Dag 10 – Terugkijken en vooruitkijken in de klas

Werkvorm voor de Gouden Weken

Stilstaan bij wat er al is ontstaan

In de afgelopen twee weken heeft de groep kennisgemaakt, samengewerkt, gesproken over veiligheid en afspraken gemaakt. Leerlingen hebben ontdekt wat zij nodig hebben en welke bijdrage zij zelf kunnen leveren aan een fijne klas.

Dat is een goed moment om even stil te staan.

Niet om te beoordelen of de groep nu ‘af’ is. Groepsvorming blijft zich ontwikkelen. Wel om zichtbaar te maken wat er al goed gaat, wat leerlingen willen vasthouden en waar de groep verder in wil groeien.

Zo krijgt de start betekenis voor de rest van het schooljaar.

Doel van deze werkvorm

Met deze werkvorm:

• kijken leerlingen terug op de eerste schoolweken;
• benoemen zij wat al goed gaat in de groep;
• maken zij zichtbaar wat zij willen vasthouden;
• kijken zij vooruit naar de komende periode;
• versterk je betrokkenheid bij de groepscultuur.

Werkvorm: Terugblik en vooruitblik

Tijd: ongeveer 15 minuten
Benodigdheden: bord, groot vel papier of post-its

Zo werkt het

Geef leerlingen eerst kort de tijd om voor zichzelf na te denken. Laat hen vervolgens één of meer vragen beantwoorden:

• Wat vond je fijn in de klas?
• Wanneer voelde je je onderdeel van de groep?
• Wat ging goed tijdens samenwerken?
• Welke afspraak helpt ons echt?
• Waar zijn we als groep trots op?
• Wat willen we graag zo houden?
• Waar kunnen we de komende weken nog in groeien?

Bespreek daarna een aantal antwoorden met de klas. Schrijf de opbrengst zichtbaar op, bijvoorbeeld in twee kolommen:

Maak samen een korte ‘Wij houden vast’-lijst. Kies drie tot vijf punten die passen bij de groep en waar leerlingen zich in herkennen.

Reflectie in de klas

Bespreek samen:

• Waar zijn we trots op?
• Wat heeft geholpen om dit te bereiken?
• Welke afspraak willen we extra goed blijven gebruiken?
• Welke kleine stap kunnen we deze week al zetten?
• Hoe merken we over een paar weken dat we zijn gegroeid?

Laat leerlingen ook benoemen dat iets nog oefenen mag vragen. Een sterke groep is niet een groep waarin nooit iets misgaat, maar een groep die leert hoe zij daarmee om kan gaan.

Waarom deze werkvorm werkt

Tijdens de eerste weken ontstaan niet alleen geschreven afspraken, maar ook eerste gewoonten en ongeschreven regels. Door bewust terug te kijken, maak je zichtbaar welke daarvan de groep wil behouden.

Leerlingen zien dat groepsvorming geen los project van twee weken is. Het is de manier waarop zij iedere dag samen leren, werken, reageren en opnieuw beginnen.

De Gouden Weken zijn daarmee niet het eindpunt.

Ze zijn de periode waarin een school bewust investeert in de voorwaarden voor een veilig, betrokken en lerend schooljaar.

Nu begint het echte bouwen.

Maak de opbrengst zichtbaar

Hang de ‘Wij houden vast’-lijst op een plek waar jullie er regelmatig bij kunnen terugkomen. Bijvoorbeeld na een samenwerkingsopdracht, bij een klassengesprek of aan het begin van een nieuwe periode.

Vraag dan af en toe:

• Zien we dit nog terug?
• Wat gaat al vanzelf?
• Wat heeft opnieuw aandacht nodig?
• Willen we iets toevoegen of veranderen?

Zo blijft de opbrengst van de Gouden Weken geen herinnering aan de eerste schooldagen, maar een levend onderdeel van jullie groepscultuur

Variaties

• Laat leerlingen ieder één trots moment opschrijven.
• Maak een groepsposter met kernwoorden uit de terugblik.
• Laat leerlingen een compliment aan de groep geven.
• Gebruik een korte check-out: “Deze week wil ik helpen door…”
• Plan over vier weken een kort vervolgmoment en vergelijk de opbrengst.

Materialen die hierbij passen

• Posters ‘Wij’
• Poster ‘Like onze afspraken’
• Poster ‘Groepsvorming’ – samen sterk vanaf dag één
• Poster ‘Zeven Morele Waarden’

Meer materialen voor groepsvorming

Wil je ook na de Gouden Weken blijven bouwen aan de groep?

→ Bekijk Lesmateriaal & werkvormen groepsvorming

Onderdeel van de Gouden Weken Starterkit

Deze werkvorm is onderdeel van de gratis Gouden Weken Starterkit – 2 weken groepsvorming. De tien korte werkvormen helpen om vanaf de eerste schooldagen bewust te werken aan kennismaking, vertrouwen, samenwerking en gezamenlijke afspraken.

→ Bekijk de Gouden Weken Starterkit - 2 weken groepsvorming
→ Lees meer over de Gouden Weken in het onderwijs

Verder bouwen aan de groep

→ Gouden Weken
→ Groepsvorming & klassenklimaat
→ Samen afspraken maken
→ Sociale veiligheid op school