Digitaal lespakket ‘Online veiligheid’ – 11 mini-lessen
Eerst nadenken. Dan geloven, klikken of delen.
Waarom geloof je een bericht? Wie beïnvloedt jouw mening? En bepaal jij wat je online ziet, of bepaalt jouw scherm dat voor jou?
Internet en sociale media bieden veel mogelijkheden. Je kunt leren, contact houden met anderen, informatie zoeken, gamen, video's bekijken en nieuwe mensen ontmoeten.
Maar online zijn er ook risico's.
Niet iedereen is wie hij zegt dat hij is. Sommige berichten zijn bedoeld om je te misleiden. Persoonlijke gegevens kunnen worden gestolen en foto's of video's kunnen zonder toestemming worden gedeeld.
Online veiligheid begint daarom niet bij techniek.
Online veiligheid begint bij bewust kiezen.
Werk je met leerlingen aan online veiligheid? Dan kunnen de IKFILTEREER mini-lessen direct worden ingezet tijdens een mentorles, burgerschapsles of klassengesprek.
Iedere mini-les bestaat uit een A4-lesblad, een mini-poster en gespreksvragen die direct in de klas gebruikt kunnen worden.
✔ Met wie ben jij online?
✔ Zie je iets of maak je iets mee online?
✔ Is het veilig?
✔ Online... Denk na!
✔ De app van de toekomst
De serie Kritisch denken & mediawijsheid bestaat uit 11 lesjes. Hieronder staan de eerste twee lessen die je gratis mag downloaden en gebruiken op je eigen school. Wil je alle lesjes over dit thema bestel dan hier het lespakket Lespakket Online veiligheid
Laat leerlingen ontdekken dat alles wat zij online doen sporen achterlaat en waarom het belangrijk is om bewust na te denken vóórdat zij iets delen.
Laat leerlingen ontdekken waarom sterke wachtwoorden en bewuste keuzes helpen om hun accounts, gegevens en online identiteit beter te beschermen.
Laat leerlingen ontdekken wanneer het belangrijk is om online problemen niet te negeren, maar erover te praten of een melding te maken om zichzelf of anderen te helpen.
Laat leerlingen ontdekken waarom niet iedereen online is wie hij of zij lijkt en hoe zij veilig kunnen omgaan met online contacten en vertrouwen.
Laat leerlingen ontdekken hoe online vertrouwen stap voor stap kan worden misbruikt en waarom het belangrijk is om grenzen te bewaken en hulp te vragen bij twijfel.
Laat leerlingen ontdekken welke risico's het versturen van intieme foto's met zich meebrengt en waarom privacy, vertrouwen en respect altijd belangrijker zijn dan een impuls van het moment.
Laat leerlingen ontdekken waarom het doorsturen van naaktfoto's grote gevolgen kan hebben en waarom privacy, respect en verantwoordelijkheid altijd voorop staan.
Laat leerlingen ontdekken dat zij altijd hun eigen grenzen mogen aangeven en dat een ‘nee’ ook online gerespecteerd moet worden.
Laat leerlingen ontdekken hoe online problemen vaak klein beginnen, stap voor stap erger worden en waarom het belangrijk is om op tijd je grenzen aan te geven.
Laat leerlingen nadenken over schokkende online beelden en ontdekken waarom niet kijken, liken of doorsturen óók een bewuste keuze is.
Ontdek waarom de juiste volgorde – melden, verwijderen en blokkeren – helpt om jezelf en anderen online te beschermen.
Eerst nadenken. Dan geloven, klikken of delen.
Waarom geloof je een bericht? Wie beïnvloedt jouw mening? En bepaal jij wat je online ziet, of bepaalt jouw scherm dat voor jou?
Online veiligheid betekent dat je jezelf én anderen beschermt tijdens het gebruik van internet, sociale media en digitale apparaten.
Dat gaat bijvoorbeeld over:
Online veiligheid betekent niet dat je overal bang voor moet zijn.
Het betekent dat je leert herkennen wanneer iets veilig is en wanneer extra opletten verstandig is.
Online kun je niet altijd zien met wie je contact hebt.
Een profielfoto kan nep zijn.
Een naam kan verzonnen zijn.
Ook foto's, video's en zelfs stemmen kunnen tegenwoordig met kunstmatige intelligentie (AI) worden gemaakt.
Vraag jezelf daarom af:
Twijfel je?
Vraag hulp of bespreek het met iemand die je vertrouwt.
Veel apps vragen om informatie.
Soms is dat nodig.
Maar niet alles hoeft gedeeld te worden.
Denk bijvoorbeeld aan:
Hoe minder persoonlijke informatie je zomaar deelt, hoe kleiner de kans dat iemand daar misbruik van maakt.
Een foto of filmpje is snel verstuurd.
Maar wat eenmaal online staat, kan zich razendsnel verspreiden.
Vraag jezelf af:
Respecteer ook de privacy van anderen.
Niet alles hoeft online.
Online veiligheid gaat ook over het herkennen van gevaarlijke situaties.
Bijvoorbeeld:
Wie signalen leert herkennen, kan eerder ingrijpen en betere keuzes maken.
Voelt iets niet goed?
Blijf er dan niet alleen mee rondlopen.
Praat met:
Hulp vragen is geen teken van zwakte.
Het is juist een slimme keuze.
Veilig online gedrag bestaat uit veel kleine beslissingen.
Een onbekende link niet openen.
Een sterk wachtwoord gebruiken.
Geen persoonlijke informatie delen.
Niet alles geloven.
Even wachten voordat je reageert.
Juist die kleine keuzes maken een groot verschil.
Binnen DMS Educatief gebruiken we de vijf filters van IKFILTEREER.
Voordat je klikt, gelooft of deelt, stel je jezelf vijf eenvoudige vragen:
De filters helpen leerlingen bewust stil te staan bij online risico's en leren hen om betere keuzes te maken.
Binnen IKFILTEREER vind je onder andere lessen over:
Iedere mini-les bestaat uit een A4-lesblad, een mini-poster en gespreksvragen die direct in de klas gebruikt kunnen worden.
Online veiligheid is niet alleen een verantwoordelijkheid van leerlingen.
Ook ouders, scholen en andere opvoeders spelen een belangrijke rol.
Door samen te praten over online situaties, ervaringen en keuzes leren kinderen stap voor stap om zichzelf én anderen beter te beschermen.
Veilig internet begint niet met een computer.
Het begint met bewust nadenken.