Grenzen herkennen en aangeven

Lesmateriaal om te voelen wat oké is — en dat te durven benoemen

Grenzen herkennen en aangeven is een essentiële vaardigheid voor leerlingen. Het helpt hen te luisteren naar hun eigen gevoel, duidelijk te maken wat voor hen wel en niet prettig is en respectvol om te gaan met de grenzen van anderen.

Dit draagt bij aan zelfvertrouwen, sociale veiligheid en een prettig klasklimaat.

Op deze pagina vind je lesmateriaal en ondersteunende middelen om grenzen bespreekbaar te maken en leerlingen te helpen hun grenzen te herkennen en aan te geven — offline én online.

Werken vanuit veiligheid en bewustwording

Bij het werken aan grenzen staat veiligheid centraal. Leerlingen worden niet geconfronteerd, maar ondersteund in het herkennen van hun gevoel en het verwoorden daarvan in herkenbare situaties.

De materialen zijn praktisch inzetbaar en geschikt voor zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs.

Grenzen herkennen en aangeven vormt een belangrijk onderdeel van weerbaarheid.
→ Bekijk ook Grenzen, opkomen voor jezelf & weerbaarheid

Kies het materiaal dat past bij jullie aanpak

Posters over grenzen herkennen en aangeven

Zichtbare posters helpen om grenzen dagelijks onder de aandacht te brengen en ondersteunen gesprekken in de klas.

• Helpen leerlingen woorden te geven aan hun gevoel

• Ondersteunen gesprekken over wat oké is en wat niet

• Geschikt voor klas, mentorruimte en zorgomgeving

Werkvormen & verdieping

Lessen en werkvormen die leerlingen helpen situaties te herkennen en te oefenen met grenzen aangeven.

• Gespreksstarters en reflectie

• Inzetbaar bij mentoruren en groepsgesprekken

• Sluit aan bij dagelijkse situaties van leerlingen

Wanneer zet je dit materiaal in?

Materialen over grenzen herkennen en aangeven worden vaak ingezet:

• tijdens mentoruren en klassengesprekken

• bij sociale spanningen of onduidelijkheid in de groep

• preventief, binnen sociale veiligheid

• bij thema’s rond weerbaarheid en respect

• in samenhang met pesten en online gedrag