zichtbare regels & leefafspraken

Hoe maak je schoolafspraken iedere dag zichtbaar?

Veel scholen hebben duidelijke afspraken. Toch verdwijnen deze afspraken soms naar de achtergrond zodra de start van het schooljaar voorbij is.

Leerlingen leren afspraken niet alleen door erover te praten, maar vooral door wat zij dagelijks zien, horen en ervaren. Wanneer leefregels zichtbaar aanwezig zijn in de school, blijven ze onderdeel van het dagelijks handelen.

Zichtbare regels en leefafspraken helpen om afspraken levend te houden. Ze zorgen voor herkenning, duidelijkheid en een gezamenlijke taal binnen de school.

Op deze pagina ontdek je hoe scholen afspraken zichtbaar maken en welke materialen daarbij kunnen ondersteunen.

Direct aan de slag

Deze materialen helpen om leefregels, schoolafspraken en gedeelde waarden zichtbaar te maken binnen de hele school.

Deze materialen ondersteunen scholen bij het zichtbaar maken van gewenst gedrag, samenwerking en verantwoordelijkheid.
→ Bekijk alle Posters regels & afspraken op school

Zoek je regels en afspraken voor de klas
→ Bekijk alle Posters regels & afspraken in de klas

Waarom zichtbare afspraken werken

Afspraken hebben meer effect wanneer leerlingen ze regelmatig tegenkomen.

Wat zichtbaar blijft, wordt gemakkelijker onthouden en toegepast.

Zichtbare leefafspraken:

✔ maken gewenst gedrag concreet
✔ zorgen voor rust en voorspelbaarheid
✔ geven leerlingen houvast
✔ versterken verantwoordelijkheid en betrokkenheid
✔ ondersteunen een positieve schoolcultuur
✔ helpen nieuwe leerlingen sneller hun weg te vinden

Wanneer afspraken zichtbaar zijn op verschillende plekken binnen de school, ontstaat meer samenhang tussen wat wordt gezegd en wat dagelijks wordt gedaan.

Meer dan een poster aan de muur

Zichtbaarheid gaat verder dan alleen een poster ophangen.

Veel scholen combineren zichtbare afspraken met:

• klassengesprekken
• mentorlessen
• groepsvorming
• gezamenlijke activiteiten
• burgerschapsonderwijs
• schoolbrede projecten

Daardoor blijven afspraken terugkomen gedurende het schooljaar en worden ze onderdeel van de dagelijkse praktijk.

Waar maak je afspraken zichtbaar?

Scholen kiezen vaak voor plekken waar leerlingen dagelijks langskomen.

Denk bijvoorbeeld aan:

✔ klaslokalen
✔ gangen
✔ aula's
✔ entree
✔ mediatheken
✔ personeelsruimtes
✔ centrale ontmoetingsplekken

Wanneer leerlingen dezelfde afspraken op meerdere plaatsen terugzien, ontstaat meer herkenning en duidelijkheid.

Een schoolbreed project: de Muur van Afspraken

Steeds meer scholen kiezen voor een centrale plek waar afspraken zichtbaar worden gemaakt.

Een mooi voorbeeld hiervan is een gezamenlijke Muur van Afspraken.

Elke klas levert een bijdrage aan de muur. Leerlingen denken na over respect, verantwoordelijkheid, samenwerken en veiligheid en verwerken deze afspraken zichtbaar op een steen, kaart of tegel.

Door de muur gedurende langere tijd zichtbaar te laten hangen, blijft de boodschap leven binnen de school.

De muur groeit klas voor klas uit tot een zichtbaar symbool van waar de school samen voor staat.

Wanneer besteden scholen extra aandacht aan leefafspraken?

Zichtbare leefafspraken worden vaak ingezet:

✔ tijdens de Gouden Weken
✔ tijdens de Zilveren Weken
✔ bij de start van een nieuw schooljaar
✔ bij groepsvorming
✔ tijdens burgerschapsprojecten
✔ bij het herhalen van schoolregels
✔ als vaste basis gedurende het hele schooljaar

Afspraken hoeven geen eenmalige activiteit te zijn. Juist door ze regelmatig zichtbaar te houden, blijven ze betekenisvol.

Van afspraken naar schoolcultuur

Sterke scholen werken niet alleen met regels, maar ook met gedeelde waarden.

Wanneer afspraken gekoppeld worden aan waarden zoals respect, verantwoordelijkheid en zorg voor elkaar, ontstaat meer begrip voor waarom afspraken belangrijk zijn.

Zo groeien leefregels uit tot onderdeel van de schoolcultuur.

→ Lees meer over Schoolafspraken & waarden

Goed te combineren met

Werk je aan een veilige en positieve schoolomgeving?

Bekijk ook:

→ Schoolafspraken & waarden
→ Regels & afspraken op school
→ Respect & omgangsvormen
→ Positief gedrag & waardering
→ Sociale veiligheid op school

Samen versterken deze thema's duidelijkheid, betrokkenheid en een positieve sfeer binnen de school.