Sociale media zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. We sturen berichten, bekijken filmpjes, delen foto's, reageren op elkaar en volgen wat anderen doen. Dat biedt veel mogelijkheden om te leren, contact te houden en plezier te maken.
Tegelijk krijgen leerlingen dagelijks te maken met situaties waarin zij keuzes moeten maken.
Wat doe je wanneer iemand een kwetsend filmpje doorstuurt?
Reageer je op een vervelende opmerking in een groepsapp?
Deel je een foto zonder toestemming?
Of spreek je iemand aan op zijn gedrag?
Online gedrag gaat over de keuzes die je maakt én over de gevolgen die deze keuzes hebben voor jezelf en voor anderen.
Juist daarom is het belangrijk om bewust met sociale media en online communicatie om te gaan.
Werk je met leerlingen aan online gedrag en sociale media? Dan kunnen de IKFILTEREER mini-lessen direct worden ingezet tijdens een mentorles, burgerschapsles of klassengesprek.
Iedere mini-les bestaat uit:
Bij dit thema horen onder andere:
✔ Waarom reageer ik meteen?
✔ Waarom verwacht ik meteen antwoord?
✔ Jij bepaalt mee wat populair wordt.
✔ Hoe ver ga jij mee?
✔ Hoort iedereen mee?
De serie Kritisch denken & mediawijsheid bestaat uit 13 lesjes. Hieronder staan de eerste twee lessen die je gratis mag downloaden en gebruiken op je eigen school. Wil je alle lesjes over dit thema bestel dan hier het lespakket Online gedrag & sociale media
Ontdek waarom we vaak te snel reageren op berichten en hoe even nadenken misverstanden, ruzies en spijt kan voorkomen.
Ontdek waarom niet iedereen direct kan antwoorden en hoe geduld helpt om misverstanden te voorkomen en prettiger met elkaar te communiceren.
Ontdek waarom niet iedereen direct kan antwoorden en hoe geduld helpt om misverstanden te voorkomen en prettiger met elkaar te communiceren.
Laat leerlingen nadenken of zij iets doen omdat zij het zelf willen of vooral om likes, views en aandacht van anderen te krijgen.
Laat leerlingen ontdekken waarom altijd druk zijn niet hetzelfde is als gelukkig zijn en hoe rust helpt om bewustere keuzes te maken.
Laat leerlingen ontdekken wanneer gamen een leuke hobby blijft en wanneer het steeds meer hun keuzes en vrije tijd gaat bepalen.
Laat leerlingen ontdekken dat echte schoonheid veel verder gaat dan uiterlijk en dat iedereen unieke kwaliteiten, talenten en dromen heeft.
Laat leerlingen ontdekken dat een foto, bericht of profiel nooit het hele verhaal vertelt en waarom het belangrijk is om niet te snel te oordelen.
Laat leerlingen ontdekken hoe verlangen naar likes, geld, spullen of aandacht je keuzes kan beïnvloeden en waarom loslaten soms juist vrijheid geeft.
Laat leerlingen ontdekken hoe verlangen naar likes, geld, aandacht of succes hun keuzes kan beïnvloeden en waarom even stoppen helpt om betere beslissingen te nemen.
Eerst nadenken. Dan geloven, klikken of delen.
Waarom geloof je een bericht? Wie beïnvloedt jouw mening? En bepaal jij wat je online ziet, of bepaalt jouw scherm dat voor jou?
Online gedrag heeft directe invloed op de sfeer in de klas, op vriendschappen en op sociale veiligheid.
Wat online gebeurt, blijft vaak niet online.
Een bericht kan worden doorgestuurd.
Een foto kan zich razendsnel verspreiden.
Een reactie kan iemand steunen, maar ook kwetsen.
Daarom besteden steeds meer scholen aandacht aan online gedrag als onderdeel van mediawijsheid, burgerschap en sociale veiligheid.
Door hierover in gesprek te gaan leren leerlingen:
Zo ontstaat meer bewustzijn over de invloed van online keuzes.
Online gedrag is alles wat je doet op internet en sociale media.
Bijvoorbeeld:
Iedere keuze die je online maakt vertelt iets over jou.
Tegelijk bepaalt die keuze ook steeds vaker wat jij daarna weer te zien krijgt.
Sociale media zijn ontworpen om jouw aandacht vast te houden.
Hoe langer je kijkt, hoe meer berichten, filmpjes en advertenties je krijgt die daarop lijken.
Daardoor lijkt het soms alsof iedereen hetzelfde denkt, doet of belangrijk vindt.
Maar wat je online ziet is niet altijd een goede afspiegeling van de werkelijkheid.
Veel berichten worden juist populair omdat ze opvallend, grappig, schokkend of emotioneel zijn.
Dat betekent niet automatisch dat ze ook waar, verstandig of waardevol zijn.
Veel mensen denken dat alleen het plaatsen van een bericht invloed heeft.
Maar ook kijken, liken, reageren en delen maken verschil.
Een algoritme leert voortdurend van jouw gedrag. Iedere klik vertelt wat jouw aandacht trekt.
Daardoor krijg je steeds meer vergelijkbare berichten te zien.
Je bepaalt dus niet alleen wat jij ziet.
Je bepaalt ook mee welke berichten groter worden.
Achter ieder account zit een mens.
Een grappige opmerking voor de één kan kwetsend zijn voor de ander.
Online zie je vaak geen gezichtsuitdrukking, lichaamstaal of emoties. Daardoor ontstaan sneller misverstanden.
Vraag jezelf daarom af:
Respect stopt niet wanneer je een scherm gebruikt.
Respect begint juist bij de keuzes die je online maakt.
Veel online keuzes worden beïnvloed door anderen.
Leerlingen kunnen te maken krijgen met:
Op sociale media lijkt het soms alsof iedereen hetzelfde doet.
Iedereen heeft dezelfde schoenen.
Iedereen gebruikt dezelfde apps.
Iedereen doet dezelfde challenge.
Iedereen deelt hetzelfde filmpje.
Maar populair zijn en verstandig kiezen zijn niet altijd hetzelfde.
Door hierover in gesprek te gaan leren leerlingen sterker, zelfstandiger en bewuster keuzes maken.
Likes, volgers en reacties zijn zichtbaar.
Gevoelens meestal niet.
Een bericht met veel likes is niet automatisch beter.
Een filmpje dat miljoenen keren wordt bekeken, hoeft geen positieve invloed te hebben.
Online succes wordt vaak gemeten in cijfers.
Maar respect, vriendschap en vertrouwen zijn niet in likes uit te drukken.
Veel online keuzes worden in enkele seconden gemaakt.
Juist daarom helpt het om soms even te wachten.
Niet ieder bericht vraagt om een reactie.
Niet ieder filmpje verdient jouw aandacht.
En niet alles hoeft gedeeld te worden.
Een paar seconden nadenken voorkomt vaak spijt achteraf.
Binnen DMS Educatief gebruiken we hiervoor IKFILTEREER.
Met vijf eenvoudige vragen leren leerlingen bewust omgaan met informatie, sociale media en online communicatie.
Deze vijf filters helpen leerlingen om eerst na te denken voordat zij klikken, geloven of delen.
→ Ontdek IKFILTEREER
Binnen IKFILTEREER vind je onder andere mini-lessen over:
De lessen sluiten aan bij herkenbare situaties uit het dagelijks leven en stimuleren gesprek, reflectie en bewustwording.
Online gedrag en sociale media zijn het hele schooljaar actuele onderwerpen.
Daarom wordt dit thema vaak ingezet:
Sociale media zijn niet goed of slecht.
Het verschil wordt gemaakt door hoe wij ermee omgaan.
Wanneer leerlingen leren bewust keuzes te maken, ontwikkelen zij vaardigheden die bijdragen aan respectvolle communicatie, digitale weerbaarheid en verantwoord mediagebruik.
Je kunt niet bepalen wat er allemaal online verschijnt.
Je bepaalt wél hoe jij ermee omgaat.
