspraken?

Schoolafspraken spelen het hele jaar door een rol, maar krijgen vaak extra aandacht:

✔ aan het begin van het schooljaar

✔ tijdens de Gouden Weken

✔ tijdens de Zilveren Weken

✔ tijdens burgerschapsprojecten

✔ bij sociale veiligheid

✔ tijdens studiedagen en teamafspraken

✔ wanneer de schoolcultuur extra aandacht vraagt

Sterke schoolafspraken zijn geen eenmalig project, maar een doorlopende lijn binnen de school.

Voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs en MBO

Werken met schoolafspraken en waarden is geschikt voor:

✔ basisonderwijs
✔ voortgezet onderwijs
✔ MBO
✔ mentorlessen
✔ burgerschapsonderwijs
✔ sociaal-emotionele ontwikkeling
✔ schoolbrede projecten rond gedrag en veiligheid

De invulling verschilt per school, maar de onderliggende waarden blijven vaak hetzelfde.

Verbonden met andere thema's

Schoolafspraken en waarden vormen de basis voor veel andere onderwerpen binnen de school.

Bekijk ook:

→ Regels & afspraken op school
→ Zichtbare regels & leefafspraken
→ Respect & omgangsvormen
→ Sociale veiligheid op school
→ Positief gedrag & waardering
→ Burgerschap op school

Samen dragen deze thema's bij aan een veilige, respectvolle en positieve leeromgeving.