Samen afspraken maken

Werk samen met leerlingen aan duidelijke en gedragen afspraken

Afspraken werken het best wanneer leerlingen betrokken zijn bij het maken ervan. Wanneer leerlingen meedenken over klasafspraken, voelen zij zich meer verantwoordelijk voor de groep en voor hun eigen gedrag.

Samen afspraken maken zorgt voor meer betrokkenheid, eigenaarschap en onderling respect. Leerlingen ervaren dat hun mening telt en begrijpen beter waarom afspraken belangrijk zijn.

Deze aanpak ondersteunt groepsvorming, sociale veiligheid en een positief klassenklimaat.

Geschikt voor:

✔ basisonderwijs
✔ voortgezet onderwijs
✔ mentorlessen
✔ groepsvorming
✔ sociale veiligheid

Waarom samen afspraken maken werkt

Afspraken die samen worden opgesteld, worden vaker nageleefd.

Leerlingen voelen zich meer betrokken wanneer zij:

✔ mogen meedenken
✔ hun ideeën kunnen delen
✔ invloed hebben op afspraken
✔ begrijpen waarom afspraken nodig zijn

Daardoor worden afspraken niet alleen regels van de leerkracht, maar afspraken van de groep.

Direct aan de slag

Deze materialen helpen om klassengesprekken te voeren en samen afspraken op te stellen.

Gratis PowerPoint: Like onze afspraken

Wilt u eenvoudig starten met een gesprek over gewenst gedrag?

Gebruik de gratis PowerPoint Like onze afspraken en ga samen met leerlingen in gesprek over wat belangrijk is voor een fijne groep.

Met herkenbare voorbeelden bespreekt u onderwerpen zoals:

• respectvol omgaan met elkaar
• luisteren naar elkaar
• samenwerken
• elkaar helpen
• verantwoordelijkheid nemen

Zo ontstaat een positieve basis voor gezamenlijke afspraken.

Zo pakt u het aan

1. Start met een klassengesprek

Vraag leerlingen wat zij belangrijk vinden voor een fijne groep.
Wat helpt om prettig samen te werken?
Wanneer voel je je veilig?
Wat maakt een klas gezellig en respectvol?

2. Verzamel ideeën

Laat leerlingen voorbeelden noemen van gedrag dat zij belangrijk vinden.
Noteer alle ideeën zichtbaar voor de groep.
3. Formuleer afspraken samen
Maak van de ideeën concrete afspraken.
Houd deze duidelijk, positief en begrijpelijk.

4. Kies de belangrijkste afspraken

Een beperkt aantal afspraken werkt beter dan een lange lijst.
Kies samen welke afspraken het belangrijkst zijn.

5. Maak afspraken zichtbaar

Hang de afspraken op in de klas en verwijs er regelmatig naar tijdens lessen en klassengesprekken.

Begin met verbinding

Goede afspraken ontstaan gemakkelijker wanneer leerlingen zich onderdeel voelen van de groep.

Gebruik daarom vooraf een verbindende werkvorm.

→ → Werkvorm: Iedereen hoort erbij

Deze werkvorm helpt leerlingen ervaren dat iedereen een plek heeft binnen de groep en vormt een mooie basis voor gezamenlijke afspraken.

Een verhaal om afspraken bespreekbaar te maken

Waarom hebben we eigenlijk regels?

Het verhaal Een goede regel is er niet voor niets helpt leerlingen ontdekken dat afspraken niet bedoeld zijn om te beperken, maar juist om ervoor te zorgen dat iedereen prettig en veilig kan samenwerken.

→ Lees het verhaal: Een goede regel is er niet voor niets

Op zoek naar voorbeelden van klasafspraken?

Wilt u inspiratie opdoen voor afspraken die veel scholen gebruiken?

→ Bekijk Groepsregels in de klas

Daar vindt u voorbeelden van groepsregels en klasafspraken voor verschillende leeftijden.

Wanneer gebruik je deze aanpak?

Samen afspraken maken wordt vaak ingezet:

✔ tijdens de Gouden Weken
✔ bij de start van het schooljaar
✔ bij een nieuwe groep
✔ na een vakantie
✔ tijdens mentorlessen
✔ wanneer de groepssfeer aandacht vraagt
✔ bij een herstart van de groep

Tips voor succes

✔ Formuleer afspraken positief
✔ Houd afspraken concreet
✔ Betrek alle leerlingen
✔ Herhaal afspraken regelmatig
✔ Evalueer afspraken samen
✔ Zorg dat afspraken zichtbaar blijven