Mediawijsheid

Bewust, veilig en respectvol omgaan met media en online communicatie

Mediawijsheid helpt leerlingen om bewust, veilig en respectvol om te gaan met de digitale wereld. Leerlingen communiceren, kijken, delen en reageren dagelijks online. Juist daarom is het belangrijk dat zij leren nadenken over wat zij zien, zeggen, delen en doen.

Op school gaat mediawijsheid niet alleen over internet en sociale media, maar ook over digitaal gedrag, online communicatie, privacy, groepsdruk en verantwoordelijkheid. Door hier preventief aandacht aan te besteden, versterken scholen de digitale weerbaarheid van leerlingen en verkleinen zij de kans op misverstanden, online conflicten en onveilig gedrag.

Mediawijsheid is daarmee een belangrijk onderdeel van online veiligheid op school én van sociale veiligheid in de klas.

→ Bekijk ook Online veiligheid op school

Waarom werken aan mediawijsheid?

Leerlingen groeien op in een wereld waarin online en offline gedrag voortdurend door elkaar lopen. Wat online gebeurt, heeft invloed op de sfeer in de klas, op relaties tussen leerlingen en op hun gevoel van veiligheid.

Door te werken aan mediawijsheid leren leerlingen:

• bewust omgaan met sociale media en online communicatie

• nadenken voordat zij iets delen, doorsturen of plaatsen

• respectvol reageren in apps en online groepen

• omgaan met privacy, groepsdruk en digitale verleiding

• verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag online

Zo helpt mediawijsheid scholen om problemen te voorkomen, vóórdat online gedrag schadelijk of grensoverschrijdend wordt.

Wat valt onder mediawijsheid?

Binnen mediawijsheid kunnen scholen vanuit verschillende invalshoeken werken.

Digitaal gedrag van leerlingen

Hoe maken leerlingen keuzes online? Wat doe je met berichten, foto's, groepsapps en sociale media?

Deze pagina helpt leerlingen nadenken over hun eigen online gedrag en de gevolgen daarvan voor zichzelf en anderen.

→ Bekijk Digitaal gedrag van leerlingen

Digitale normen & waarden

Hoe ga je respectvol met elkaar om online? Deze pagina helpt scholen om online gedrag te verbinden aan waarden, afspraken en gezamenlijke verantwoordelijkheid.

→ Bekijk Digitale normen & waarden

Online veiligheid & risico’s

Over privacy, online contacten, sexting, grooming, wachtwoorden en andere digitale risico’s.

→ Bekijk Online veiligheid & risico’s

De drie G's

Gevoelens, Gevaren en Grenzen vormen een praktische basis voor digitale weerbaarheid en mediawijsheid.

→ Bekijk De drie G's

Wanneer is mediawijsheid niet meer genoeg?

Soms blijft online gedrag niet beperkt tot onhandige keuzes of onduidelijkheid, maar wordt het structureel schadelijk of grensoverschrijdend. Denk aan herhaald online pesten, misbruik van vertrouwen, manipulatie of doelbewuste uitsluiting.

In zulke situaties is een gerichte aanpak nodig.

→ Bekijk Online pesten & cyberpesten

Werken aan mediawijsheid in het onderwijs

Mediawijsheid is een belangrijk onderdeel geworden van het onderwijs en burgerschapsonderwijs. Leerlingen groeien op in een wereld waarin online en offline gedrag voortdurend met elkaar verbonden zijn.

Daarom besteden steeds meer scholen aandacht aan:

– veilig online gedrag
– kritisch omgaan met informatie
– sociale media en groepsdruk
– privacy en digitale veiligheid
– respectvolle online communicatie

Mediawijsheid wordt vaak ingezet:

– in de bovenbouw van het basisonderwijs
– in het voortgezet onderwijs
– tijdens mentoruren en klassengesprekken
– preventief als onderdeel van sociale veiligheid
– tijdens de Week van de Mediawijsheid
– bij lessen over digitaal gedrag en online veiligheid

Door structureel aandacht te besteden aan mediawijsheid leren leerlingen bewuster, veiliger en verantwoordelijk omgaan met digitale media.

Mediawijsheid is geen los onderwerp, maar een doorlopende basis voor digitaal burgerschap en online veiligheid op school.

Online gedrag bespreekbaar maken

Wilt u met leerlingen in gesprek over sociale media, online gedrag en digitale keuzes?

Gratis PPT Online Vibes

Ga met leerlingen in gesprek over sociale media, online gedrag en digitale keuzes.

→ Bekijk Online Vibes (gratis PPT)

Verdieping en weerbaarheid

Mediawijsheid raakt ook aan zelfinzicht, grenzen en digitale weerbaarheid. Daarom sluit dit thema goed aan bij:

→ De drie G’s – Instaples digitale weerbaarheid
→ Digitaal gedrag van leerlingen
→ Week van de Mediawijsheid
→ Online veiligheid & risico's
→ Sociale veiligheid op school