Samen leven op school

Leren samenleven in een groep, klas en school

Op school leren leerlingen veel meer dan rekenen, taal en andere vakken. Iedere dag leren zij ook hoe zij met elkaar omgaan, samenwerken, verschillen respecteren en onderdeel zijn van een groep.

Samen leven op school betekent dat leerlingen ontdekken hoe zij rekening houden met anderen, verantwoordelijkheid nemen en bijdragen aan een fijne sfeer binnen de klas en de school.

Door hier bewust aandacht aan te besteden, ontstaat een omgeving waarin leerlingen zich veilig voelen, zichzelf kunnen zijn en samen kunnen groeien.

Wat betekent samen leven op school?

Samen leven begint met begrijpen dat iedereen anders is.

Leerlingen verschillen in:

• karakter
• interesses
• talenten
• achtergrond
• overtuigingen
• gevoelens

Juist deze verschillen maken een groep sterk.

Samen leven betekent dat leerlingen leren:

✔ respectvol met elkaar omgaan
✔ luisteren naar elkaar
✔ samenwerken
✔ verschillen accepteren
✔ conflicten oplossen
✔ verantwoordelijkheid nemen voor de groep
✔ zorgen dat iedereen erbij hoort

Deze vaardigheden vormen de basis voor een positief klassenklimaat en een veilige school.

Samen leven leer je niet vanzelf

Kinderen en jongeren leren stap voor stap hoe zij omgaan met anderen.

Daarom besteden scholen aandacht aan onderwerpen zoals:

• groepsvorming
• sociale veiligheid
• respect
• burgerschap
• inclusie
• samenwerken

Door hierover te praten, te oefenen en ervaringen te delen, leren leerlingen wat prettig gedrag is en hoe zij samen kunnen bouwen aan een positieve groep.

Waar wilt u aan werken?

Samenwerken en groepsgevoel

Een sterke groep ontstaat wanneer leerlingen elkaar leren kennen en samenwerken.

→ Bekijk Groepsvorming & klassenklimaat
→ Bekijk Kennismaken & verbinden
→ Bekijk Wij-gevoel & verantwoordelijkheid

Respectvol omgaan met elkaar

Respect vormt de basis van prettig samenleven.

→ Bekijk Respect & omgangsvormen
→ Bekijk Respect op school
→ Bekijk Voorbeelden van respect in de klas

Iedereen hoort erbij

Samen leven betekent ook dat verschillen er mogen zijn.

→ Bekijk Inclusie & erbij horen
→ Bekijk Zijn wie je bent
→ Bekijk Culturele diversiteit & samenleven

Een veilige groep creëren

Leerlingen leren beter wanneer zij zich veilig voelen.

→ Bekijk Sociale veiligheid op school
→ Bekijk Pesten op school
→ Bekijk Pestpreventie op school

Afspraken maken voor de groep

Duidelijke afspraken helpen leerlingen begrijpen wat belangrijk is binnen de groep.

→ Bekijk Regels & afspraken in de klas
→ Bekijk Samen afspraken maken
→ Bekijk Groepsregels in de klas

Samen leven zichtbaar maken

Veel scholen kiezen ervoor om belangrijke waarden zichtbaar te maken binnen de school.

Denk aan thema's zoals:

• respect
• samenleven
• verantwoordelijkheid
• inclusie
• samenwerken
• sociale veiligheid

Door deze waarden zichtbaar te maken in klaslokalen, gangen en gezamenlijke ruimtes blijven ze onderdeel van het dagelijks gesprek.

Materialen rond samen leven op school

Deze materialen worden vaak ingezet om gesprekken over samenleven, respect en verbondenheid te ondersteunen.

• Poster Samen Leven
• Poster Tolerantie hoort bij school
• Poster Samen maken we het verschil
• Poster Anders is normaal
• Poster Diversiteit is onze kracht

Voor jonge kinderen

Ook jonge kinderen leren al wat samenleven betekent.

Door samen te spelen, te delen, elkaar te helpen en rekening te houden met gevoelens van anderen ontstaat de basis voor sociaal gedrag.

→ Bekijk Beertje Anders
→ Bekijk De vijf afspraken van Beertje Anders
→ Bekijk Grapje of gemeen?

Verbonden met burgerschap

Samen leven op school sluit nauw aan bij burgerschapsonderwijs.

Leerlingen leren niet alleen wat hun eigen rol is binnen een groep, maar ook hoe zij kunnen bijdragen aan een samenleving waarin respect, verantwoordelijkheid en betrokkenheid centraal staan.

Zo vormt samen leven een brug tussen groepsvorming, sociale veiligheid, inclusie en burgerschap.

Samen leven begint iedere dag opnieuw

Een fijne school ontstaat niet vanzelf.

Door aandacht te besteden aan respect, samenwerken, verschillen accepteren en verantwoordelijkheid nemen, bouwen leerlingen en medewerkers iedere dag opnieuw aan een veilige en positieve schoolomgeving.

Samen leven begint met kleine keuzes.

En juist die keuzes maken samen het verschil.