Poster Online pesten – Stop Deel niet Meld het

De boodschap van de poster

Online pesten kan zich razendsnel verspreiden. Eén kwetsend bericht, een bewerkte foto of een vernederend filmpje kan binnen korte tijd door veel leerlingen worden bekeken en doorgestuurd.

Niet alleen degene die het bericht oorspronkelijk heeft geplaatst speelt daarbij een rol. Ook iedere ontvanger staat voor een keuze:

• stuur ik het door?
• reageer ik erop?
• lach ik mee?
• doe ik alsof ik niets heb gezien?
• of zorg ik dat een volwassene weet wat er gebeurt?

De poster maakt leerlingen niet verantwoordelijk voor het volledig oplossen van online pesten. Wel laat hij zien dat zij invloed hebben op wat er daarna gebeurt.

Wie niet doorstuurt, helpt de verspreiding te stoppen.
Wie het meldt, helpt om ondersteuning op gang te brengen.

Waarom leerlingen toch doorsturen

Leerlingen sturen kwetsende berichten of beelden niet altijd door omdat zij iemand bewust pijn willen doen. Soms gebeurt het omdat zij:

• nieuwsgierig zijn naar de reacties van anderen;
• erbij willen horen;
• onder druk worden gezet door een groep;
• het grappig vinden zonder de gevolgen te overzien;
• bang zijn zelf buitengesloten te worden;
• denken dat het toch al door iedereen is gezien;
• niet weten wat zij anders kunnen doen;
• niet beseffen dat doorsturen het pesten groter maakt.

Juist daarom is het belangrijk om niet alleen te zeggen dat iets verboden is, maar leerlingen ook te leren welke keuze zij wél kunnen maken.

Stop. Deel niet. Meld het.

De drie korte stappen op de poster geven leerlingen een eenvoudig handelingsperspectief.

Stop

Reageer niet impulsief. Doe niet mee aan het belachelijk maken, uitschelden of buitensluiten van iemand.

Deel niet

Stuur kwetsende berichten, foto’s, screenshots of filmpjes niet verder. Ook wanneer je het materiaal niet zelf hebt gemaakt, kun je door het doorsturen bijdragen aan de verspreiding en de schade.

Meld het

Vertel aan een leerkracht, docent, mentor, ouder of andere vertrouwde volwassene wat je hebt gezien of ontvangen. Laat zo mogelijk het oorspronkelijke bericht zien, zodat een volwassene kan helpen bepalen wat er nodig is.

Wanneer het online pesten doorgaat, is het belangrijk om opnieuw hulp te vragen.

Melden is geen klikken

Leerlingen kunnen bang zijn dat anderen hen een klikspaan noemen wanneer zij online pesten melden. Daarom is het belangrijk om het verschil tussen klikken en hulp vragen te bespreken.

Klikken doe je om iemand in moeilijkheden te brengen.
Melden doe je om te voorkomen dat iemand verder wordt gekwetst.

Een leerling hoeft niet zelf de confrontatie aan te gaan met degene die pest. Een bericht niet doorsturen en een vertrouwde volwassene inschakelen zijn veilige en waardevolle manieren om te handelen.

Wat kun je doen bij online pesten?

Bespreek met leerlingen welke stappen zij kunnen zetten wanneer zij zelf online worden gepest of zien dat het bij iemand anders gebeurt.

Een leerling kan bijvoorbeeld:

• een kwetsend bericht niet beantwoorden;
• het bericht, de foto of het filmpje niet doorsturen;
• niet reageren met lachende emoji’s of aanmoedigende opmerkingen;
• het account of bericht rapporteren;
• de afzender blokkeren wanneer dat nodig is;
• bewijs bewaren zonder het verder te verspreiden;
• aan de gepeste leerling laten weten dat diegene er niet alleen voor staat;
• samen met een andere leerling hulp halen;
• een ouder, leerkracht, docent of mentor inlichten;
• opnieuw hulp vragen wanneer het pesten niet stopt.

Leerlingen hoeven dit niet alleen op te lossen. Volwassenen binnen en buiten de school hebben een verantwoordelijkheid om signalen serieus te nemen en passende hulp te bieden.

Gebruik de poster als gespreksstarter

Hang de poster zichtbaar op in de klas, gang, mediatheek, aula, mentorruimte of bij een plek waar leerlingen met digitale media werken.

Laat leerlingen eerst naar de afbeelding kijken zonder de boodschap meteen uit te leggen. Mogelijke gespreksvragen zijn:

• Wat denken jullie dat de uiltjes op hun telefoon zien?
• Waarom kijkt het derde uiltje zo onzeker?
• Waarom kan iemand twijfelen of een bericht doorgestuurd moet worden?
• Wat gebeurt er wanneer steeds meer mensen hetzelfde bericht delen?
• Ben je verantwoordelijk voor een bericht dat je niet zelf hebt gemaakt, maar wel doorstuurt?
• Is een bericht liken of beantwoorden ook een vorm van meedoen?
• Wat kun je doen wanneer je bang bent voor de reactie van de groep?
• Wat is het verschil tussen klikken en online pesten melden?
• Bij welke volwassenen kun je op onze school terecht?
• Wat moet een volwassene doen wanneer een leerling online pesten meldt?
• Wat kun je doen wanneer je zelf het bericht al hebt doorgestuurd?
• Hoe kun je iemand steunen die online wordt gepest?

Zo wordt de poster niet alleen een waarschuwing, maar ook een startpunt voor gesprekken over groepsdruk, digitale verantwoordelijkheid, omstanders en sociale veiligheid.

Geschikt voor

De poster kan worden gebruikt in:

• het basisonderwijs;
• het speciaal onderwijs;
• de eerste leerjaren van het voortgezet onderwijs;
• de buitenschoolse opvang;
• een mentorles;
• lessen over mediawijsheid en digitale omgangsvormen;
• lessen over pesten, groepsdruk en omstanders;
• de Week tegen Pesten;
• de Dag tegen Pesten;
• de Week van de Mediawijsheid;
• de Gouden en Zilveren Weken;
• een schoolbreed project over sociale veiligheid.

Productinformatie

• Formaat: A3
• Uitvoering: stevig glanslaminaat
• Eigenschappen: afwasbaar en geschikt voor langdurig gebruik
• Onderwerp: online pesten, doorsturen, groepsdruk, melden en sociale veiligheid
• Tekst op de poster: Online pesten? Kijk niet weg! Stop. Deel niet. Meld het.
• Prijs: € 7,95

Onderdeel van een bredere aanpak tegen online pesten

Een poster kan een belangrijke boodschap zichtbaar houden, maar online pesten vraagt om meer dan een losse waarschuwing.

De meeste betekenis ontstaat wanneer de poster wordt verbonden aan:

• gesprekken over gedrag in groepsapps;
• lessen over online omgangsvormen;
• afspraken over het delen van foto’s en filmpjes;
• aandacht voor groepsdruk en meelopen;
• duidelijke meldroutes binnen de school;
• ondersteuning voor leerlingen die online worden gepest;
• zorgvuldig handelen door leerkrachten, docenten en schoolleiding;
• samenwerking met ouders en verzorgers.

De poster kan daarbij dienen als een herkenbare geheugensteun: iedere leerling die iets ontvangt, heeft opnieuw de mogelijkheid om de verspreiding te stoppen.

Bijpassende producten

Verder werken aan het voorkomen van pesten

→ Bekijk Pesten op school
→ Bekijk Lesmateriaal & werkvormen tegen pesten
→ Bekijk Activiteiten tegen pesten
→ Bekijk de gratis Les over pesten
→ Bekijk Stop pesten
→ Bekijk alle posters tegen pesten

Werken aan sociale veiligheid

Online pesten stopt niet automatisch bij de schooldeur. Wat ’s avonds in een groepsapp gebeurt, kan de volgende ochtend grote invloed hebben op de sfeer en veiligheid in de klas.

Leerlingen moeten weten waar zij terechtkunnen en erop kunnen vertrouwen dat volwassenen luisteren, zorgvuldig onderzoeken wat er speelt en handelen wanneer de veiligheid onder druk staat.

→ Lees meer over Ssociale veiligheid op school