Normen en waarden op school

Werken aan respect, gedrag en een positieve schoolcultuur

Normen en waarden vormen de basis van hoe leerlingen met elkaar omgaan. Ze bepalen wat we normaal vinden, hoe we communiceren en hoe we samenleven in de klas en op school.

Door waarden zichtbaar en bespreekbaar te maken ontstaat meer duidelijkheid, respect en verbondenheid binnen de groep.

Waar wil je aan werken?

Respect & omgangsvormen

Werk aan respectvol omgaan met elkaar, luisteren en positief gedrag in de klas.

→ Bekijk Respect & omgangsvormen
→ Bekijk Respect op school
→ Bekijk Respectregels in de klas

Regels & afspraken zichtbaar maken

Duidelijke afspraken helpen leerlingen begrijpen wat belangrijk is binnen de groep en school.

→ Bekijk Regels & afspraken op school
→ Bekijk Schoolafspraken & waarden
→ Bekijk Zichtbare regels & leefafspraken

Posters over normen en waarden

Maak waarden dagelijks zichtbaar in de leeromgeving.

→ Bekijk Poster Zeven Morele Waarden
→ Bekijk Posters Respect & omgangsvormen
→ Bekijk Schoolposters

Verhalen & klassengesprekken

Gebruik verhalen om gedrag, keuzes en verantwoordelijkheid bespreekbaar te maken.

→ Bekijk Dierenwijsheid in de klas
→ Bekijk Verhalen over Respect & Relaties
→ Bekijk Moraalverhalen & wijsheidsverhalen

Burgerschap & sociale veiligheid

Werk aan verantwoordelijkheid, samenwerken en omgaan met verschillen.

→ Bekijk Burgerschap op school
→ Bekijk Sociale veiligheid op school

Groepsvorming & positief gedrag

Normen en waarden versterken groepsvorming, samenwerking en verbondenheid.

→ Bekijk Groepsvorming & klassenklimaat
→ Bekijk Positief gedrag & waardering

Waarom zichtbaar werken helpt

Leerlingen leren waarden niet alleen door uitleg, maar vooral door wat zij dagelijks zien en ervaren.

Wanneer normen en waarden zichtbaar worden gemaakt:

✔ ontstaan duidelijke verwachtingen
✔ groeit verbondenheid binnen de groep
✔ wordt gedrag bespreekbaar
✔ versterkt dit sociale veiligheid
✔ krijgen leerlingen houvast bij gedrag en keuzes

Daarom werken veel scholen met:
– posters
– klassengesprekken
– verhalen
– groepsafspraken
– werkvormen rond gedrag en samenwerking

De zeven morele waarden

Een praktische manier om normen en waarden zichtbaar te maken, is door te werken met duidelijke kernwaarden.

De volgende zeven waarden vormen een sterke basis binnen de klas en school:

– moed
– respect
– verantwoordelijkheid
– eerlijkheid
– samenwerking
– doorzettingsvermogen
– zorgzaamheid

Deze waarden helpen leerlingen nadenken over hun gedrag, keuzes en hun rol binnen de groep.

→ Bekijk Poster: Zeven Morele Waarden A1

Wanneer zet je dit in?

Normen en waarden komen terug tijdens veel momenten binnen het schooljaar, zoals:

– bij de start van het schooljaar
– tijdens groepsvorming
– binnen burgerschapsonderwijs
– in mentoruren en kringgesprekken
– wanneer de sfeer in de groep aandacht vraagt
– bij klassengesprekken over gedrag en samenwerking