Poster 'Pestkop' A3

Pestgedrag vraagt om verantwoordelijkheid

Pestgedrag kan bestaan uit:

• uitsluiten;
• uitlachen;
• vernederen;
• schelden;
• kwetsende opmerkingen maken;
• iemand bewust buitensluiten;
• kwetsende berichten of beelden delen.

Soms begint het klein. Een leerling maakt een opmerking, anderen lachen mee of niemand zegt er iets van. Wanneer gedrag zich herhaalt en de ander zich steeds minder goed kan verdedigen, kan een onveilige situatie ontstaan.

Ook wanneer een leerling de gevolgen niet volledig heeft overzien, blijft het belangrijk om verantwoordelijkheid te nemen. Het gedrag moet stoppen en de veroorzaakte schade moet worden gezien en waar mogelijk worden hersteld.

Niet de gepeste leerling moet veranderen

Bij pesten gaat de aandacht soms vooral uit naar de leerling die wordt gepest. Die zou weerbaarder moeten worden, harder van zich af moeten bijten of beter voor zichzelf moeten leren opkomen.

Weerbaarheid kan een kind helpen, maar mag nooit de voorwaarde worden waaronder het recht heeft om niet gepest te worden.

Deze poster draait daarom het perspectief om:

Niet de gepeste leerling is verantwoordelijk voor het stoppen van het pestgedrag. De leerling die pest is verantwoordelijk voor zijn of haar gedrag en moet de kans krijgen dat gedrag te herkennen, te stoppen en te veranderen.

Pestkop of leerling die pest?

De woorden pestkop en pester kunnen een kind gemakkelijk vastzetten in een bepaalde rol. Klasgenoten en volwassenen kunnen nieuw gedrag dan steeds vanuit hetzelfde beeld blijven bekijken. Zelfs wanneer de leerling probeert te veranderen, blijft hij of zij misschien degene van wie pestgedrag wordt verwacht.

Daarom spreken we liever over een leerling die pest. Daarmee maken we het gedrag niet minder ernstig. Het pestgedrag moet worden begrensd en stoppen. Tegelijkertijd houden we zichtbaar dat het gaat om gedrag dat onderzocht, besproken en veranderd kan worden.

Een kind moet verantwoordelijkheid leren nemen voor wat het doet, maar ook de mogelijkheid krijgen om te herstellen en opnieuw te beginnen.

Waarvoor kun je deze poster gebruiken?

De poster kan een gesprek openen over:

• wat pestgedrag met iemand doet;
• het verschil tussen een kind en zijn gedrag;
• verantwoordelijkheid nemen;
• respectvol omgaan met anderen;
• hulp vragen en hulp bieden;
• de invloed van meelopers en omstanders;
• stoppen, herstellen en opnieuw beginnen.

Laat leerlingen niet alleen naar de boodschap kijken, maar vraag ook wat zij zien, voelen en denken. Zo wordt de poster geen oordeel aan de muur, maar een aanleiding voor bewustwording, zelfreflectie en gesprek.

Mogelijke gespreksvragen zijn:

• Wat probeert de leerling op de poster duidelijk te maken?
• Hoe kan pestgedrag iemand laten denken dat er iets mis met hem of haar is?
• Wie is verantwoordelijk voor het stoppen van het gedrag?
• Wat is het verschil tussen zeggen: “Jij bent een pestkop” en “Jij laat pestgedrag zien”?
• Wat heeft een leerling nodig om ander gedrag te kunnen laten zien?
• Hoe kan de groep helpen om het pesten te stoppen?
• Wat zou nodig zijn om de schade te herstellen?

Een poster voor bewustwording

De poster is niet bedoeld om één leerling in de klas aan te wijzen of publiekelijk te veroordelen. Hij maakt wel duidelijk dat pestgedrag kwetsend is, gevolgen heeft en niet geaccepteerd hoeft te worden.

Daarom past de poster bij lessen en gesprekken over:

• pesten;
• respect en omgangsvormen;
• verantwoordelijkheid;
• burgerschap;
• sociale vaardigheden;
• groepsgedrag;
• sociale veiligheid.

Geschikt voor

• het basisonderwijs;
• het voortgezet onderwijs;
• mentor- en burgerschapslessen;
• lessen over pesten en sociale veiligheid;
• groepsgesprekken;
• de Week tegen Pesten;
• een projectweek of themadag;
• klaslokalen, gangen en gespreksruimtes.

Onderdeel van een bredere aanpak

Een poster kan pestgedrag niet zelfstandig voorkomen of stoppen. Daarvoor zijn oplettende volwassenen, duidelijke grenzen, veilige gesprekken en aandacht voor de hele groep nodig.

Deze poster belicht vooral het perspectief van de leerling die wordt gepest en de verantwoordelijkheid van degene die pest. Combineer hem daarom met materialen en gesprekken over:

• de leerling die wordt gepest;
• de leerling die pest;
• meelopers en omstanders;
• helpers;
• de rol van docenten en andere volwassenen;
• herstel en afspraken binnen de groep.

Zo helpt de poster om verder te kijken dan alleen de rollen pester, pestkop en gepeste. Niet om de ernst van het gedrag kleiner te maken, maar om beter te begrijpen wat er moet stoppen en wat er nodig is om verandering mogelijk te maken.

De poster is ook opgenomen in de Posterset Pesten aanpakken A3. Deze set bestaat uit zes posters die verschillende kanten en betrokkenen binnen pestsituaties zichtbaar maken.

Productinformatie

• formaat A3 (420 × 297 mm);
• enkelzijdig bedrukt op stevig 400 grams papier;
• afgewerkt met hoogwaardig glanslaminaat;
• afwasbaar en geschikt voor langdurig gebruik;
• past in een standaard A3-wissellijst.

Bijpassende producten: