Buffertik

Een gratis spel over de kracht van omstanders bij pesten

Buffertik is een actieve werkvorm over pesten, groepsdruk en de rol van omstanders. Leerlingen rennen, werken samen en ervaren hoeveel invloed een groep heeft wanneer iemand hulp of bescherming nodig heeft.

Het spel maakt zichtbaar dat een groep niet alleen hoeft toe te kijken. Door samen te bewegen en positie te kiezen, kan de buffergroep voorkomen dat de tikker de andere leerling bereikt.

Buffertik is een gratis spel en werkvorm tegen pesten voor de klas. Het spelelement staat voorop. De uitleg en nabespreking helpen leerlingen daarna om de ervaring te verbinden met echte situaties rondom pesten en buitensluiten.

Het doel van Buffertik

Tijdens het spel ontdekken leerlingen:

• hoe belangrijk samenwerking is;
• hoe je iemand als groep kunt helpen;
• dat toekijken ook invloed heeft op wat er gebeurt;
• hoe de positie van omstanders een situatie kan veranderen;
• dat je bij pesten niet alles alleen hoeft op te lossen.

De loper mag rennen en leert daarbij slim positie te kiezen. Het is de bedoeling dat de loper probeert de buffergroep steeds tussen zichzelf en de tikker te houden.

De buffergroep beweegt mee en probeert de weg naar de loper af te schermen. Daarbij mag niemand de tikker vastpakken, met de armen tegenhouden of opzettelijk duwen.

Speel korte rondes en wissel de rollen regelmatig, zodat verschillende leerlingen kunnen ervaren hoe het is om tikker, loper of onderdeel van de buffergroep te zijn.

Veilig spelen

Buffertik is een renspel. Zorg daarom voor voldoende vrije ruimte en duidelijke afspraken.

• Speel het spel altijd onder toezicht.
• Verwijder obstakels uit het speelveld.
• Alle leerlingen dragen gympies óf spelen op blote voeten, volgens de afspraken van de school of gymzaal. Gebruik binnen één groep geen combinatie waarbij sommige leerlingen schoenen dragen en andere leerlingen op blote voeten spelen.
• De leerlingen in de buffergroep houden hun handen op de rug.
• Duwen, trekken en vasthouden is niet toegestaan.
• De buffergroep mag alleen bewegen en in de weg staan.
• De tikker en de loper blijven opletten waar zij lopen.
• Leg het spel stil wanneer het te wild of onveilig wordt.

Korte aanwijzingen tijdens het spel kunnen nodig zijn:

‘Handen op de rug!’
‘Niet duwen!’
‘Blijf voorzichtig!’

Rennen hoort bij het spel, maar veiligheid en rekening houden met elkaar blijven altijd belangrijk.

Nabespreking: wat gebeurde er?

De nabespreking maakt van Buffertik meer dan alleen een leuk tikspel. Laat leerlingen eerst vertellen wat zij hebben gezien en ervaren.

Mogelijke vragen zijn:

• Wat moest de loper doen om niet getikt te worden?
• Hoe hielp de buffergroep de loper?
• Wat gebeurde er wanneer de groep goed samenwerkte?
• Wat gebeurde er wanneer er een opening in de groep ontstond?
• Hoe voelde het om door de groep beschermd te worden?
• Hoe was het om onderdeel van de buffergroep te zijn?
• Kon één leerling de loper beschermen, of was daarvoor de hele groep nodig?
• Wat heeft dit spel volgens jullie met pesten te maken?

Van spel naar een pestsituatie

Buffertik blijft een spel. De tikker is dus niet werkelijk een pester en de loper is niet werkelijk een slachtoffer. De rollen helpen leerlingen wel om na te denken over de invloed van een groep.

Bij pesten zijn er vaak meer betrokkenen dan alleen degene die pest en degene die wordt gepest. Omstanders kunnen het pestgedrag versterken door mee te lachen, aan te moedigen of berichten door te sturen. Ze kunnen het gedrag ook afremmen door niet mee te doen, iemand te steunen of hulp te halen.

Een leerling hoeft een pestsituatie niet in zijn eentje op te lossen en hoeft zichzelf nooit in gevaar te brengen. Ook samen naar een leerkracht, mentor of andere vertrouwde volwassene gaan, is helpen.

Buffertik laat op een speelse en lichamelijke manier zien dat een groep verschil kan maken.

→ Lees meer over de kracht van omstanders bij pesten

Wanneer kun je Buffertik inzetten?

Deze werkvorm past onder andere:

• bij een les over pesten en buitensluiten;
• bij een gesprek over meelopers en omstanders;
• tijdens de Week Tegen Pesten;
• bij lessen over groepsdruk;
• binnen pestpreventie en sociale veiligheid;
• tijdens mentorlessen of burgerschapslessen;
• als actieve start van een groepsgesprek;
• bij activiteiten rondom groepsvorming;
• tijdens de Gouden Weken.

Buffertik is eenvoudig uit te voeren, maar biedt veel aanknopingspunten voor een gesprek over samenwerken, verantwoordelijkheid en voor elkaar opkomen.

Meer activiteiten tegen pesten

Wil je na Buffertik nog een andere actieve oefening uitvoeren? Bekijk dan onze pagina met activiteiten voor de klas en school.

→ Ontdek meer activiteiten tegen pesten

Voor een ruimer overzicht met gratis lessen, opdrachten en andere materialen kun je terecht bij:

→ Lesmateriaal & werkvormen tegen pesten

Meer werkvormen voor de Gouden Weken

Werk je aan een sterke en veilige start van het schooljaar?

Met de Gouden Weken Starterkit werk je iedere dag met een korte werkvorm aan groepsvorming, veiligheid en samenwerking.

→ Download de Gouden Weken Starterkit – 2 weken groepsvorming

• Direct inzetbaar in de klas
• Geen uitgebreide voorbereiding nodig
• Geschikt voor de eerste schoolweken

Bijpassende materialen

Wil je de boodschap over omstanders en gezamenlijke verantwoordelijkheid zichtbaar maken in de klas of school? Deze materialen sluiten aan bij het thema:

Pesten melden is geen klikken

Leerlingen durven soms niet te vertellen dat iemand wordt gepest. Ze zijn bang dat anderen hen een klikspaan vinden of dat zij zelf het volgende doelwit worden.

Leg daarom uit dat hulp vragen iets anders is dan klikken. Klikken doe je om iemand in moeilijkheden te brengen. Pesten melden doe je om te voorkomen dat iemand pijn wordt gedaan en om hulp te krijgen bij een situatie die leerlingen niet alleen hoeven op te lossen.

→ Lees meer over pesten melden op school