Regels & afspraken op school
Duidelijke schoolafspraken voor een veilige en positieve schoolcultuur
Schoolafspraken helpen leerlingen, medewerkers en bezoekers om te begrijpen wat belangrijk is binnen de school. Ze zorgen voor duidelijkheid, veiligheid en een prettige sfeer waarin iedereen weet hoe we met elkaar omgaan.
Sterke schoolafspraken gaan verder dan regels alleen. Ze zijn verbonden met gedeelde waarden zoals respect, verantwoordelijkheid, samenwerken en zorg voor elkaar. Daardoor ontstaat een schoolcultuur waarin afspraken niet alleen worden nageleefd, maar ook worden begrepen.
Wanneer afspraken zichtbaar blijven in klaslokalen, gangen, aula's en andere schoolruimtes, groeien zij uit tot onderdeel van het dagelijks handelen van leerlingen en medewerkers.
Op deze pagina vindt u inspiratie, voorbeelden en materialen om schoolafspraken zichtbaar en betekenisvol te maken.
Direct naar de belangrijkste onderdelen
Schoolafspraken & waarden
Werk met duidelijke afspraken en gedeelde waarden die richting geven aan gedrag en omgang binnen de school.
→ Bekijk Schoolafspraken & waarden
Zichtbare regels & leefafspraken
Ontdek hoe scholen afspraken zichtbaar maken in klaslokalen, gangen, aula's en andere gezamenlijke ruimtes.
→ Bekijk Zichtbare regels & leefafspraken
Posters regels & afspraken op school
Maak afspraken dagelijks zichtbaar met posters, leefregels en schoolbrede materialen.
→ Bekijk Posters regels & afspraken op school
Waarom zijn schoolafspraken belangrijk?
Schoolafspraken zorgen voor duidelijkheid. Ze helpen leerlingen om te begrijpen welk gedrag gewenst is en welke waarden de school belangrijk vindt.
Duidelijke afspraken dragen bij aan:
✔ respectvolle omgang met elkaar
✔ meer rust en voorspelbaarheid
✔ een veilige leeromgeving
✔ verantwoordelijkheid nemen voor gedrag
✔ een positieve sfeer binnen de school
✔ een sterke en herkenbare schoolcultuur
Wanneer afspraken schoolbreed worden gedragen, ontstaat er meer samenhang tussen wat de school belangrijk vindt en wat leerlingen dagelijks ervaren.
Van regels naar waarden
Effectieve schoolafspraken zijn verbonden met gedeelde waarden.
Veel scholen werken bijvoorbeeld met waarden zoals:
- respect
- verantwoordelijkheid
- samenwerken
- eerlijkheid
- zorg voor elkaar
- betrokkenheid
- veiligheid
Wanneer leerlingen begrijpen waarom afspraken bestaan, groeit het draagvlak en worden afspraken meer dan alleen regels.
→ Lees meer over Schoolafspraken & waarden
Afspraken zichtbaar maken
Afspraken hebben meer effect wanneer zij niet alleen worden besproken, maar ook zichtbaar aanwezig zijn in de school.
Veel scholen kiezen ervoor om afspraken zichtbaar te maken:
- in klaslokalen
- in gangen
- bij entrees
- in aula's
- in mediatheken
- op centrale ontmoetingsplekken
Door afspraken regelmatig terug te laten komen, blijven zij onderdeel van het dagelijks handelen.
→ Lees meer over Zichtbare regels & leefafspraken
Voorbeelden van schoolafspraken
Veel scholen werken met afspraken zoals:
- We behandelen elkaar met respect.
- Iedereen hoort erbij.
- We nemen verantwoordelijkheid voor ons gedrag.
- We helpen elkaar wanneer dat nodig is.
- We zorgen samen voor een veilige school.
- We gaan zorgvuldig om met spullen en omgeving.
- We lossen problemen op een respectvolle manier op.
Deze afspraken vormen vaak de basis voor een positieve en veilige schoolcultuur.
Wanneer besteden scholen aandacht aan afspraken?
Schoolafspraken spelen het hele jaar door een belangrijke rol, maar krijgen vaak extra aandacht:
✔ aan het begin van het schooljaar
✔ tijdens de Gouden Weken
✔ tijdens de Zilveren Weken
✔ bij groepsvorming
✔ binnen burgerschapsonderwijs
✔ bij sociale veiligheid
✔ wanneer de sfeer in de school aandacht vraagt
Door afspraken regelmatig te bespreken en zichtbaar te houden, blijven zij levend binnen de school.
Voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs en MBO
De materialen en ideeën binnen dit thema worden gebruikt in:
✔ basisonderwijs
✔ voortgezet onderwijs
✔ MBO
✔ mentorlessen
✔ burgerschapsonderwijs
✔ sociaal-emotionele ontwikkeling
✔ schoolbrede projecten rond gedrag en veiligheid
Voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs en MBO
De materialen en ideeën binnen dit thema worden gebruikt in:
✔ basisonderwijs
✔ voortgezet onderwijs
✔ MBO
✔ mentorlessen
✔ burgerschapsonderwijs
✔ sociaal-emotionele ontwikkeling
✔ schoolbrede projecten rond gedrag en veiligheidv
Verbonden met andere thema's
Schoolafspraken staan niet op zichzelf. Ze vormen een belangrijke basis voor andere onderwerpen binnen de school.
Bekijk ook:
→ Respect & omgangsvormen
→ Sociale veiligheid op school
→ Positief gedrag & waardering
→ Groepsvorming & klassenklimaat
→ Burgerschap op school
Samen dragen deze thema's bij aan een veilige, respectvolle en positieve leeromgeving.
Duidelijke schoolafspraken zorgen voor rust, herkenbaarheid en verbondenheid. Door afspraken te koppelen aan gedeelde waarden en zichtbaar te maken binnen de hele school, ontstaat een sterke schoolcultuur waarin leerlingen weten wat belangrijk is en hoe zij met elkaar omgaan.