Dag 9 – Wij als groep

Werkvorm voor de Gouden Weken

Wat verbindt ons als groep?

In de afgelopen dagen heeft de klas kennisgemaakt, samengewerkt, besproken wat veiligheid vraagt en samen afspraken gemaakt. Leerlingen hebben ook nagedacht over hun eigen bijdrage.

Vandaag komt dat samen in een grotere vraag:

Wat maakt ons tot een fijne groep?

Een wij-gevoel ontstaat niet doordat iedereen hetzelfde is. Juist verschillen mogen er zijn. Het groeit wanneer leerlingen ervaren dat zij erbij horen, dat hun bijdrage ertoe doet en dat de groep samen verantwoordelijk is voor de manier waarop zij met elkaar omgaat.

Doel van deze werkvorm

Met deze werkvorm:

• ontdekken leerlingen wat hen als groep verbindt;
• maken zij zichtbaar wat er al goed gaat;
• groeit betrokkenheid bij de klas;
• versterken jullie de gezamenlijke identiteit;
• werk je aan verbondenheid, vertrouwen en een positieve groepscultuur.

Werkvorm: Wij als groep

Tijd: ongeveer 15 minuten
Benodigdheden: bord, groot vel papier of poster

Zo werkt het

Ga met de klas in een kring zitten of werk vanuit de eigen plaatsen. Stel de vraag:

“Wat maakt ons samen een fijne groep?”

Laat leerlingen eerst kort zelf nadenken. Geef daarna ruimte om antwoorden te delen en schrijf ze zichtbaar op.

Je kunt helpen met open vervolgvragen:

• Waar zijn we als klas goed in?
• Wanneer helpen we elkaar?
• Wat vinden we belangrijk?
• Wat maakt dat iedereen mee kan doen?
• Wat willen we vaker zien in onze groep?
• Waar mogen we trots op zijn?

Maak samen een wij-lijst. Bijvoorbeeld:

Wij luisteren naar elkaar.
Wij helpen wanneer iemand vastloopt.
Wij geven elkaar ruimte.
Wij mogen verschillend zijn.
Wij zorgen dat niemand alleen staat.

Kies met de groep een paar woorden of zinnen die echt bij jullie passen. Dit hoeft geen perfecte tekst te zijn; het is een momentopname van de groep die jullie aan het worden zijn.

Reflectie in de klas

Bespreek samen:

• Welke woorden passen het best bij onze groep?
• Wat maakt dat jij je onderdeel voelt van de klas?
• Wat doen we al goed?
• Waar willen we als groep nog in groeien?
• Hoe kunnen we deze wij-lijst in de komende weken terugzien?

Zo blijft het wij-gevoel niet iets abstracts, maar wordt het verbonden aan gedrag dat leerlingen iedere dag kunnen laten zien.

Waarom deze werkvorm werkt

Een groep bestaat uit individuele leerlingen, maar ontwikkelt ook een eigen cultuur. In die cultuur ontstaan gewoonten, verwachtingen en ongeschreven regels: hoe luisteren we naar elkaar, wie krijgt ruimte en hoe reageren we wanneer iets moeilijk is?

Door samen te benoemen wat leerlingen willen behouden en versterken, maak je die groepscultuur zichtbaar. De groep krijgt taal voor de manier waarop zij wil zijn.

Dat helpt leerlingen om zich niet alleen verantwoordelijk te voelen voor zichzelf, maar ook betrokken bij het geheel.

Maak jullie wij-gevoel zichtbaar

Geef de wij-lijst een plek in de klas. Bijvoorbeeld als groepsposter, een muur met kernwoorden of een gezamenlijke tekening.

Kom er later op terug:

• Herkennen we ons nog in deze woorden?
• Wat zien we al terug in de klas?
• Welk woord vraagt deze week extra aandacht?
• Willen we iets toevoegen?

Zo groeit de poster mee met de groep, in plaats van dat hij alleen een mooi beginmoment blijft.

Variaties

• Laat leerlingen ieder één woord kiezen dat zij belangrijk vinden voor de groep.
• Maak in kleine groepjes een voorstel voor een groepsmotto.
• Laat leerlingen een symbool tekenen voor wat de klas verbindt.
• Maak een groepsposter met handafdrukken, namen of korte bijdragen.
• Laat leerlingen afsluiten met: “Ik draag bij aan onze groep door…”

Materialen die hierbij passen

• Posters ‘Wij’
• Poster ‘Groepsvorming’ – samen sterk vanaf dag één
• Poster ‘Samenwerken aan respect’
• Poster ‘Wees aardig voor elkaar’

Meer materialen voor groepsvorming

Wil je verbondenheid en groepsgevoel zichtbaar versterken?

→ Bekijk Lesmateriaal & werkvormen groepsvorming

Onderdeel van de Gouden Weken Starterkit

Deze werkvorm is onderdeel van de gratis Gouden Weken Starterkit – 2 weken groepsvorming. De tien korte werkvormen helpen om vanaf de eerste schooldagen bewust te werken aan kennismaking, vertrouwen, samenwerking en gezamenlijke afspraken.

→ Bekijk de Gouden Weken Starterkit - 2 weken groepsvorming
→ Lees meer over de Gouden Weken in het onderwijs

Verder werken aan groepsvorming

→ Bekijk Wij-gevoel & verantwoordelijkheid
→ Bekijk Groepsvorming & klassenklimaat