Pesten melden op school

Waarom pesten melden geen klikken is, maar verantwoordelijkheid nemen

Veel leerlingen vinden het moeilijk om pesten te melden. Ze zijn bang om een klikspaan genoemd te worden, willen niemand verraden of hopen dat het vanzelf overgaat.

Toch is pesten melden vaak een belangrijke eerste stap om een situatie weer veilig te maken.

Pesten stopt namelijk zelden vanzelf wanneer niemand weet wat er gebeurt.

Daarom is pesten melden geen klikken. Het is verantwoordelijkheid nemen voor jezelf, voor een ander en voor de hele groep.

→ Lees ook: Signalen van pesten herkennen

Pesten begint vaak met kleine signalen

Pesten ontstaat meestal niet ineens. Vaak gaan er kleine vormen van respectloos gedrag aan vooraf. Iemand wordt buitengesloten, er wordt steeds om dezelfde leerling gelachen of een klasgenoot wordt bewust genegeerd.

Juist daarom is het belangrijk dat leerlingen én leerkrachten deze signalen leren herkennen.

Wanneer signalen op tijd worden gezien én serieus worden genomen, kan vaak worden voorkomen dat respectloos gedrag uitgroeit tot pesten.

→ Lees ook: Pestpreventie op school

Melden is zorgen voor elkaar

Melden betekent niet dat je iemand wilt verraden.

Melden betekent dat je ziet dat iemand zich misschien niet veilig voelt en dat je hulp inschakelt.

Je hoeft een probleem niet zelf op te lossen.

Soms is vertellen wat je hebt gezien al de belangrijkste stap.

Door pesten te melden help je:

• een leerling die zich onveilig voelt;
• klasgenoten die niet weten wat zij moeten doen;
• de leerkracht, die alleen kan helpen als hij of zij weet wat er speelt;
• de leerling die pest, zodat deze ander gedrag kan leren;
• de hele groep om weer veilig en respectvol met elkaar om te gaan.

Deze materialen helpen om het gesprek over verantwoordelijkheid, veiligheid en omkijken naar elkaar op gang te brengen.

Wanneer meld je pesten?

Niet ieder grapje, conflict of meningsverschil hoeft direct gemeld te worden.

Maar zie je dat iemand steeds opnieuw wordt buitengesloten, uitgelachen, vernederd of gekwetst? Dan is het belangrijk om iets te doen.

Meld pesten bijvoorbeeld wanneer:

• een leerling regelmatig alleen staat;
• iemand steeds opnieuw wordt uitgelachen;
• een klasgenoot bang lijkt om naar school te gaan;
• iemand online wordt lastiggevallen;
• je merkt dat iemand verdrietig of onzeker wordt;
• respectloos gedrag zich blijft herhalen.

Twijfel je?

Praat er dan over met iemand die je vertrouwt.

Bij wie kun je terecht?

Blijf er niet alleen mee rondlopen.

Je kunt pesten bespreken met bijvoorbeeld:

• je juf of meester;
• je mentor;
• een vertrouwenspersoon;
• een intern begeleider;
• een ouder of verzorger;
• een andere volwassene die je vertrouwt.

Samen zoeken naar een oplossing is altijd beter dan alleen blijven rondlopen met je zorgen.

Wat gebeurt er nadat je iets hebt gemeld?

Veel leerlingen denken dat melden automatisch betekent dat iemand straf krijgt.

Dat is meestal niet zo.

Een school probeert eerst goed te begrijpen wat er aan de hand is. Er wordt geluisterd naar de betrokken leerlingen, gekeken naar de situatie en gezocht naar een manier om de groep weer veilig te maken.

Het doel is niet om iemand te straffen.

Het doel is om respect te herstellen en te voorkomen dat het gedrag doorgaat.

→ Lees ook: Pesten aanpakken

Zie je iets? Doe iets!

Ook als omstander kun je veel betekenen.

Wanneer niemand reageert, lijkt respectloos gedrag soms normaal.

Door iets te doen laat je zien dat je verantwoordelijkheid neemt voor een veilige groep.

Dat kan op verschillende manieren.

Je kunt:

• vragen hoe het met iemand gaat;
• goed luisteren;
• iemand helpen;
• naast iemand gaan staan;
• iemand uitnodigen om mee te doen;
• een docent vertellen wat je hebt gezien;
• later nog eens vragen hoe het gaat.

Handelen is dus veel meer dan alleen naar de leerkracht lopen.

Soms is een vriendelijk gesprek al het begin van een oplossing.

Leerlingen kunnen het verschil maken

Een veilige school ontstaat wanneer leerlingen niet wegkijken, maar naar elkaar omkijken.

Daarom leren steeds meer scholen leerlingen om signalen van respectloos gedrag te herkennen, hierover in gesprek te gaan en verantwoordelijkheid te nemen wanneer iemand hulp nodig heeft.

Dat betekent niet dat leerlingen zelf problemen moeten oplossen.

Het betekent dat zij leren zien wanneer iemand misschien hulp nodig heeft en durven te handelen.

→ Binnenkort lees je hier meer over De rol van leerlingen bij pesten.

Maak melden bespreekbaar

Scholen kunnen de drempel om pesten te melden kleiner maken door er regelmatig aandacht aan te besteden.

Dat kan bijvoorbeeld met:

• klassengesprekken;
• werkvormen;
• observatieoefeningen;
• verhalen;
• groepsopdrachten;
• duidelijke afspraken;
• zichtbare posters in de school.

Wanneer leerlingen weten waar zij terechtkunnen én begrijpen waarom melden belangrijk is, durven zij eerder verantwoordelijkheid te nemen.

Onze visie

Wij geloven dat een veilige school begint met respect.

Daarom leren wij leerlingen en leerkrachten om signalen van respectloos gedrag te herkennen, deze serieus te nemen en bewust te handelen.

Pesten melden is daarbij geen klikken.

Het is een manier om verantwoordelijkheid te nemen voor jezelf, voor een ander en voor de hele groep.

Wij helpen scholen bouwen aan een cultuur van respect. Daardoor krijgen pesten en andere vormen van respectloos gedrag minder kans om te ontstaan.