De vijf filters

Een kort verhaal over roddels, groepsapps en nadenken voordat je deelt

In een groepsapp is een bericht snel verstuurd. Maar moet alles wat je hoort ook worden doorverteld? In dit verhaal stelt Sam vijf vragen die de groep even laten stilstaan.

Het verhaal: De vijf filters

n de groepsapp van de klas vliegen de berichten over en weer. Huiswerkvragen, grappen, filmpjes.

Dan verschijnt er een ander bericht.

‘Ik heb iets ergs over Jamie gehoord. Willen jullie het weten?’

Er verschijnen meteen een paar nieuwsgierige reacties.

Sam typt: ‘Wacht even. Heb je het door de vijf filters gehaald?’

‘Welke filters?’

‘Vijf vragen voordat je iets verstuurt,’ antwoordt Sam.

1. Is het waar?
Heb je gecontroleerd of het klopt, of heb je het alleen van iemand gehoord?

2. Is het zinvol?
Voegt het iets toe, of maakt het vooral anderen nieuwsgierig?

3. Is het nodig?
Moet de groep dit weten?

4. Is het aardig?
Houd je rekening met degene over wie het gaat?

5. Is het veilig?
Kan het delen iemand schaden of in een onveilige situatie brengen?

Even verschijnt er niets.

Dan komt het antwoord.

‘Ik weet niet eens of het klopt.’

‘Dan sturen we het niet door,’ schrijft Sam.

Het blijft even stil.

Dan verschijnt een nieuw bericht:

‘Goed dat je het zegt.’

Nadenkertje

Je kunt niet altijd kiezen welke berichten je ontvangt. Je kunt wel kiezen wat je ermee doet.

Door iets niet door te sturen, voorkom je dat jij het verder verspreidt. En door even een vraag te stellen, geef je anderen de ruimte om ook na te denken.

Achter elk scherm zit een mens.

Bekijk het verhaal als filmpje

Lees en bespreek het verhaal in de klas

Gebruik De vijf filters als korte gespreksstarter over roddels, online groepsdruk en verantwoordelijkheid.

Bespreek bijvoorbeeld:

• Waarom reageren de anderen nieuwsgierig?

• Wat maakt het voor Sam gemakkelijk of juist lastig om iets te zeggen?

• Kan een bericht waar zijn en toch onnodig of kwetsend zijn om te delen?

• Hoe kun je reageren zonder zelf iemand uit te lachen of aan te vallen?

• Wat zou jij kunnen schrijven als je zo’n bericht ontvangt?

Laat leerlingen nadenken over de keuzes van de personages. Zij hoeven geen voorbeelden uit hun eigen groepsapps te laten zien.

Hulp vragen is iets anders dan een roddel verspreiden

Soms moet je iets vervelends juist vertellen, bijvoorbeeld wanneer iemand wordt gepest, bedreigd of onder druk gezet.

De vijf filters zijn geen reden om daarover te zwijgen. Bespreek het met iemand die kan helpen en deel gevoelige informatie niet verder dan nodig.

De vijf filters zichtbaar in de klas

Laat de vragen uit het verhaal terugkomen op een poster of lees- & praatplaat. Zo kun je tijdens een volgend gesprek opnieuw naar de filters verwijzen.

Bijpassende producten:

Verder werken met IKFILTEREER

Wil je na het verhaal verder praten over online gedrag en bewuste keuzes? Met IKFILTEREER bespreek je wat leerlingen geloven, plaatsen, liken en doorsturen.

→ Maak kennis met IKFILTEREER
→ Bekijk de lessen over cyberpesten & online pesten