Wat is het verschil tussen plagen, ruzie en pesten?

Uitleg voor school en in de klas

Kinderen maken grapjes, krijgen ruzie en soms gaat gedrag een stap te ver. Voor leerkrachten, ouders en kinderen is het niet altijd eenvoudig om te bepalen wanneer gedrag nog plagen is en wanneer het pesten wordt.

Het verschil tussen plagen, ruzie en pesten is belangrijk. Door dit verschil te herkennen kunnen scholen en begeleiders beter reageren en pestgedrag sneller stoppen.

Op deze pagina leggen we eenvoudig uit wat de kenmerken zijn van plagen, ruzie en pesten.

Plagen

Een grapje dat voor beide kinderen leuk is

Plagen gebeurt vaak speels en over en weer. Beide kinderen lachen en niemand voelt zich echt gekwetst.

Kenmerken van plagen:

• het gebeurt meestal één keer of af en toe

• beide kinderen kunnen erom lachen

• het is niet bedoeld om iemand pijn te doen

• kinderen zijn ongeveer even sterk

Plagen hoort bij samen spelen en kan zelfs helpen om sociale grenzen te leren.

Maar plagen kan veranderen als één kind het niet meer leuk vindt.

Ruzie

Een conflict tussen twee kinderen

Ruzie ontstaat wanneer kinderen het oneens zijn of boos worden. Beide kinderen zijn betrokken bij het conflict.

Kenmerken van ruzie:

• beide kinderen doen mee

• er is geen duidelijke winnaar of verliezer

• het is meestal tijdelijk

• na een tijdje kan het weer goedkomen

Ruzies horen bij het leren omgaan met elkaar. Door ruzies leren kinderen ook hoe ze problemen kunnen oplossen.

Pesten

Herhaald gedrag waarbij één kind de dupe is

Bij pesten is er sprake van herhaald negatief gedrag. Eén kind wordt steeds opnieuw buitengesloten, uitgelachen of gekwetst.

Kenmerken van pesten:

• het gebeurt vaker en blijft terugkomen

• één kind heeft meer macht of invloed

• het slachtoffer kan zich moeilijk verdedigen

• het gedrag is kwetsend of bedoeld om pijn te doen

Pesten kan grote gevolgen hebben voor het zelfvertrouwen en welzijn van kinderen.

Daarom is het belangrijk dat pesten snel wordt herkend en aangepakt.

Overzicht: plagen, ruzie of pesten?

Waarom dit verschil belangrijk is

Wanneer volwassenen begrijpen wat er gebeurt, kunnen zij beter reageren.

Bijvoorbeeld:

• plagen → begeleiden en grenzen bespreken

• ruzie → helpen om het conflict op te lossen

• pesten → direct ingrijpen en beschermen

Door dit verschil te herkennen kunnen scholen bijdragen aan een veilige groep.

Leren herkennen met Grapje of gemeen?

Voor jonge kinderen is het soms moeilijk om dit verschil te zien.

Met het programma Grapje of gemeen? leren kinderen situaties herkennen en bespreken.

De filmpjes en verhalen van Beertje Anders helpen om:

• gevoelens te herkennen

• gedrag te begrijpen

• pesten te voorkomen

→ Ga naar Grapje of gemeen?

Is het plagen of pesten?

Soms is het lastig om te zien of iets een grapje is of pesten.

Daarom leren kinderen met Grapje of gemeen? het verschil herkennen tussen:

• plagen

• ruzie maken

• pesten

• sorry zeggen

→ Bekijk Grapje of gemeen?

Meer leren over pesten bij jonge kinderen

Wil je meer weten over hoe pesten bij jonge kinderen ontstaat en hoe je het kunt bespreken?

→ Lees verder op Pesten bij jonge kinderen