Mediawijsheid

Bewust, veilig en respectvol omgaan met media en online communicatie

Mediawijsheid helpt leerlingen om bewust, veilig en respectvol om te gaan met de digitale wereld. Leerlingen communiceren, kijken, delen en reageren dagelijks online. Juist daarom is het belangrijk dat zij leren nadenken over wat zij zien, zeggen, delen en doen.

Op school gaat mediawijsheid niet alleen over internet en sociale media, maar ook over digitaal gedrag, online communicatie, privacy, groepsdruk en verantwoordelijkheid. Door hier preventief aandacht aan te besteden, versterken scholen de digitale weerbaarheid van leerlingen en verkleinen zij de kans op misverstanden, online conflicten en onveilig gedrag.

Mediawijsheid is daarmee een belangrijk onderdeel van online veiligheid op school én van sociale veiligheid in de klas.

→ Bekijk ook Online veiligheid op school

Waarom werken aan mediawijsheid?

Leerlingen groeien op in een wereld waarin online en offline gedrag voortdurend door elkaar lopen. Wat online gebeurt, heeft invloed op de sfeer in de klas, op relaties tussen leerlingen en op hun gevoel van veiligheid.

Door te werken aan mediawijsheid leren leerlingen:

• bewust omgaan met sociale media en online communicatie

• nadenken voordat zij iets delen, doorsturen of plaatsen

• respectvol reageren in apps en online groepen

• omgaan met privacy, groepsdruk en digitale verleiding

• verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag online

Zo helpt mediawijsheid scholen om problemen te voorkomen, vóórdat online gedrag schadelijk of grensoverschrijdend wordt.

Wat valt onder mediawijsheid?

Binnen mediawijsheid kunnen scholen vanuit verschillende invalshoeken werken.

Digitale normen & waarden

Hoe ga je respectvol met elkaar om online? Deze pagina helpt scholen om online gedrag te verbinden aan waarden, afspraken en gezamenlijke verantwoordelijkheid.

→ Bekijk Digitale normen & waarden

Online veiligheid & risico’s

Over privacy, online contacten, sexting, grooming, wachtwoorden en andere digitale risico’s.

→ Bekijk Online veiligheid & risico’s

Wanneer is mediawijsheid niet meer genoeg?

Soms blijft online gedrag niet beperkt tot onhandige keuzes of onduidelijkheid, maar wordt het structureel schadelijk of grensoverschrijdend. Denk aan herhaald online pesten, misbruik van vertrouwen, manipulatie of doelbewuste uitsluiting.

In zulke situaties is een gerichte aanpak nodig.

→ Bekijk Online pesten & cyberpesten

Werken aan mediawijsheid in de praktijk

Mediawijsheid kan op school op verschillende momenten worden ingezet, bijvoorbeeld:

• in de bovenbouw van het basisonderwijs

• in het voortgezet onderwijs

• tijdens mentoruren en klassengesprekken

• preventief als onderdeel van sociale veiligheid

• tijdens themaweken zoals Week van de Mediawijsheid

• bij lessen over digitaal gedrag en online veiligheid

Mediawijsheid is geen los onderwerp, maar een doorlopende basis voor bewust digitaal burgerschap.

Verdieping en weerbaarheid

Mediawijsheid raakt ook aan zelfinzicht, grenzen en digitale weerbaarheid. Daarom sluit dit thema goed aan bij:

→ De drie G’s – Instaples digitale weerbaarheid
→ Week van de Mediawijsheid
→ Sociale veiligheid op school