IKFILTEREER – Alle mini-lessen

Verantwoord omgaan met jezelf, anderen en de online wereld

Iedere dag maken we keuzes.

We sturen berichten, reageren op anderen, delen foto's, plaatsen filmpjes en geven onze mening. Dat doen we niet alleen op school of thuis, maar ook online.

Juist daar ontmoeten we mensen met verschillende achtergronden, meningen en ideeën.

Respect en digitaal burgerschap helpen ons om daar op een positieve en verantwoordelijke manier mee om te gaan.

Niet omdat het moet.

Maar omdat iedereen bijdraagt aan de online wereld waarin we samen leven.

Wat is digitaal burgerschap?

Digitaal burgerschap betekent dat je bewust, verantwoordelijk en respectvol deelneemt aan de digitale samenleving.

Net zoals je op straat rekening houdt met anderen, doe je dat ook online.

Dat betekent bijvoorbeeld dat je:

  • respectvol communiceert;
  • verantwoordelijkheid neemt voor je eigen gedrag;
  • zorgvuldig omgaat met informatie;
  • rekening houdt met gevoelens van anderen;
  • bewust keuzes maakt;
  • bijdraagt aan een positieve online omgeving.

Digitaal burgerschap gaat dus niet alleen over techniek.

Het gaat vooral over mensen.

Respect begint bij jezelf

Respect betekent dat je anderen behandelt zoals je zelf behandeld wilt worden.

Dat geldt ook online.

Een bericht kan iemand blij maken.

Maar dezelfde woorden kunnen iemand ook kwetsen.

Vraag jezelf daarom af:

  • Hoe komt mijn bericht over?
  • Zou ik dit ook zeggen als iemand tegenover mij stond?
  • Draagt mijn reactie iets positiefs bij?
  • Help ik iemand of maak ik iemand kleiner?

Respect is niet alleen zichtbaar in grote gebaren.

Juist kleine keuzes maken iedere dag het verschil.

Verschillen mogen er zijn

Online ontmoeten we mensen die anders denken dan wij.

Dat hoort bij een open samenleving.

Je hoeft het niet altijd met elkaar eens te zijn.

Maar je kunt wel respectvol blijven.

Luisteren, vragen stellen en elkaar laten uitspreken helpen om elkaar beter te begrijpen.

Juist verschillen maken gesprekken waardevol.

Verantwoord omgaan met vrijheid

Online heb je veel vrijheid.

Je kunt bijna alles zeggen, delen of bekijken.

Maar vrijheid brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee.

Niet alles wat mag, is ook verstandig.

Vraag jezelf daarom af:

  • Heeft mijn bericht gevolgen voor iemand anders?
  • Is mijn reactie eerlijk?
  • Maak ik de online wereld een beetje beter?
  • Ben ik een goed voorbeeld voor anderen?

Vrijheid en verantwoordelijkheid horen bij elkaar.

Een goede digitale burger...

Een goede digitale burger:

  • denkt na voordat hij reageert;
  • behandelt anderen met respect;
  • helpt wanneer iemand wordt buitengesloten;
  • controleert informatie;
  • deelt bewust;
  • durft fouten toe te geven;
  • neemt verantwoordelijkheid voor zijn eigen gedrag.

Dat zijn vaardigheden waar leerlingen hun hele leven profijt van hebben.

Online respect begint bij jezelf

Respect laat je niet alleen zien wanneer iemand naast je staat.

Ook online maak je iedere dag keuzes.

Met een bericht.

Een reactie.

Een emoji.

Een grap.

Een filmpje.

Of juist door ergens niet aan mee te doen.

Zo bouw je stap voor stap mee aan een veiligere online omgeving.

IKFILTEREER helpt bij digitaal burgerschap

Binnen DMS Educatief gebruiken we de methode IKFILTEREER.

Met vijf eenvoudige vragen leren leerlingen bewust omgaan met online gedrag.

  • Waar
  • Zinvol
  • Nodig
  • Aardig
  • Veilig

Deze vijf filters helpen om niet automatisch te reageren, maar eerst na te denken.

Want goed digitaal burgerschap begint met bewuste keuzes.

Lesmateriaal Respect & Digitaal Burgerschap

Binnen IKFILTEREER vind je onder andere lessen over:

  • Jij bepaalt mee wat populair wordt.
  • Geef jij het laatste zetje?
  • Likes zijn zichtbaar, gevoelens vaak niet.
  • Jij ziet het bericht, ik zie de mens.
  • Appen is alleen fijn als we samen happy zijn.
  • Zou jij dit ook doen zonder camera?
  • Hoort iedereen mee?
  • Waarom reageer ik meteen?
  • Waarom verwacht ik meteen antwoord?
  • In welke wereld wil je leven?

Iedere mini-les bestaat uit een A4-lesblad, een herkenbare mini-poster en gespreksvragen die direct in de klas gebruikt kunnen worden.

Samen bouwen aan een positieve digitale samenleving

Iedere leerling maakt deel uit van de digitale wereld.

Door bewust om te gaan met informatie, respectvol te communiceren en verantwoordelijkheid te nemen voor online gedrag, bouwen we samen aan een veiligere en prettigere online omgeving.

Digitaal burgerschap is geen apart vak.

Het is een houding die je iedere dag laat zien.

Op school.

Thuis.

En overal waar mensen elkaar online ontmoeten.

Bekijk ook

  • Kritisch denken & mediawijsheid
  • Online gedrag & sociale media
  • Online veiligheid
  • Cyberpesten & Online pesten
  • IKFILTEREER – De vijf filters
  • Alle mini-lessen