Wat is pesten?

Eenvoudige uitleg voor kinderen, school en in de klas

Wat is pesten eigenlijk?

Soms lijkt iets een grapje, maar soms doet gedrag iemand echt pijn. Voor kinderen is het niet altijd makkelijk om te herkennen wanneer iets nog plagen is en wanneer het pesten wordt.

Op deze pagina leggen we in eenvoudige woorden uit wat pesten betekent en hoe kinderen kunnen leren omgaan met pestgedrag.

In het filmpje van Beertje Anders ontdekken kinderen:
✔ wat pesten is
✔ waarom pesten verdrietig kan zijn
✔ hoe iemand zich voelt als hij of zij gepest wordt
✔ wat je kunt doen om te helpen

Na het bekijken van het filmpje herkennen veel kinderen situaties uit hun eigen klas of groep. Dat maakt het makkelijker om samen te praten over gedrag, gevoelens en sociale veiligheid.

Kijk het filmpje

Na het filmpje kun je samen praten over vragen zoals:

  • Was het een grapje?
  • Was iemand verdrietig of boos?
  • Wat gebeurde er precies?
  • Wat had er anders gekund?
  • Hoe kun je iemand helpen?

Wat betekent pesten?

Pesten betekent dat één kind steeds opnieuw gemeen doet tegen een ander kind.

Bij pesten is er vaak een verschil in kracht. Het ene kind is bijvoorbeeld:

  • sterker
  • populairder
  • ouder
  • mondiger
  • met meer kinderen tegelijk

Het kind dat gepest wordt kan zich daardoor moeilijk verdedigen.

Pesten is niet grappig bedoeld. Voor het kind dat gepest wordt kan het heel verdrietig en moeilijk zijn.

Schoolbord afbeelding van Beertje Anders met uitleg over wat pesten is voor jonge kinderen en sociale veiligheid op school

Beertje Anders helpt jonge kinderen om te begrijpen wat pesten is en hoe je samen werkt aan een veilige en fijne sfeer in de klas.

Hoe kan pesten eruitzien?

Pesten kan op verschillende manieren gebeuren.

Bijvoorbeeld door:

  • duwen of slaan
  • trekken of knijpen
  • schelden of gemene dingen zeggen
  • uitlachen
  • buitensluiten
  • iemand niet laten meespelen
  • steeds opnieuw gemeen doen

Soms lijken het kleine dingen, maar wanneer het vaker gebeurt kan het heel vervelend worden.

Hoe voelt pesten voor iemand?

Kinderen die gepest worden kunnen zich:

  • verdrietig voelen

  • bang voelen

  • alleen voelen

  • onzeker worden

  • niet meer veilig voelen op school

Sommige kinderen vertellen niet dat ze gepest worden, omdat ze bang zijn dat het erger wordt.

Daarom is het belangrijk dat kinderen weten: 

je mag altijd hulp vragen.

Wat kun je doen als iemand gepest wordt?

Iedereen kan helpen om pesten te stoppen.

Bijvoorbeeld door:

  • niet mee te lachen

  • iemand te helpen die gepest wordt

  • er iets van te zeggen

  • een juf, meester of mentor te vertellen wat er gebeurt

  • samen afspraken te maken in de klas

Samen zorgen we ervoor dat iedereen zich veilig kan voelen op school.

Pesten bespreekbaar maken

Pesten begrijpen is vaak de eerste stap naar verandering. Daarom hebben we een compact starterspakket samengesteld met een verhaalplaat, praktische kaarten en materialen die helpen om het gesprek over pesten te openen.

→ Bekijk het Pesten op school – Starterspakket

Is het plagen of pesten?

Soms is het lastig om te herkennen of iets nog een grapje is of dat het pesten wordt.

Daarom leren kinderen met Grapje of gemeen? het verschil herkennen tussen:

  • plagen

  • ruzie maken

  • pesten

  • sorry zeggen

→ Bekijk Grapje of gemeen?

→ Bekijk ook: Wat is het verschil tussen plagen, ruzie en pesten?

Meer leren over pesten bij jonge kinderen

Wil je meer weten over hoe pesten bij jonge kinderen ontstaat en hoe je het kunt bespreken?

→ Lees verder op Pesten bij jonge kinderen

Materialen over pesten en sociale veiligheid

Veel scholen gebruiken verhalen, posters en werkvormen om pesten bespreekbaar te maken.

Bijvoorbeeld:

  • posters tegen pesten
  • werkvormen rond sociale veiligheid
  • lessen over groepsgedrag
  • materialen voor jonge kinderen

→ Bekijk Posters tegen pesten op school

→ Bekijk Lesmateriaal & werkvormen tegen pesten

Verbonden met andere thema’s

Pesten bij jonge kinderen
Grapje of gemeen?
Pestpreventie op school
Pesten op school

Samen helpen deze thema’s scholen en begeleiders om te werken aan een veilige, respectvolle en positieve sfeer in de klas en school.