Werkboekje ‘Pesten en gedrag’ – extra leerlingboekje

Van gedrag herkennen naar bewust handelen

Alles wat iemand zegt of doet, is gedrag. Dat gedrag heeft invloed op hoe anderen zich voelen en op de sfeer binnen de groep.

In het werkboekje onderzoeken leerlingen:

• wat gewenst en ongewenst gedrag is;
• welk effect gedrag op anderen kan hebben;
• waarom pesten altijd ongewenst gedrag is;
• wat zij kunnen doen wanneer zij zelf worden gepest;
• waarom pesten melden geen klikken is;
• welke invloed omstanders hebben;
• hoe zij hulp kunnen geven of vragen;
• waarom sorry zeggen ook om ander gedrag vraagt.

De opdrachten nodigen leerlingen uit om na te denken over gedrag, verantwoordelijkheid en de keuzes die zij zelf binnen een groep kunnen maken.

Wat komt in het werkboekje aan bod?

Gewenst en ongewenst gedrag

Leerlingen lezen wat gewenst en ongewenst gedrag betekent. Zij beantwoorden vragen over hun eigen gedrag, vriendschap, sorry zeggen en de mogelijkheid om gedrag te veranderen.

Wat doe je als je wordt gepest?

Aan de hand van ja- en nee-vragen denken leerlingen na over reageren op pestgedrag, rustig spreken, grenzen aangeven en bij hun standpunt blijven.

Deze opdracht sluit aan bij de paarse poster uit het lespakket.

Pesten melden

Leerlingen onderzoeken vragen als:

• Is pesten melden hetzelfde als klikken?
• Ben je zwak wanneer je vertelt dat je wordt gepest?
• Helpt het wanneer pesten wordt gemeld?
• Wat kun je doen wanneer je ziet dat iemand wordt gepest?

De vragen sluiten aan bij de zwarte poster over pesten melden.

De rol van de toeschouwer

Wat doe je wanneer je pesten ziet? Kijk je weg, lach je mee, zeg je er iets van of vraag je hulp?

Leerlingen schrijven op welke mogelijkheden zij hebben om te reageren. De rode poster uit het lespakket ondersteunt deze opdracht.

Ik heb gepest, sorry

Alleen sorry zeggen is niet altijd voldoende. Leerlingen denken na over wat een oprechte verontschuldiging betekent en wat er nodig is om gedrag werkelijk te veranderen.

Deze opdracht wordt ondersteund door de lichtblauwe poster.

Creatieve verwerking met anti-pestarmbandjes

Leerlingen kleuren vier voorgedrukte anti-pestarmbandjes met boodschappen als:

• Laat mij jou helpen als je gepest wordt;
• Ik geef hulp bij pesten;
• Ik ben tegen pesten;
• Zoek hulp bij mij als je gepest wordt.

Zo verwerken zij de les op een creatieve manier en denken zij na over hulp geven, hulp vragen en samen stelling nemen tegen pesten.

Afwisselende opdrachten

Het werkboekje bevat verschillende manieren om leerlingen te laten nadenken en reageren:

• korte uitleg in begrijpelijke taal;
• ja- en nee-vragen;
• open reflectievragen;
• opdrachten bij de gekleurde posters;
• een creatieve kleuractiviteit;
• een woordpuzzel met de letters van Stop pesten;
• de liedtekst Vrienden helpen elkaar;
• een duidelijk moment waarop de klas verdergaat met de PowerPointpresentatie.

Hierdoor worden uitleg, gesprek, beeld en verwerking met elkaar verbonden.

Samen bespreken in de klas

De vragen en opdrachten krijgen de meeste betekenis wanneer leerlingen hun antwoorden onder begeleiding kunnen bespreken.

Gebruik het werkboekje bijvoorbeeld:

• tijdens lessen uit het lespakket Pesten en gedrag;
• tijdens de Week Tegen Pesten;
• binnen een project- of themaweek;
• als verwerking na een klassengesprek;
• bij lessen over omstanders en verantwoordelijkheid;
• om hulp vragen en pesten melden bespreekbaar te maken.

Sommige vragen kunnen persoonlijke ervaringen oproepen. Geef leerlingen daarom altijd de ruimte om iets niet klassikaal te delen en bied de mogelijkheid om na de les verder te praten.

Het werkboekje is geen volledige antipestmethode en vervangt geen zorgvuldige aanpak wanneer er daadwerkelijk wordt gepest. Het is een praktisch hulpmiddel voor gesprek, reflectie en verwerking binnen een bredere aanpak.

Voor wie?

Het werkboekje is geschikt voor:

• leerlingen van 7 tot en met 10 jaar;
• de middenbouw van het basisonderwijs;
• klassikale lessen en kleine groepen;
• scholen die al werken met het lespakket Pesten en gedrag.

Productinformatie

• Gedrukt leerlingwerkboekje
• Formaat: A5
• Omvang: 16 pagina’s
• Leeftijd: 7 tot en met 10 jaar
• Taal: Nederlands
• Bedoeld als extra of vervangend leerlingexemplaar
• Prijs per werkboekje: € 0,75

Bestel voor klassikaal gebruik het aantal werkboekjes dat aansluit bij het aantal leerlingen.

Het complete lespakket

Wil je voor het eerst met deze lessen werken? Kies dan voor het complete lespakket.

Het lespakket Pesten en gedrag verbindt het leerlingwerkboekje met vier ondersteunende posters, een PowerPointpresentatie en informatie voor de leerkracht.

De posters behandelen:

• pesten melden;
• de rol van de toeschouwer;
• opkomen voor jezelf bij pesten;
• verantwoordelijkheid nemen en sorry zeggen.

→ Bekijk Lespakket 'Pesten en gedrag'

Bijpassende lesmaterialen