Themaweken voor school

Ideeën en lesmateriaal voor themadagen en projectweken

Een themaweek geeft je de ruimte om met leerlingen langer stil te staan bij een onderwerp. Denk aan respect, pesten, diversiteit, leesplezier of online gedrag.

Sluit aan bij een bekende themaweek of organiseer een eigen projectweek. Hieronder vind je thema’s met bijpassende lessen, activiteiten en materialen voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs.

Zoek je de datums van themadagen en themaweken?
→ Bekijk de onderwijskalender voor scholen in Nederland en België

Kies een themaweek voor jouw school

Welke onderwerpen verdienen aandacht in jouw groep? Gebruik een themaweek om iets nieuws te onderzoeken, een gesprek op gang te brengen of verder te werken aan wat leerlingen dagelijks meemaken.

Gouden Weken

Gebruik de eerste schoolweken om elkaar te leren kennen, afspraken te maken en samen te werken aan een prettige groep. Geef met gesprekken en gezamenlijke activiteiten aandacht aan vertrouwen, samenwerking en erbij horen.

→ Bekijk ideeën en materialen voor de Gouden Weken

Week tegen Pesten

Bespreek hoe leerlingen en volwassenen kunnen bijdragen aan een veilige groep. Werk aan het herkennen van pestgedrag, buitensluiten, elkaar helpen en hulp vragen. De verantwoordelijkheid voor het stoppen van pesten ligt bij de volwassenen.

→ Bekijk lessen en materialen voor De Week tegen Pesten

Week van Respect

Wat betekent respect in dagelijkse situaties? Praat met leerlingen over luisteren, verschillen van mening, persoonlijke grenzen en de manier waarop je met elkaar omgaat.

→ Bekijk ideeën en materialen voor De Week van Respect

Week van de Mediawijsheid

Onderzoek samen hoe media invloed hebben op wat leerlingen zien, denken en doen. Kies bijvoorbeeld voor online gedrag, betrouwbare informatie, privacy of de invloed van sociale media.

→ Bekijk lessen en materialen voor de Week van de Mediawijsheid

Diversiteitsweek op school

Organiseer een eigen diversiteitsweek rond verschillen, gelijkwaardigheid en erbij horen. Laat leerlingen kennismaken met verschillende ervaringen en perspectieven en bespreek hoe iedereen kan meedoen.

→ Bekijk ideeën voor een diversiteitsweek op school

Week tegen Racisme

Geef aandacht aan vooroordelen, discriminatie en racisme. Bespreek herkenbare situaties en onderzoek hoe je kunt reageren wanneer iemand ongelijk wordt behandeld.

→ Bekijk ideeën en materialen voor De Week tegen Racisme

Kinderboekenweek

Maak ruimte voor verhalen, voorlezen en het ontdekken van boeken. Combineer leesmomenten met gesprekken en creatieve opdrachten die leerlingen uitnodigen om zelf verder te lezen.

→ Bekijk ideeën en materialen voor de Kinderboekenweek op school

Materialen voor jullie themaweek

Geef het gekozen thema inhoud met lessen, verhalen en activiteiten. Een passende poster of een gezamenlijke boodschap kan helpen om het onderwerp ook na de themaweek terug te laten komen.

Lessen en werkvormen

Gebruik een verhaal om een gesprek te beginnen, laat leerlingen een situatie onderzoeken of kies een opdracht waarin zij samen iets uitwerken. Combineer verschillende werkvormen tot een programma dat past bij jouw groep.

→ Bekijk het lesmateriaal voor school

Posters voor school

Een poster kan een gespreksstarter zijn of herinneren aan wat jullie hebben besproken. Geef de poster een zichtbare plek en kom er later op terug: wat betekent deze boodschap voor onze groep?

→ Bekijk de posters voor school

Polsbandjes, buttons en lintjes

Een polsbandje, button of lintje kan aansluiten bij een gezamenlijke activiteit. Gebruik het bijvoorbeeld als herinnering aan een afspraak, als blijk van waardering of om een gedeelde boodschap zichtbaar te maken.

→ Bekijk de polsbandjes
→ Bekijk de buttons
→ Bekijk de lintjes

Zelf een themaweek of projectweek organiseren

Je hoeft niet te wachten op een landelijke themaweek. Een vraag uit de groep, een gebeurtenis op school of een onderwerp uit de lessen kan ook het begin zijn van een eigen projectweek.

Mogelijke thema’s zijn:

• Respect en samenwerken: luisteren, afspraken maken en rekening houden met elkaar.
• Diversiteit en erbij horen: verschillen ontdekken en ruimte maken voor elkaar.
• Online gedrag: nadenken over wat je bekijkt, gelooft en deelt.
• Leesplezier: boeken ontdekken, voorlezen en verhalen uitwisselen.
• Duurzaamheid: onderzoeken hoe dagelijkse keuzes samenhangen met de leefomgeving.
• Burgerschap: samenleven, verantwoordelijkheid nemen en omgaan met verschillende meningen.

Hoe bouw je een projectweek op?

Begin met één centrale vraag, zoals: ‘Hoe zorgen we dat iedereen mee kan doen?’ of ‘Hoe weten we of informatie betrouwbaar is?’

Kies vervolgens lessen en activiteiten waarmee leerlingen de vraag vanuit verschillende kanten onderzoeken. Denk aan een verhaal, klassengesprek, onderzoeksopdracht, rollenspel of creatieve verwerking.

Werk toe naar iets wat leerlingen samen maken of presenteren: een tentoonstelling, ideeënmuur, voorstelling of voorstel voor de school. Bespreek na afloop wat zij hebben ontdekt en wat zij daarvan willen blijven gebruiken.

Voorbeeld: een themadag over respect

Begin met een verhaal of praatplaat over een herkenbare situatie. Bespreek wat leerlingen opvalt: wie wordt gehoord, welke grenzen spelen mee en wat zouden zij zelf doen?

Laat leerlingen daarna in kleine groepjes bedenken hoe de situatie anders zou kunnen verlopen. Zij kunnen hun ideeën tekenen, opschrijven of uitspelen.

Kies samen één afspraak om in de praktijk te brengen. Een passende poster kan helpen om daar later op terug te komen.

→ Bekijk ideeën en materialen voor De Week van Respect

Themadagen op school

Ook één themadag kan aanleiding geven om samen stil te staan bij een onderwerp. Kies een activiteit die past bij de leeftijd van de leerlingen, hun vragen en de beschikbare tijd.

Diversiteit en jezelf mogen zijn

Besteed aandacht aan een school waarin leerlingen zichzelf kunnen zijn en verschillen worden gerespecteerd. Bespreek wat erbij horen betekent en hoe je ruimte maakt voor elkaar.

→ Bekijk Paarse Vrijdag op school
→ Bekijk PAARS op school in België
→ Bekijk Coming Out Day op school

Veilig en respectvol omgaan met elkaar

Gebruik een themadag om gedrag bespreekbaar te maken. Onderzoek wat leerlingen en volwassenen kunnen doen wanneer iemand wordt gekwetst, buitengesloten of ongelijk behandeld, op school en online.

→ Bekijk de Dag tegen Pesten
→ Bekijk De dag tegen Racisme
→ Bekijk Safer Internet Day

Duurzaamheid en de leefomgeving

Onderzoek met leerlingen hoe wij omgaan met de aarde. Verbind het onderwerp met wat zij thuis, op school en in hun omgeving zien en met vragen die zij zelf hebben.

→ Bekijk ideeën en materialen voor de Dag van de Aarde

Andere momenten in het schooljaar

Naast themaweken en themadagen zijn er meer momenten waarop je samen iets kunt beleven, bespreken of vieren.

Voorlezen en leesplezier

Organiseer een gezamenlijk voorleesmoment, ontdek nieuwe verhalen of laat leerlingen hun favoriete boeken aan elkaar presenteren.

→ Bekijk de Nationale Voorleesdagen & voorleesontbijt
→ Bekijk de Jeugdboekenmaand

Samen vieren en waarderen

Een gezamenlijke viering of een bedankje biedt ruimte om stil te staan bij wat mensen voor elkaar betekenen binnen de school.

→ Bekijk Koningsdag op school
→ Bekijk de Dag van de Leraar

Afscheid en een nieuwe stap

Kijk samen terug op wat leerlingen hebben meegemaakt en geleerd. Geef aandacht aan het afscheid, behaalde resultaten en de overgang naar een volgende fase.

→ Bekijk Afscheid groep 8
→ Bekijk Geslaagd & diploma-uitreiking