Gratis Gouden Weken Starterkit – 2 weken groepsvorming
Elke schooldag een korte werkvorm voor een sterke en veilige groep
De eerste weken van het schooljaar bieden veel mogelijkheden om bewust te bouwen aan de sfeer en samenwerking in de klas.
Leerlingen leren elkaar kennen, zoeken hun plek en ontdekken hoe de nieuwe groep werkt. Tegelijkertijd ontstaan de eerste afspraken, groepsrollen en verwachtingen.
Met de gratis Gouden Weken Starterkit werk je gedurende twee weken iedere schooldag 5 tot 10 minuten aan:
- kennismaking;
- veiligheid;
- vertrouwen;
- samenwerking;
- groepsgevoel;
- gezamenlijke afspraken;
- verantwoordelijkheid voor de groep.
De werkvormen zijn praktisch, laagdrempelig en met een korte voorbereiding direct inzetbaar.
Twee weken stap voor stap bouwen aan de groep
De tien werkvormen vormen samen een logische opbouw.
In de eerste week ligt de nadruk op kennismaken, gevoelens, waardering en samenwerken. Leerlingen ontdekken overeenkomsten, leren elkaar beter kennen en doen hun eerste gezamenlijke ervaringen op.
In de tweede week verschuift de aandacht naar veiligheid, afspraken, verantwoordelijkheid en het wij-gevoel. Leerlingen denken na over wat zij nodig hebben en wat zij zelf kunnen bijdragen aan een fijne groep.
Zo is de Starterkit meer dan een verzameling losse kennismakingsactiviteiten. De werkvormen helpen om stap voor stap verder te bouwen.
Download de gratis Starterkit
→ Download: Gouden Weken Starterkit – 2 weken groepsvorming
De Starterkit bevat:
- tien korte werkvormen;
- printbare werkbladen;
- één opdracht voor iedere schooldag;
- doelen en vragen voor korte reflectie;
- een overzicht van de volledige twee weken;
- een handig overzicht voor op het bureau.
Direct naar de werkvormen
Je kunt de werkvormen vanuit de PDF gebruiken of iedere dagpagina afzonderlijk bekijken voor extra uitleg, variaties en reflectievragen.
Week 1 – Kennismaken, veiligheid en samenwerking
Dag 1 – Kennismaken
Een actieve kennismakingswerkvorm waarbij leerlingen zonder te praten overeenkomsten ontdekken. Een laagdrempelige manier om te bewegen, te observeren en eerste contacten te leggen.
→ Bekijk Dag 1 – Kennismaken
Dag 2 – Smiley check-in
Een korte check-in waarmee leerlingen kunnen aangeven hoe zij zich voelen. De werkvorm helpt om gevoelens zichtbaar en bespreekbaar te maken zonder dat iedereen uitgebreid iets hoeft te vertellen.
→ Bekijk Dag 2 – Smiley check-in
Dag 3 – Elkaar leren kennen
Leerlingen gaan in tweetallen met elkaar in gesprek en ontdekken interesses, kwaliteiten en ervaringen van de ander. Zo leren zij elkaar verder kennen dan alleen bij naam.
→ Bekijk Dag 3 – Elkaar leren kennen
Dag 4 – Complimenten in de klas
Een werkvorm rond positief gedrag en waardering. Leerlingen oefenen met kijken naar wat zij in een ander waarderen en ontdekken wat een oprecht compliment kan betekenen.
→ Bekijk Dag 4 – Complimenten in de klas
Dag 5 – Samenwerken in de klas
Leerlingen werken in kleine groepjes aan een gezamenlijke opdracht. Daarbij ervaren zij hoe belangrijk luisteren, overleggen, taakverdeling en samenwerken zijn.
→ Bekijk Dag 5 – Samenwerken in de klas
Week 2 – Veiligheid, afspraken en groepsgevoel
Dag 6 – Veiligheid in de klas
Leerlingen denken na over wat zij nodig hebben om zich prettig en veilig te voelen in de klas. De antwoorden vormen een waardevolle voorbereiding op het maken van gezamenlijke afspraken.
→ Bekijk Dag 6 – Veiligheid in de klas
Dag 7 – Klasregels maken in de klas
De groep bespreekt hoe leerlingen met elkaar willen omgaan en wat nodig is om samen te kunnen leren. Vanuit deze gesprekken ontstaan duidelijke en begrijpelijke afspraken.
→ Bekijk Dag 7 – Klasregels maken in de klas
Dag 8 – Wat kun jij doen?
Een veilige en prettige groep wordt door iedereen samen gevormd. Leerlingen denken na over hun eigen invloed en kiezen wat zij zelf aan de groep kunnen bijdragen.
→ Bekijk Dag 8 – Wat kun jij doen?
Dag 9 – Wij als groep
De aandacht verschuift van individuele leerlingen naar de groep als geheel. Wat verbindt ons, welke kwaliteiten hebben we samen en hoe willen we als groep bekendstaan?
→ Bekijk Dag 9 – Wij als groep
Dag 10 – Check-out & vooruitkijken in de klas
De groep kijkt terug op de eerste twee weken. Wat hebben leerlingen over elkaar ontdekt? Wat gaat al goed? En wat heeft de groep nodig om verder te groeien?
Waarom iedere dag een korte werkvorm?
Groepsvorming gebeurt niet tijdens één groot kennismakingsmoment. Verbinding en vertrouwen groeien doordat leerlingen elkaar regelmatig in verschillende situaties ontmoeten.
Een kort dagelijks moment zorgt voor ritme en samenhang. Leerlingen krijgen meerdere kansen om:
- met verschillende klasgenoten contact te maken;
- te luisteren en samen te werken;
- gevoelens en behoeften te benoemen;
- positieve ervaringen met elkaar op te doen;
- na te denken over hun eigen invloed;
- afspraken te verbinden aan de dagelijkse praktijk.
Vijf tot tien minuten per dag kan zo een herkenbaar onderdeel worden van de start van de klas.
Een hulpmiddel, geen vast programma
Iedere groep begint anders. Sommige leerlingen kennen elkaar al jaren, terwijl anderen zonder vertrouwde klasgenoten starten. De ene groep legt gemakkelijk contact; een andere groep heeft meer tijd of begeleiding nodig.
De Starterkit biedt daarom een bruikbare rode draad, maar is geen vast programma dat precies volgens één tempo moet worden uitgevoerd.
Je kunt:
- een werkvorm verlengen of herhalen;
- activiteiten aanpassen aan de leeftijd en groep;
- een dag overslaan wanneer iets anders aandacht vraagt;
- een werkvorm later in het schooljaar opnieuw gebruiken;
- extra tijd nemen voor het gesprek na een activiteit.
Het doel is niet om tien opdrachten af te vinken. Het doel is om bewust te kijken wat er in de groep gebeurt en wat leerlingen nodig hebben om verder te bouwen.
Voor welke groepen is de Starterkit geschikt?
De werkvormen zijn vooral bruikbaar voor:
- midden- en bovenbouw van het basisonderwijs;
- nieuwe klassen en groepen;
- mentorlessen;
- introductieprogramma’s;
- groepen die opnieuw willen werken aan verbinding en samenwerking.
De oefeningen kunnen worden aangepast aan de leeftijd, groepsgrootte en beschikbare tijd.
Meer over de Gouden Weken
De Starterkit geeft iedere schooldag een concrete werkvorm. Wil je eerst of tussendoor meer lezen over wat er tijdens de Gouden Weken in een groep ontstaat?
Op de kennispagina Gouden Weken lees je meer over:
- kennismaken en vertrouwen;
- veiligheid in de groep;
- samen regels maken;
- geschreven regels;
- de eerste ongeschreven regels;
- de invloed van dagelijkse ervaringen op de groepscultuur.
→ Lees wat de Gouden Weken betekenen voor groepsvorming en klassenklimaat
Materialen voor groepsvorming
Wil je groepsvorming, afspraken en samenwerking ook zichtbaar maken in de klas?
Bekijk dan ook:
→ Posters Groepsvorming & klassenklimaat
→ LesmMateriaal & werkvormen groepsvorming
→ Posters regels & afspraken in de klas
→ Sociale veiligheid op school
→ Respect & omgangsvormen
Veelgestelde vragen
Is de Gouden Weken Starterkit gratis?
Ja. De Starterkit en bijbehorende werkbladen zijn gratis als PDF te downloaden.
Hoeveel tijd kost een werkvorm?
De meeste werkvormen duren ongeveer 5 tot 10 minuten. Voor een uitgebreider gesprek of een gezamenlijke reflectie kun je meer tijd nemen.
Moet ik de werkvormen in de aangegeven volgorde gebruiken?
De opbouw loopt van kennismaken naar samenwerken, veiligheid, afspraken en verantwoordelijkheid. Je kunt de volgorde aanpassen wanneer dat beter past bij jouw groep.
Kan ik de werkvormen later in het schooljaar gebruiken?
Ja. De activiteiten zijn ook bruikbaar na een vakantie, bij een veranderde groepssamenstelling of wanneer samenwerking en groepsgevoel opnieuw aandacht vragen.
Heb ik voorbereiding nodig?
De voorbereiding is kort. Bij enkele werkvormen print je vooraf een werkblad of leg je eenvoudige materialen klaar. Op de afzonderlijke dagpagina’s staat wat je nodig hebt.
Deze pagina hoort binnen het thema
→ Groepsvorming & klassenklimaat
→ Start schooljaar
→ Gouden Weken