Activiteiten tegen pesten

Praktische activiteiten voor de klas en de hele school

Zoek je een activiteit tegen pesten waarmee leerlingen niet alleen luisteren, maar ook zelf aan de slag gaan?

Op deze pagina vind je een aantal praktische activiteiten tegen pesten voor de klas, een leerjaar of de hele school. Leerlingen denken na over hun eigen gedrag, de invloed van de groep en wat zij kunnen doen om pesten zoveel mogelijk te voorkomen.

De activiteiten zijn geschikt voor de Week Tegen Pesten, de Gouden en Zilveren Weken, burgerschap, mentorlessen en andere momenten waarop je wilt werken aan respect en sociale veiligheid.

De Muur tegen Pesten

Samen zichtbaar bouwen aan een veilige school

De Muur tegen Pesten is een gezamenlijke activiteit waarbij iedere leerling een eigen steen bijdraagt aan een veilige klas of school.

Leerlingen schrijven of tekenen op een baksteenkaart wat zij zelf kunnen doen om pesten te voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan iemand helpen, niet meelachen, naar elkaar luisteren, stop zeggen of hulp halen wanneer iemand zich onveilig voelt.

Alle stenen worden daarna samengevoegd tot één grote muur. Zo wordt zichtbaar dat een veilige school niet door één persoon wordt gebouwd, maar door iedereen samen.

De activiteit kan worden uitgevoerd:

✔ met één klas
✔ met een heel leerjaar
✔ met een afdeling
✔ met de hele school
✔ tijdens de Week Tegen Pesten
✔ als start van gezamenlijke afspraken tegen pesten

Zo werkt de activiteit

1. Bespreek met de leerlingen wat nodig is om je veilig en welkom te voelen.
2. Geef iedere leerling een eigen baksteenkaart.
3. Laat leerlingen opschrijven of tekenen wat zij zelf kunnen bijdragen.
4. Bespreek een aantal stenen met de groep.
5. Bouw alle bijdragen samen op tot één zichtbare Muur tegen Pesten.

De muur kan langere tijd in de klas, aula of gang blijven hangen. Hierdoor blijven de afspraken en ideeën ook na de activiteit zichtbaar.

Het lespakket bevat een A2-poster, 100 baksteenkaarten, een button, een linnen polsbandje en een digitaal werkboekje met vragen en opdrachten.

→ Bekijk het Lespakket Muur tegen Pesten

Meer activiteiten tegen pesten

Naast De Muur tegen Pesten zijn er andere manieren om leerlingen actief te laten nadenken over pesten, groepsdruk, omstanders en verantwoordelijkheid.

Speurtocht Stop pesten

Tijdens de Speurtocht Stop pesten gaan leerlingen in groepjes op zoek naar vragen en opdrachten over pesten, respect, groepsdruk en sociale veiligheid.

De speurtocht kan in de klas, door het schoolgebouw of buiten op de speelplaats worden uitgezet. Door samen te overleggen en opdrachten uit te voeren, praten leerlingen op een actieve manier over het onderwerp.

→ Bekijk de Speurtocht 'Stop pesten'

Gratis activiteit: Iedereen hoort erbij

Met de gratis werkvorm Iedereen hoort erbij onderzoeken leerlingen wat zij zelf kunnen doen om ervoor te zorgen dat niemand wordt buitengesloten.

De activiteit helpt leerlingen niet alleen na te denken over wat er misgaat bij pesten, maar vooral over hoe zij samen kunnen bouwen aan een groep waarin iedereen zich gezien en welkom voelt.

→ Bekijk de gratis Werkvorm: Iedereen hoort erbij

Buffertik

Buffertik is een actieve bewegingsactiviteit waarin de rol van omstanders centraal staat. Leerlingen ervaren tijdens het spel dat je sterker staat wanneer anderen naast je gaan staan en je helpen.

Na het spel bespreek je wat er gebeurde: wie hielp, wie keek toe en wat veranderde er toen leerlingen gingen samenwerken?

→ Bekijk de gratis activiteit Buffertik

Welke activiteit tegen pesten past bij jouw groep?

Welke activiteit het meest geschikt is, hangt af van wat je met de leerlingen wilt bereiken.

Wil je samen zichtbare afspraken maken?
Kies dan voor De Muur tegen Pesten.

Wil je leerlingen bewegend en samenwerkend laten leren?
Kies dan voor Buffertik.

Wil je een activiteit door de klas of school organiseren?
Kies dan voor de Speurtocht Stop pesten.

Wil je vooral werken aan erbij horen en verbondenheid?
Kies dan voor Iedereen hoort erbij.

Een activiteit kan op zichzelf worden gebruikt, maar ook worden gecombineerd met een les, klassengesprek, verhaal, poster of andere werkvorm.

Werkvormen tegen pesten

Soms heb je geen compleet lespakket nodig, maar juist een werkvorm waarmee leerlingen zelf gaan kijken, nadenken en met elkaar in gesprek gaan.

Kijk eens met andere ogen

Met Kijk eens met andere ogen leren leerlingen mogelijke signalen van buitensluiten, ongemak of pesten zorgvuldiger te bekijken.

Aan de hand van zes tekstloze kijkplaten oefenen zij met vier eenvoudige stappen:

KIJK – DENK – VRAAG – DOE

Leerlingen ontdekken dat een eerste indruk niet altijd het hele verhaal vertelt. Ze leren verschillende verklaringen open te houden, respectvolle vragen te stellen en vervolgens na te denken over wat zij zelf kunnen doen.

De complete werkvorm met zes A3-kijkplaten, handleiding en gesprekskaart is gratis beschikbaar.

Geschikt voor de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

→ Bekijk Kijk eens met andere ogen

Lees- en werkboekjes tegen pesten

Soms opent een verhaal een gesprek gemakkelijker dan een uitleg.

Lees- en werkboekjes helpen leerlingen zich in anderen te verplaatsen en stil te staan bij de gevolgen van pesten. Door verhalen af te wisselen met opdrachten ontstaat ruimte voor reflectie, gesprekken en bewustwording.

Werkboekjes en leesboeken

Eerst gratis kennismaken?

Wil je eerst ontdekken welke werkvormen geschikt zijn voor jouw groep?

Op de pagina Gratis lesmateriaal over pesten vind je verschillende gratis werkvormen, opdrachten, PowerPoints en downloads die direct in de klas gebruikt kunnen worden.

Daar vind je onder andere:

• Iedereen hoort erbij
• Buffertik
• Kreukelpapier
• Ontcijfer de geheime Pestcode
• Grenzen oefenen
• Gratis PowerPoint Week Tegen Pesten

→ Bekijk Gratis lesmateriaal over pesten

Spreekbeurt of werkstuk over pesten

Pesten is een veelgekozen onderwerp voor een spreekbeurt of werkstuk.
Daarom hebben we een aparte pagina met gratis afbeeldingen, werkbladen, PowerPoints en achtergrondinformatie.

→ Bekijk Spreekbeurt over pesten

Voor jonge leerlingen

Jonge kinderen hebben een andere aanpak nodig dan oudere leerlingen.
Met eenvoudige verhalen en herkenbare situaties leren zij spelenderwijs het verschil tussen plagen, ruzie maken en pesten.

→ Bekijk Grapje of gemeen?

Posters tegen pesten voor jonge kinderen

Met de posters van Beertje Anders worden belangrijke sociale afspraken zichtbaar in de klas. Jonge kinderen oefenen met stop is stop, iedereen laten meedoen, vriendelijk omgaan met elkaar en hulp geven.

De set is geschikt voor de onderbouw van het basisonderwijs, kinderopvang en BSO en kan tijdens de Week tegen Pesten én gedurende het hele schooljaar worden gebruikt.

→ Bekijk de Week tegen Pesten - posters voor de onderbouw

Posters, werkvormen en projecten helpen om afspraken zichtbaar te maken en pestgedrag te voorkomen.

Wanneer gebruik je dit lesmateriaal?

Lesmateriaal tegen pesten hoeft niet alleen te worden ingezet wanneer er daadwerkelijk wordt gepest.

Scholen gebruiken deze materialen onder andere:

✔ tijdens de Gouden Weken
✔ tijdens de Week Tegen Pesten
✔ binnen burgerschapsonderwijs
✔ tijdens mentorlessen
✔ wanneer er spanningen ontstaan in een groep
✔ als onderdeel van een schoolbrede aanpak van sociale veiligheid

Door lessen en werkvormen regelmatig terug te laten komen, leren leerlingen niet alleen wat pesten is, maar vooral hoe zij zelf kunnen bijdragen aan een veilige en respectvolle groep.

Van les naar dagelijks gedrag

Een les of werkvorm kan een gesprek openen. Maar juist wanneer de boodschap daarna terugkomt in de klas en school, blijft wat leerlingen hebben besproken beter zichtbaar.

Wil je het lesmateriaal combineren met posters, buttons, polsbandjes of een gezamenlijke activiteit tegen pesten?

→ Bekijk Stop pesten – materialen en activiteiten

Meer over pesten op school

Wil je verder werken aan pestpreventie en sociale veiligheid?

Bekijk dan ook:

→ Pesten op school
→ Pestpreventie op school
→ Pesten aanpakken
→ De Week Tegen Pesten
→ Sociale veiligheid op school
→ Stop pesten– materialen & activiteiten

Samen werken aan een veilige school

Een veilige school ontstaat niet door één les of één projectdag.

Wanneer scholen regelmatig aandacht besteden aan gedrag, groepsvorming en pestpreventie, leren leerlingen steeds beter welke invloed zij zelf hebben op de sfeer in de groep.

Lesmateriaal en werkvormen helpen daarbij om niet alleen te praten over wat er misgaat, maar vooral te oefenen met wat leerlingen wél kunnen doen: naar elkaar luisteren, grenzen herkennen, hulp vragen, voor iemand opkomen en verantwoordelijkheid nemen voor elkaar.

Zo groeit stap voor stap een schoolcultuur waarin respect, groepsvorming en sociale veiligheid onderdeel zijn van iedere schooldag.