Burgerschap op school

Samen leren leven, samenwerken en verantwoordelijkheid nemen

Burgerschap op school gaat over hoe leerlingen leren samenleven in een samenleving met verschillende mensen, meningen en achtergronden. Op school oefenen leerlingen vaardigheden zoals respectvol communiceren, verantwoordelijkheid nemen, omgaan met verschillen en samenwerken.

Door aandacht te besteden aan burgerschap leren leerlingen niet alleen kennis en vaardigheden, maar ook hoe zij op een positieve manier kunnen bijdragen aan hun klas, school en samenleving.

Op deze pagina vind je thema’s, materialen en ideeën die scholen helpen om burgerschap zichtbaar en bespreekbaar te maken in het onderwijs.

Wat betekent burgerschap op school?

Burgerschap betekent dat leerlingen leren hoe zij onderdeel zijn van een samenleving. Dat gaat bijvoorbeeld over:

• respectvol omgaan met elkaar

• luisteren naar verschillende meningen

• verantwoordelijkheid nemen voor gedrag

• samenwerken en conflicten oplossen

• omgaan met verschillen tussen mensen

Door hierover te praten en situaties te bespreken, leren leerlingen hoe zij op een positieve manier met anderen omgaan.

Belangrijke thema’s binnen burgerschap

Burgerschap komt in veel situaties op school terug. Verschillende thema’s helpen leerlingen om hierover na te denken en ervaringen op te doen.

Respect & omgangsvormen

Respectvolle communicatie en gedrag vormen de basis voor een veilige en prettige schoolomgeving.

→ Bekijk Respect & omgangsvormen

Diversiteit & inclusie

Leerlingen leren dat verschillen tussen mensen normaal zijn en dat iedereen zichzelf mag zijn.

→ Bekijk Diversiteit & inclusie

Sociale veiligheid & pesten

Een veilige schoolomgeving is essentieel om samen te kunnen leren en leven.

→ Bekijk Pesten op school

Samenleven en waarden

Leerlingen ontdekken welke waarden belangrijk zijn in een samenleving en hoe zij hier zelf aan kunnen bijdragen.

→ Bekijk Samenleven & waarden

Burgerschap bespreken in de klas

Burgerschap is geen apart vak dat één keer per week wordt gegeven. Het komt juist terug in dagelijkse situaties op school.

Leerkrachten en docenten bespreken burgerschap bijvoorbeeld door:

• gesprekken in de klas

• voorbeelden uit het dagelijks leven

• verhalen en reflectievragen

• gezamenlijke afspraken in de groep

Zo leren leerlingen stap voor stap hoe zij omgaan met elkaar en met verschillen in de samenleving.

Burgerschap zichtbaar maken in de school

Veel scholen kiezen ervoor om burgerschap niet alleen te bespreken, maar ook zichtbaar te maken in de school. Dat kan bijvoorbeeld met:

• posters over respect en samenleven

• projecten rond sociale veiligheid

• activiteiten tijdens themaweken

• lesmaterialen en werkvormen

Door burgerschap zichtbaar te maken in de school blijft het onderwerp levend en herkenbaar voor leerlingen.

Verbonden met andere thema’s

Burgerschap hangt nauw samen met andere onderwerpen binnen het onderwijs.

Bekijk ook:

→ Respect op school
→ Diversiteit & inclusie
→ Sociale veiligheid op school

Samen helpen deze thema’s scholen om een veilige, respectvolle en betrokken schoolgemeenschap te creëren.