Grenzen herkennen en aangeven

Lesmateriaal om leerlingen hun eigen grenzen te leren herkennen, aangeven én respecteren

Grenzen herkennen en aangeven helpt leerlingen om te luisteren naar hun eigen gevoel, duidelijk te maken wat zij wel en niet prettig vinden en respectvol om te gaan met de grenzen van anderen.

Dat draagt bij aan meer zelfvertrouwen, weerbaarheid en sociale veiligheid in de klas.

Op deze pagina vind je gratis werkvormen, lessen, posters en andere materialen om met dit thema aan de slag te gaan.

Gratis werkvormen

Praktische werkvormen waarmee leerlingen ervaren hoe zij hun grenzen kunnen herkennen, aangeven en respecteren.

Grenzenoefening - Mijn eigen ruimte

Leerlingen ontdekken dat iedereen een eigen persoonlijke ruimte heeft en oefenen met het herkennen en aangeven van grenzen.

→ Bekijk Grenzenoefening - Mijn eigen ruimte

Grenzenoefening - Stop zeggen

Een praktische oefening waarin leerlingen leren duidelijk en respectvol "stop" of "nee" te zeggen wanneer iets niet prettig voelt.

→ Bekijk Grenzenoefening - Stop zeggen

Les - 'Mijn wereld' (De basis van de Drie G's)

Leerlingen leren situaties herkennen, gevoelens benoemen en nadenken over passende keuzes.

→ Bekijk Les: 'Mijn wereld'

Eigen grenzen herkennen en aangeven

Het herkennen en aangeven van eigen grenzen is een belangrijke vaardigheid die kinderen en jongeren stap voor stap leren. Niet iedereen voelt direct aan waar zijn of haar persoonlijke grenzen liggen. Daarom is het belangrijk dat leerlingen leren luisteren naar hun eigen gevoel, grenzen leren stellen en op een respectvolle manier duidelijk maken wat zij wel en niet prettig vinden.

Door regelmatig te oefenen leren leerlingen nee zeggen, hun persoonlijke grenzen herkennen, hun eigen grenzen aangeven en tegelijkertijd de grenzen van anderen respecteren. Dat vergroot hun zelfvertrouwen, versterkt hun weerbaarheid en draagt bij aan een veilige sfeer in de klas.

Met praktische lessen, werkvormen en gesprekken ontdekken leerlingen dat grenzen voor iedereen anders kunnen zijn. Zo leren zij niet alleen voor zichzelf op te komen, maar ook rekening te houden met de gevoelens en wensen van anderen.

Meest gekozen posters

Posters maken het onderwerp iedere dag zichtbaar in de klas en ondersteunen gesprekken over respect, grenzen en weerbaarheid.

→ Bekijk alle Posters voor weerbaarheid & grenzen aangeven

Lessen en verdieping

Voor scholen die uitgebreider met het onderwerp willen werken.

→ Bekijk alle Lesmateriaal & werkvormen Opkomen voor jezelf

Grenzen herkennen kun je leren

Veel leerlingen voelen wel aan wanneer iets niet prettig is, maar vinden het lastig om dat onder woorden te brengen.

Door hierover regelmatig te praten en te oefenen leren leerlingen bijvoorbeeld:

• hun eigen gevoel herkennen;
• nee zeggen;
• aangeven wat zij wel prettig vinden;
• luisteren naar de grenzen van anderen;
• hulp vragen wanneer dat nodig is.

Grenzen spelen overal een rol

Grenzen komen iedere dag terug.

Bijvoorbeeld:

• tijdens het spelen;
• in de klas;
• tijdens sport;
• in vriendschappen;
• bij pesten;
• binnen een groep;
• online via sociale media;
• bij het delen van foto's of berichten.

Door leerlingen deze situaties te laten herkennen, groeien hun zelfvertrouwen en weerbaarheid.

Wanneer gebruik je dit materiaal?

Materialen over grenzen herkennen en aangeven worden vaak ingezet:

• tijdens mentorlessen;
• in klassengesprekken;
• binnen sociale veiligheid;
• tijdens lessen over weerbaarheid;
• bij pesten of groepsdruk;
• rondom online gedrag;
• preventief aan het begin van het schooljaar.

Focus op

Met dit lesmateriaal werken scholen aan:

• persoonlijke grenzen herkennen;
• grenzen aangeven;
• nee durven zeggen;
• luisteren naar jezelf én anderen;
• respectvolle omgang;
• veiligheid in de groep;
• zelfvertrouwen;
• weerbaarheid.

Voor wie?

Geschikt voor:

• basisonderwijs;
• voortgezet onderwijs.

Inzetbaar door:

• leerkrachten;
• docenten;
• mentoren;
• intern begeleiders;
• zorgcoördinatoren.