Pesten melden op school

Waarom pesten melden geen klikken is, maar zorgen voor elkaar

Veel leerlingen vinden het moeilijk om pesten te melden. Misschien zijn ze bang om een klikspaan genoemd te worden. Misschien willen ze niemand verraden. Of misschien hopen ze dat het vanzelf overgaat.

Toch stopt pesten zelden vanzelf wanneer niemand weet wat er gebeurt.

Juist daarom is pesten melden geen klikken. Het is verantwoordelijkheid nemen voor jezelf, voor een ander en voor de hele groep.

Een veilige school ontstaat wanneer leerlingen én leerkrachten niet wegkijken, maar naar elkaar omkijken.

Op deze pagina lees je waarom pesten melden belangrijk is, wanneer je iets moet doen, bij wie je terecht kunt en hoe scholen een cultuur kunnen creëren waarin leerlingen zich veilig voelen om hulp te vragen.

Waarom melden zo belangrijk is

Pesten ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag.

Vaak begint het met kleine vormen van respectloos gedrag.

Een leerling wordt steeds minder betrokken.

Er wordt telkens om dezelfde leerling gelachen.

Iemand wordt buitengesloten of bewust genegeerd.

Wanneer deze signalen niet worden gezien of besproken, kunnen zij langzaam uitgroeien tot pesten.

Daarom begint een veilige school niet pas bij het oplossen van pesten, maar bij het serieus nemen van de eerste signalen.

→ Lees ook: Signalen van pesten herkennen

→ Lees ook: Kijk eens met andere ogen

Melden is zorgen voor elkaar

Veel leerlingen denken dat melden betekent dat iemand straf krijgt.

Dat is meestal helemaal niet het doel.

Melden betekent dat je ziet dat iemand misschien hulp nodig heeft.

Je hoeft een probleem niet zelf op te lossen.

Door te vertellen wat je hebt gezien, geef je volwassenen de kans om de situatie goed te bekijken en samen naar een oplossing te zoeken.

Door pesten te melden help je:

✔ degene die wordt gepest;
✔ klasgenoten die niet weten wat zij moeten doen;
✔ de leerkracht, die alleen kan helpen als hij of zij weet wat er speelt;
✔ de leerling die pest, zodat deze kan leren van zijn of haar gedrag;
✔ de hele groep om weer veilig en respectvol met elkaar om te gaan.

Deze materialen helpen om het gesprek over verantwoordelijkheid, veiligheid en omkijken naar elkaar op gang te brengen.

Wanneer meld je pesten?

Niet ieder grapje of meningsverschil hoeft direct gemeld te worden.

Maar zie je dat iemand steeds opnieuw wordt buitengesloten, uitgelachen, vernederd of gekwetst?

Blijf daar dan niet mee rondlopen.

Meld pesten bijvoorbeeld wanneer:

✔ een leerling regelmatig alleen staat;
✔ iemand steeds opnieuw wordt uitgelachen;
✔ een klasgenoot bang lijkt om naar school te gaan;
✔ iemand online wordt lastiggevallen;
✔ je merkt dat iemand verdrietig of onzeker wordt;
✔ respectloos gedrag zich blijft herhalen.

Twijfel je?

Praat er dan over met iemand die je vertrouwt.

Bij wie kun je terecht?

Je hoeft een pestsituatie nooit alleen op te lossen.

Je kunt terecht bij:

✔ je juf of meester;
✔ je mentor;
✔ de anti-pestcoördinator;
✔ de vertrouwenspersoon;
✔ de intern begeleider;
✔ de zorgcoördinator;
✔ een ouder of verzorger;
✔ een andere volwassene die je vertrouwt.

Hoe eerder iemand weet wat er speelt, hoe sneller er hulp kan komen.

Wat gebeurt er nadat je iets hebt gemeld?

Veel leerlingen denken dat melden automatisch betekent dat iemand straf krijgt.

In werkelijkheid probeert een school eerst goed te begrijpen wat er aan de hand is.

Er wordt geluisterd naar de betrokken leerlingen.

Er wordt gekeken naar de situatie.

Er wordt onderzocht welke rol de groep speelt.

Daarna zoekt de school naar een manier om het vertrouwen te herstellen en ervoor te zorgen dat iedereen zich weer veilig voelt.

Het doel is niet om iemand te veroordelen.

Het doel is om respect te herstellen en te voorkomen dat het gedrag doorgaat.

→ Lees ook: Pesten aanpakken

Zie je iets? Kijk niet weg!

Je hoeft geen held te zijn om iets te betekenen.

Vaak begint helpen met iets heel kleins.

Je kunt bijvoorbeeld:

✔ vragen hoe het met iemand gaat;
✔ naast iemand gaan staan;
✔ iemand uitnodigen om mee te doen;
✔ goed luisteren;
✔ een leerkracht vertellen wat je hebt gezien;
✔ later nog eens vragen hoe het gaat.

Soms maakt juist een klein gebaar een groot verschil.

→ Lees ook: De kracht van omstanders

Een veilige groep helpt elkaar

Wij geloven dat een veilige groep ontstaat wanneer leerlingen niet alleen voor zichzelf opkomen, maar ook oog hebben voor elkaar.

Dat betekent niet dat leerlingen alle problemen zelf moeten oplossen.

Het betekent wel dat zij leren herkennen wanneer iemand hulp nodig heeft en durven te handelen.

Melden wordt dan iets heel anders dan klikken.

Het wordt zorgen voor elkaar.

→ Lees ook: De rol van leerlingen bij pesten

Maak melden bespreekbaar

Scholen kunnen de drempel om pesten te melden kleiner maken door er regelmatig aandacht aan te besteden.

Dat kan bijvoorbeeld met:

✔ klassengesprekken;
✔ werkvormen;
✔ observatieoefeningen;
✔ verhalen;
✔ groepsopdrachten;
✔ duidelijke afspraken;
✔ zichtbare posters in de school.

Wanneer leerlingen weten waar zij terechtkunnen én begrijpen waarom melden belangrijk is, durven zij eerder verantwoordelijkheid te nemen.

Veelgestelde vragen

Is pesten melden hetzelfde als klikken?

Nee. Klikken betekent meestal dat je iemand bewust in de problemen wilt brengen. Pesten melden doe je juist om iemand te helpen en de situatie weer veilig te maken. Het doel is niet om iemand te straffen, maar om problemen op te lossen en verdere schade te voorkomen.

Wanneer moet je pesten melden?

Wanneer iemand herhaaldelijk wordt buitengesloten, uitgelachen, vernederd of zich onveilig voelt, is het belangrijk om dit te melden. Twijfel je? Bespreek je zorgen dan met een leerkracht, mentor of andere volwassene die je vertrouwt.

Bij wie kun je pesten melden?

Je kunt terecht bij bijvoorbeeld:

• je juf of meester;
• je mentor;
• de anti-pestcoördinator;
• de vertrouwenspersoon;
• een intern begeleider of zorgcoördinator;
• een ouder of verzorger.

Het belangrijkste is dat je er niet alleen mee blijft rondlopen.

Wat gebeurt er nadat pesten is gemeld?

De school probeert eerst goed te begrijpen wat er precies aan de hand is. Er wordt geluisterd naar de betrokken leerlingen, gekeken naar de situatie en gezocht naar een oplossing die helpt om de veiligheid en het vertrouwen binnen de groep te herstellen.

Moet je zeker weten dat iemand wordt gepest voordat je iets zegt?

Nee. Ook wanneer je twijfelt, is het verstandig om je zorgen te bespreken. Je hoeft niet zelf te bepalen of er sprake is van pesten. Door je zorgen te delen, kan de school de situatie zorgvuldig onderzoeken.

Kan ik ook iets doen als ik een omstander ben?

Ja. Juist omstanders kunnen veel betekenen. Je kunt iemand steunen, vragen hoe het gaat, een klasgenoot uitnodigen om mee te doen of een leerkracht vertellen wat je hebt gezien. Kleine gebaren kunnen een groot verschil maken.

Meer weten over wat er gebeurt nadat pesten is gemeld?
Lees ook → Pesten aanpakken

Onze visie

Wij geloven dat pesten zelden uit het niets ontstaat.

Vaak begint het met kleine signalen van respectloos gedrag.

Daarom leren wij leerlingen en leerkrachten niet alleen pestgedrag herkennen, maar vooral aandacht te hebben voor elkaar, vragen te durven stellen en verantwoordelijkheid te nemen wanneer iemand hulp nodig heeft.

Pesten melden is daarbij geen klikken.

Het is een manier om voor elkaar te zorgen.

Zo bouwen scholen stap voor stap aan een cultuur van respect waarin iedereen zich gezien, gehoord en veilig voelt.

Verder lezen

Pesten begrijpen

→ Pesten op school
→ Wat is pesten?
→ Wat is het verschil tussen plagen, ruzie en pesten?
→ Signalen van pesten herkennen

Werken aan een veilige groep

→ Pestpreventie op school
→ Kijk eens met andere ogen
→ De kracht van omstanders
→ De rol van leerlingen bij pesten

Aan de slag in de klas

→ Lesmateriaal & werkvormen tegen pesten
→ Stop pesten - materialen & activiteiten
→ Gratis lesmateriaal over pesten
→ De Week Tegen Pesten