Lesmateriaal & werkvormen tegen pesten
Praktisch lesmateriaal voor pestpreventie, groepsvorming en sociale veiligheid
Zoek je lesmateriaal tegen pesten voor de basisschool of het voortgezet onderwijs?
Op deze pagina vind je lespakketten, werkvormen, projecten, lees- en werkboekjes en gratis lesmateriaal waarmee je direct aan de slag kunt. De materialen helpen om pesten bespreekbaar te maken en leerlingen te laten nadenken, praten en oefenen met wat zij zelf kunnen doen.
Zo werk je niet alleen aan het stoppen van pestgedrag, maar ook aan pestpreventie, groepsvorming, respect en sociale veiligheid.
Of je nu één korte werkvorm zoekt, meerdere lessen wilt geven, een project voor de Week Tegen Pesten organiseert of het hele schooljaar wilt werken aan een veilige groep: hier vind je praktisch lesmateriaal dat direct inzetbaar is.
Geschikt voor:
✔ basisonderwijs
✔ voortgezet onderwijs
✔ lager onderwijs (België)
✔ secundair onderwijs (België)
✔ burgerschap
✔ mentorlessen
Lesmateriaal en werkvormen tegen pesten voor gesprekken, groepsvorming en pestpreventie in de klas en op school.
Waarom goed lesmateriaal tegen pesten werkt
Pesten voorkom je niet met één gesprek of één activiteit.
Goed lesmateriaal helpt leerlingen niet alleen begrijpen wat pesten is, maar ook ontdekken welke invloed zij zelf hebben op de sfeer in een groep. Door verhalen, klassengesprekken, opdrachten en praktische werkvormen leren zij nadenken over hun eigen gedrag, de rol van anderen en het belang van respect voor elkaar.
Zo werken scholen stap voor stap aan:
- pestpreventie;
- groepsvorming;
- sociale veiligheid;
- respect;
- verantwoordelijkheid;
- samenwerken.
Wanneer deze onderwerpen regelmatig terugkomen in de klas, groeit pestpreventie uit tot een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks schoolleven.
Liever direct gratis aan de slag?
Bekijk alle gratis lessen, werkvormen en downloads over pesten
→ Bekijk de gratis Les over pesten voor 9 t/m 12 jaar en de les voor oudere leerlingen
Activiteiten tegen pesten
Wil je leerlingen niet alleen laten praten en nadenken, maar ook samen iets laten doen? Bekijk praktische activiteiten tegen pesten voor de klas, een leerjaar of de hele school.
→ Bekijk Activiteiten tegen pesten in de klas en op school
Welk lesmateriaal past bij jouw groep?
Iedere groep vraagt om een andere aanpak.
Daarom biedt DMS Educatief verschillende soorten lesmateriaal. Soms is één korte werkvorm voldoende om een gesprek op gang te brengen. Op een ander moment wil je meerdere lessen geven of met de hele groep of school aan een project werken.
Zoek je...
✔ een complete lessenserie?
✔ een schoolbreed project?
✔ een werkvorm voor één les?
✔ een lees- of werkboekje?
✔ gratis lesmateriaal?
Dan vind je hieronder een passend overzicht.
Lespakketten tegen pesten
Werk je liever met een complete lessenserie?
Onze lespakketten helpen scholen gedurende meerdere lessen aandacht te besteden aan pestpreventie, groepsvorming en respectvol omgaan met elkaar. Iedere les bevat uitleg, opdrachten en gespreksvragen die direct gebruikt kunnen worden.
Veel scholen gebruiken deze lespakketten:
- tijdens de Gouden Weken;
- binnen burgerschap;
- tijdens mentorlessen;
- als onderdeel van een schoolbrede aanpak tegen pesten.
Projecten tegen pesten
Wil je niet één losse les geven, maar leerlingen gedurende langere tijd actief met het onderwerp laten werken?
Met deze projecten combineer je gesprekken, opdrachten en activiteiten rond pestpreventie, groepsvorming en sociale veiligheid. Ze kunnen bijvoorbeeld worden ingezet tijdens de Week Tegen Pesten of als onderdeel van een bredere aanpak binnen de school.
Werkvormen tegen pesten
Soms heb je geen compleet lespakket nodig, maar juist een werkvorm waarmee leerlingen zelf gaan kijken, nadenken en met elkaar in gesprek gaan.
Kijk eens met andere ogen
Met Kijk eens met andere ogen leren leerlingen mogelijke signalen van buitensluiten, ongemak of pesten zorgvuldiger te bekijken.
Aan de hand van zes tekstloze kijkplaten oefenen zij met vier eenvoudige stappen:
KIJK – DENK – VRAAG – DOE
Leerlingen ontdekken dat een eerste indruk niet altijd het hele verhaal vertelt. Ze leren verschillende verklaringen open te houden, respectvolle vragen te stellen en vervolgens na te denken over wat zij zelf kunnen doen.
De complete werkvorm met zes A3-kijkplaten, handleiding en gesprekskaart is gratis beschikbaar.
Geschikt voor de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs.
→ Bekijk Kijk eens met andere ogen
Lees- en werkboekjes tegen pesten
Soms opent een verhaal een gesprek gemakkelijker dan een uitleg.
Lees- en werkboekjes helpen leerlingen zich in anderen te verplaatsen en stil te staan bij de gevolgen van pesten. Door verhalen af te wisselen met opdrachten ontstaat ruimte voor reflectie, gesprekken en bewustwording.
Werkboekjes en leesboeken
Eerst gratis kennismaken?
Wil je eerst ontdekken welke werkvormen geschikt zijn voor jouw groep?
Op de pagina Gratis lesmateriaal over pesten vind je verschillende gratis werkvormen, opdrachten, PowerPoints en downloads die direct in de klas gebruikt kunnen worden.
Daar vind je onder andere:
- Iedereen hoort erbij
- Buffertik
- Kreukelpapier
- Ontcijfer de geheime Pestcode
- Grenzen oefenen
- Gratis PowerPoint Week Tegen Pesten
→ Bekijk Gratis lesmateriaal over pesten
Spreekbeurt of werkstuk over pesten
Pesten is een veelgekozen onderwerp voor een spreekbeurt of werkstuk.
Daarom hebben we een aparte pagina met gratis afbeeldingen, werkbladen, PowerPoints en achtergrondinformatie.
→ Bekijk Spreekbeurt over pesten
Voor jonge leerlingen
Jonge kinderen hebben een andere aanpak nodig dan oudere leerlingen.
Met eenvoudige verhalen en herkenbare situaties leren zij spelenderwijs het verschil tussen plagen, ruzie maken en pesten.
→ Bekijk Grapje of gemeen?
Posters tegen pesten voor jonge kinderen
Met de posters van Beertje Anders worden belangrijke sociale afspraken zichtbaar in de klas. Jonge kinderen oefenen met stop is stop, iedereen laten meedoen, vriendelijk omgaan met elkaar en hulp geven.
De set is geschikt voor de onderbouw van het basisonderwijs, kinderopvang en BSO en kan tijdens de Week tegen Pesten én gedurende het hele schooljaar worden gebruikt.
→ Bekijk de Week tegen Pesten - posters voor de onderbouw
Posters, werkvormen en projecten helpen om afspraken zichtbaar te maken en pestgedrag te voorkomen.
Wanneer gebruik je dit lesmateriaal?
Lesmateriaal tegen pesten hoeft niet alleen te worden ingezet wanneer er daadwerkelijk wordt gepest.
Scholen gebruiken deze materialen onder andere:
✔ tijdens de Gouden Weken
✔ tijdens de Week Tegen Pesten
✔ binnen burgerschapsonderwijs
✔ tijdens mentorlessen
✔ wanneer er spanningen ontstaan in een groep
✔ als onderdeel van een schoolbrede aanpak van sociale veiligheid
Door lessen en werkvormen regelmatig terug te laten komen, leren leerlingen niet alleen wat pesten is, maar vooral hoe zij zelf kunnen bijdragen aan een veilige en respectvolle groep.
Van les naar dagelijks gedrag
Een les of werkvorm kan een gesprek openen. Maar juist wanneer de boodschap daarna terugkomt in de klas en school, blijft wat leerlingen hebben besproken beter zichtbaar.
Wil je het lesmateriaal combineren met posters, buttons, polsbandjes of een gezamenlijke activiteit tegen pesten?
→ Bekijk Stop pesten – materialen en activiteiten
Meer over pesten op school
Wil je verder werken aan pestpreventie en sociale veiligheid?
Bekijk dan ook:
→ Pesten op school
→ Pestpreventie op school
→ Pesten aanpakken
→ De Week Tegen Pesten
→ Sociale veiligheid op school
→ Stop pesten– materialen & activiteiten
Samen werken aan een veilige school
Een veilige school ontstaat niet door één les of één projectdag.
Wanneer scholen regelmatig aandacht besteden aan gedrag, groepsvorming en pestpreventie, leren leerlingen steeds beter welke invloed zij zelf hebben op de sfeer in de groep.
Lesmateriaal en werkvormen helpen daarbij om niet alleen te praten over wat er misgaat, maar vooral te oefenen met wat leerlingen wél kunnen doen: naar elkaar luisteren, grenzen herkennen, hulp vragen, voor iemand opkomen en verantwoordelijkheid nemen voor elkaar.
Zo groeit stap voor stap een schoolcultuur waarin respect, groepsvorming en sociale veiligheid onderdeel zijn van iedere schooldag.