Wat is pesten?

Eenvoudige uitleg over pesten voor kinderen, ouders en school

Wat is pesten? Pesten is wanneer iemand een ander steeds opnieuw expres pijn doet, verdrietig maakt of buitensluit. Dat kan met woorden, met gedrag of online. Bij pesten is vaak sprake van een machtsverschil, waardoor degene die gepest wordt zichzelf moeilijk kan verdedigen.

Niet ieder grapje of iedere ruzie is pesten. Juist daarom is het belangrijk dat kinderen leren herkennen wanneer gedrag over de grens gaat.

Op deze pagina lees je wat pesten is, hoe je pestgedrag herkent, wat de gevolgen kunnen zijn en hoe scholen samen werken aan een veilige groep waarin respect en sociale veiligheid centraal staan.

Schoolbord afbeelding van Beertje Anders met uitleg over wat pesten is voor jonge kinderen en sociale veiligheid op school

Beertje Anders helpt jonge kinderen om te begrijpen wat pesten is en hoe je samen werkt aan een veilige en fijne sfeer in de klas.

Wat betekent pesten?

Pesten betekent dat iemand een ander steeds opnieuw pijn doet, uitsluit of expres verdrietig maakt.

Vaak gebeurt dit niet één keer, maar meerdere keren. Het kind dat gepest wordt voelt zich daardoor vaak alleen, onzeker of bang.

Pesten kan bijvoorbeeld gebeuren:

✔ met woorden
✔ door iemand buiten te sluiten
✔ door spullen af te pakken
✔ door te duwen of slaan
✔ online via berichten of sociale media

Juist omdat pesten vaak stap voor stap ontstaat, is het belangrijk om signalen vroeg te herkennen en samen in te grijpen.

Bekijk de poster 'Dit is pesten'

Sommige kinderen begrijpen een afbeelding sneller dan een lange uitleg.

De poster 'Dit is pesten' laat met herkenbare smileys en eenvoudige voorbeelden zien wat pestgedrag met iemand doet én hoe we liever met elkaar omgaan.

De poster wordt veel gebruikt in groep 1 t/m 4, kinderopvang en de onderbouw van het basisonderwijs als startpunt voor een kringgesprek of les over sociale veiligheid.

Poster 'Dit is pesten' A3

€ 7,95

De poster 'Dit is pesten' helpt jonge kinderen begrijpen wat pesten is en waarom pesten zoveel verdriet kan veroorzaken. Met herkenbare smileys en eenvoudige teksten laat de poster zien wat pestgedrag met iemand doet én hoe we liever met elkaar omgaan.

De poster is speciaal ontwikkeld voor kleuters en leerlingen in de onderbouw van het basisonderwijs. Door de duidelijke illustraties begrijpen kinderen snel wat pesten betekent. Daardoor is de poster niet alleen geschikt als versiering van de klas, maar vooral als hulpmiddel om samen in gesprek te gaan over respect, gevoelens en vriendelijk gedrag.

Bekijk details

Bekijk het filmpje

In het filmpje van Beertje Anders ontdekken kinderen:

✔ wat pesten is
✔ waarom pesten verdrietig kan zijn
✔ hoe iemand zich voelt als hij of zij gepest wordt
✔ wat je kunt doen om te helpen

Na het bekijken van het filmpje herkennen veel kinderen situaties uit hun eigen klas. Dat maakt het makkelijker om samen te praten over gedrag, gevoelens en respect.

Praat samen over het filmpje

Na afloop kun je bijvoorbeeld vragen:

  • Was het een grapje of was het pesten?
  • Hoe voelde het beertje zich?
  • Waarom gebeurde dit?
  • Wat had er anders gekund?
  • Wat zou jij doen als je dit ziet gebeuren?

Hoe herken je pesten?

Pesten kan verschillende vormen aannemen.

Bijvoorbeeld:

  • uitsluiten;
  • uitlachen;
  • schelden;
  • roddelen;
  • duwen of slaan;
  • spullen afpakken;
  • iemand steeds opnieuw buitensluiten;
  • online kwetsende berichten sturen.

Soms lijken dit kleine dingen, maar wanneer het steeds opnieuw gebeurt, kunnen de gevolgen groot zijn.

→ Bekijk Signalen van pesten herkennen

Hoe voelt pesten?

Kinderen die gepest worden kunnen zich:

✔ verdrietig voelen;
✔ bang worden;
✔ onzeker worden;
✔ alleen voelen;
✔ zich niet meer veilig voelen op school.

Sommige kinderen vertellen niet dat zij gepest worden. Daarom is het belangrijk dat klasgenoten, ouders en leerkrachten alert zijn op signalen en hierover in gesprek blijven.

De kracht van omstanders

Bij pesten zijn vaak meer kinderen betrokken dan alleen de pester en degene die gepest wordt.

Ook klasgenoten hebben invloed op wat er gebeurt. Door mee te lachen, niets te doen of een filmpje door te sturen kan pesten onbedoeld doorgaan. Maar door iemand te steunen, niet mee te doen of hulp te halen kunnen omstanders juist helpen om pesten te stoppen.

Steeds meer scholen besteden daarom aandacht aan de rol van omstanders als onderdeel van pestpreventie, groepsvorming en sociale veiligheid.

→ Bekijk De kracht van omstanders

Wat kun jij doen?

Iedereen kan helpen om pesten te stoppen.

Je kunt bijvoorbeeld:

  • niet meelachen;
  • iemand helpen die gepest wordt;
  • zeggen dat het moet stoppen;
  • een juf, meester of mentor vertellen wat er gebeurt;
  • samen zorgen voor een fijne groep.

Een veilige school begint met kinderen die naar elkaar omkijken.

Is het plagen of pesten?

Niet iedere ruzie of ieder grapje is pesten.

Daarom vinden veel kinderen én leerkrachten het lastig om het verschil te herkennen.

Op onze pagina Wat is het verschil tussen plagen, ruzie en pesten? leggen we dit stap voor stap uit.

→ Bekijk Wat is het verschil tussen plagen, ruzie en pesten?

Pesten bespreekbaar maken

Pesten begrijpen is vaak de eerste stap naar verandering.

Veel scholen gebruiken daarom verhalen, lessen, werkvormen en klassengesprekken om kinderen te leren hoe zij samen zorgen voor een veilige groep.

Zo wordt pesten niet alleen uitgelegd, maar leren leerlingen ook wat zij zelf kunnen doen.

→ Bekijk Les over pesten

→ Bekijk Lesmateriaal & werkvormen tegen pesten

Samen werken aan een veilige groep

Pesten stopt niet vanzelf. Door kinderen te leren wat pesten is, hoe zij pestgedrag herkennen en welke invloed hun eigen keuzes hebben, bouwen scholen stap voor stap aan een veilige groep waarin respect, verantwoordelijkheid en sociale veiligheid centraal staan.