Groepsvorming is meer dan een kennismakingsspel aan het begin van het schooljaar. Een sterke groep groeit wanneer leerlingen elkaar leren kennen, zich welkom voelen, samenwerken, afspraken maken en ervaren dat zij erbij horen.
Op deze pagina vind je lesmateriaal, werkvormen, verhalen en zichtbare materialen die daarbij helpen — tijdens de Gouden Weken én gedurende de rest van het schooljaar.
Geschikt voor het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, mentorlessen en groepsgesprekken.
Wil je werken aan:
→ kennismaken & erbij horen
→ gevoelens, veiligheid & vertrouwen
→ samen afspraken maken
→ samenwerken & groepsgevoel
→ verantwoordelijkheid & positief gedrag
Wil je de eerste schoolweken bewust aandacht geven aan groepsvorming, zonder veel voorbereiding?
De gratis Gouden Weken Starterkit bevat tien korte werkvormen. Elke schooldag werk je in ongeveer 5 tot 15 minuten aan kennismaken, veiligheid, samenwerking, afspraken en groepsgevoel.
→ Bekijk de Gouden Weken Starterkit – 2 weken groepsvorming
✔ tien korte werkvormen
✔ direct inzetbaar in de klas
✔ inclusief werkbladen
✔ voor een sterke start van de groep
Iedereen hoort erbij
Een eenvoudige werkvorm waarin leerlingen letterlijk en figuurlijk ervaren dat iedereen een plek heeft in de groep.
→ Bekijk Werkvorm: Iedereen hoort erbij
Smiley Check-in & Check-out
Een korte, laagdrempelige manier om zichtbaar te maken hoe leerlingen de dag beginnen of afsluiten.
Gratis werkvorm: Smiley Check-in & Check-out
Een nieuw schooljaar is hét moment om te bouwen aan een positieve groepssfeer. Vooral in de eerste weken – ook wel de Gouden Weken (eerste 6 weken) – is het belangrijk dat kinderen zich veilig voelen en elkaar leren kennen. Zo ontstaat er een fijne klas waar samenwerken, vertrouwen en plezier centraal staan.
De eerste contacten in een groep verdienen aandacht. Deze materialen helpen leerlingen om namen, overeenkomsten en verbondenheid zichtbaar te maken.
Afspraken werken het best wanneer leerlingen begrijpen waarvoor zij nodig zijn en zelf kunnen meedenken over de inhoud.
Gebruik deze materialen om behoeften, wensen en afspraken een zichtbare plek te geven in de klas.
→ Lees meer over Samen afspraken maken
Een fijne groep ontstaat in de kleine momenten waarin leerlingen luisteren, overleggen, hulp vragen, ruimte geven en elkaar erbij betrekken.
Deze materialen ondersteunen gesprekken over positief gedrag, respect, samenwerking en verantwoordelijkheid.
→ Bekijk Wij-gevoel & verantwoordelijkheid
Soms geeft een verhaal leerlingen woorden voor iets wat zij in de groep herkennen. Verhalen helpen om stil te staan bij verantwoordelijkheid, regels, verschillen, respect en de gevolgen van kleine keuzes.
Een goede regel is er niet voor niets
Een verhaal over waarom afspraken niet bedoeld zijn om elkaar te beperken, maar om te beschermen wat belangrijk is.
→ Lees het verhaal: Een goede regel is er niet voor niets
Bekijk ook:
→ Verhalen over verantwoordelijkheid & samenleving
→ Verhalen over respect & relaties
Beelden en verhalen kunnen een gesprek op gang brengen zonder dat leerlingen meteen over zichzelf hoeven te vertellen. Dat maakt vertelplaten, verhaalposters en lees- & praatplaten waardevol bij thema’s als vriendschap, samenwerken, verschillen en verantwoordelijkheid.
→ Bekijk lees- & praatplaten
→ Bekijk verhaalposters over verantwoordelijkheid & samenleving
→ Bekijk verhaalposters over respect & relaties
Groepsvorming stopt niet na de eerste weken. Een groep verandert wanneer leerlingen groeien, nieuwe situaties ontstaan of de sfeer onder druk komt te staan.
Blijf daarom regelmatig aandacht geven aan samenwerken, afspraken, betrokkenheid, respect en sociale veiligheid.
In de eerste weken van het schooljaar investeert een school bewust in de voorwaarden voor een veilig, betrokken en lerend schooljaar.
→ Bekijk de Gouden Weken
Na de kerstvakantie kan een groep opnieuw stilstaan bij wat goed gaat, wat aandacht vraagt en hoe leerlingen samen verder willen.
→ Bekijk de Zilveren Weken
→ Groepsvorming & klassenklimaat
→ Kennismaken & verbinden
→ Samen afspraken maken
→ Wij-gevoel & verantwoordelijkheid
→ Sociale veiligheid op school
→ Gouden Weken
→ Zilveren Weken
Een sterke groep ontstaat niet in één dag. Door bewust aandacht te besteden aan kennismaken, veiligheid, samenwerking, afspraken en verantwoordelijkheid bouw je stap voor stap aan een groep waarin leerlingen zich gezien voelen en kunnen leren.
