Pesten op school

Signaleren, voorkomen en aanpakken in het onderwijs

Pesten op school is herhaald negatief gedrag tussen leerlingen waarbij sprake is van een machtsverschil. Het kan fysiek, verbaal, sociaal of online plaatsvinden en heeft vaak langdurige impact op het slachtoffer én op de groep.

Scholen hebben de verantwoordelijkheid om pestgedrag te signaleren, te voorkomen en aan te pakken. Een veilige school is niet een school waar nooit iets gebeurt — maar een school waar problemen bespreekbaar zijn en waar duidelijk en consequent wordt gehandeld.

Pesten kan voorkomen in de klas, op het schoolplein of online via sociale media. Daarom vraagt het om een gezamenlijke aanpak van leerlingen, leerkrachten, schoolleiding en ouders.

Verschil tussen plagen en pesten

Plagen

✔ wederzijds
✔ speels
✔ zonder machtsverschil

Pesten

✖ structureel
✖ kwetsend
✖ niet gelijkwaardig

Dit onderscheid helpt leerlingen en leerkrachten om gedrag beter te herkennen en bespreekbaar te maken.

---

Voorbeelden van pesten op school

Pesten kan verschillende vormen aannemen, zoals:

• schelden of vernederen

• buitensluiten uit de groep

• roddelen of geruchten verspreiden

• spullen afpakken of beschadigen

• online pesten via sociale media of apps

Door deze signalen te herkennen kunnen scholen sneller ingrijpen.

Gevolgen van pesten

Pesten heeft vaak grote impact op leerlingen. Het kan invloed hebben op:

• zelfvertrouwen

• schoolprestaties

• welbevinden

• sociale ontwikkeling

Ook omstanders worden beïnvloed. Wanneer pesten voorkomt, raakt dat de hele groep.

Meer lezen over pesten op school

Wil je dieper ingaan op het onderwerp pesten? Op deze site vind je verschillende pagina’s die helpen om pestgedrag beter te begrijpen, te signaleren en aan te pakken.

→ Wat is pesten? – uitleg over wat pesten precies is en wanneer gedrag pesten wordt

→ Wat is het verschil tussen plagen, ruzie en pesten – leren herkennen wanneer gedrag een grapje is en wanneer niet

→ Signalen van pesten herkennen – hoe herken je pesten in de klas of in de groep

→ Pestpreventie op school – pesten voorkomen door groepsvorming, duidelijke afspraken en preventieve activiteiten

→ Pesten aanpakken – wat kun je doen wanneer pesten speelt in een groep

→ Lesmateriaal & werkvormen tegen pesten – lessen en activiteiten om pesten bespreekbaar te maken in de klas

Samen vormen deze pagina’s een compleet overzicht van hoe scholen kunnen werken aan een veilige schoolcultuur.

Hoe scholen omgaan met pesten

Scholen werken op verschillende manieren aan het voorkomen en aanpakken van pestgedrag.

Pestpreventie

Preventie richt zich op het versterken van een positieve groepscultuur en het voorkomen van pestgedrag.

→ Lees meer over Pestpreventie

→ De Week tegen pesten

Pesten aanpakken

Wanneer pesten zich voordoet is het belangrijk om snel en duidelijk te handelen.

→ Lees meer over Pesten aanpakken

Pesten bij jonge kinderen

Bij jonge kinderen begint het vaak met het leren herkennen van het verschil tussen plagen, ruzie en pesten.

→ Lees meer over Pesten bij jonge kinderen

Lesmateriaal en werkvormen

Scholen gebruiken verschillende werkvormen om pesten bespreekbaar te maken in de klas.

→ Bekijk lesmateriaal & werkvormen tegen pesten

Deze materialen helpen leerlingen nadenken over:

• gedrag in de groep

• de rol van omstanders

• empathie en respect

Zichtbare afspraken in de school

Veel scholen maken afspraken over omgang en gedrag zichtbaar in de school. Dat helpt leerlingen om dagelijks herinnerd te worden aan wat wel en niet acceptabel is.

→ Bekijk Posters tegen pesten op school

→ Bekijk Buttons tegen pesten

→ Bekijk Polsbandjes tegen pesten

Wettelijke verplichting

Sinds 2015 zijn scholen wettelijk verplicht om sociale veiligheid op school te waarborgen. Dit betekent onder andere:

• een veiligheidsbeleid

• monitoring van veiligheidsbeleving

• een aanspreekpunt voor pesten

• registratie van incidenten

Pesten aanpakken is dus niet alleen pedagogisch, maar ook beleidsmatig noodzakelijk.

Pesten voorkomen begint bij respect

Een sterke schoolcultuur verkleint de kans op pestgedrag. Scholen die structureel werken aan respect, omgang en groepsvorming bouwen aan een veilige basis.

→ Lees meer over Respect & omgangsvormen

Veelgestelde vragen over pesten op school

 

Wat is pesten op school?

Pesten op school is herhaald negatief gedrag waarbij sprake is van een machtsverschil tussen leerlingen. Het gedrag is structureel en bedoeld om te kwetsen of uit te sluiten.

 

Wat is het verschil tussen plagen en pesten?

Plagen is wederzijds en speels. Bij pesten is het gedrag herhaald, kwetsend en ongelijkwaardig.

 

Hoe pak je pesten effectief aan?

Een effectieve aanpak combineert preventie, duidelijke afspraken, tijdige signalering en directe interventie.

 

Waarom is een schoolbrede aanpak belangrijk?

Pesten raakt de hele groep. Wanneer leerlingen, leerkrachten en ouders samenwerken wordt pestgedrag sneller herkend en effectiever aangepakt.