Cyberpesten & Online pesten

Herkennen, voorkomen en samen stoppen

Eén bericht.

Eén foto.

Eén filmpje.

Eén opmerking.

Online lijkt het soms maar iets kleins. Toch kan juist één klik ervoor zorgen dat een bericht zich razendsnel verspreidt. Wat bedoeld was als een grap, kan uitgroeien tot pesten waar iemand nog lang last van heeft.

Cyberpesten stopt bovendien niet wanneer de school uit is. Berichten kunnen dag en nacht blijven binnenkomen en foto's of video's kunnen steeds opnieuw worden gedeeld.

Juist daarom is het belangrijk dat leerlingen leren nadenken voordat zij klikken, reageren of iets doorsturen.

Direct aan de slag in de klas

Werk je met leerlingen aan cyberpesten en online pesten? Dan kunnen de IKFILTEREER mini-lessen direct worden ingezet tijdens een mentorles, burgerschapsles of klassengesprek.

Iedere mini-les bestaat uit een A4-lesblad, een mini-poster en gespreksvragen die direct in de klas gebruikt kunnen worden.

Bij dit thema horen onder andere:

✔  Eén klik. Duizendmaal verdriet.
✔  Geef jij het laatste zetje?
✔  Likes zijn zichtbaar, gevoelens vaak niet.
✔  Hoe ver ga jij mee?
✔  Appen is alleen fijn als we samen happy zijn.

Bekijk alle IKFILTEREER - Alle mini lessen

Wat is cyberpesten?

Cyberpesten is pesten via internet of digitale media.

Dat kan gebeuren via:

• WhatsApp;
• TikTok;
• Instagram;
• Snapchat;
• Discord;
• games;
• sociale media;
• groepsapps.

Cyberpesten kan verschillende vormen aannemen.

Bijvoorbeeld:

• iemand uitsluiten uit een groepsapp;
• kwetsende berichten sturen;
• iemand belachelijk maken;
• roddels verspreiden;
• foto's of video's zonder toestemming delen;
• nepaccounts maken;
• iemand online bedreigen of vernederen.

Waarom is online pesten anders?

Op school stopt pesten vaak wanneer leerlingen naar huis gaan.

Online kan het altijd doorgaan.

Een bericht kan honderden keren worden gedeeld.

Een filmpje blijft soms jarenlang terug te vinden.

Veel mensen kijken mee zonder iets te zeggen.

Daardoor voelt iemand zich vaak alleen.

Juist daarom is online pesten vaak moeilijker te stoppen.

Iedereen heeft invloed

Bij cyberpesten zijn niet alleen de pester en het slachtoffer belangrijk.

Ook de mensen die kijken, liken, lachen of een bericht doorsturen, hebben invloed.

Iedere like.

Iedere reactie.

Iedere deelactie.

Iedere extra kijker.

Zorgt ervoor dat een bericht groter wordt.

Soms zonder dat iemand dat zelf beseft.

Daarom is ook niets doen soms een keuze.

Waarom doen mensen mee aan cyberpesten?

Niet iedereen die meedoet aan cyberpesten wil iemand bewust kwetsen.

Sommige leerlingen sturen een bericht door zonder erbij na te denken. Anderen lachen mee omdat ze erbij willen horen of bang zijn om zelf buitengesloten te worden. Ook nieuwsgierigheid of de gedachte "het is maar een grapje" kan ervoor zorgen dat iemand toch meedoet.

Soms gebeurt het zelfs zonder dat leerlingen beseffen welke gevolgen hun acties hebben. Eén like, een lachende emoji of het doorsturen van een filmpje kan ervoor zorgen dat pesten zich verder verspreidt.

Daarom is het belangrijk om jezelf af te vragen:

• Waarom wil ik dit delen?
• Help ik iemand hiermee?
• Zou ik dit ook doen als diegene naast mij stond?
• Durf ik juist níét mee te doen?

Juist door even stil te staan bij je eigen keuze kun je voorkomen dat online pesten groter wordt.

Denk na voordat je deelt

Vraag jezelf af:

• Is dit waar?
• Is het nodig om dit door te sturen?
• Help ik iemand hiermee?
• Maak ik iemand belachelijk?
• Hoe zou ik mij voelen als dit over mij ging?

Een paar seconden nadenken kan veel verdriet voorkomen.

Durf iets te doen

Zie je dat iemand online wordt gepest?

Kijk dan niet alleen toe.

Je kunt bijvoorbeeld:

• iemand steunen;
• een kwetsend bericht niet liken;
• niets doorsturen;
• melden wat er gebeurt;
• een volwassene inschakelen;
• het slachtoffer laten merken dat hij of zij er niet alleen voor staat.

Juist omstanders kunnen een groot verschil maken.

Online respect begint bij jezelf

Respect laat je niet alleen zien wanneer iemand naast je staat.

Ook online maak je iedere dag keuzes.

Met een bericht.

Een reactie.

Een emoji.

Een grap.

Een filmpje.

Of juist door ergens niet aan mee te doen.

Zo bouw je stap voor stap mee aan een veiligere online omgeving.

IKFILTEREER helpt pesten voorkomen

Binnen DMS Educatief gebruiken we de methode IKFILTEREER.

Voordat je klikt, reageert of deelt, stel je jezelf vijf eenvoudige vragen:

• Waar
• Zinvol
• Nodig
• Aardig
• Veilig

Deze vijf filters helpen leerlingen om niet automatisch mee te doen, maar eerst bewust na te denken.

Vaak begint het voorkomen van cyberpesten niet met ingrijpen.

Het begint met één bewuste keuze.

Lesmateriaal Cyberpesten & Online pesten

Binnen IKFILTEREER vind je onder andere lessen over:

• Hoe ver ga jij mee?
• Eén klik. Duizendmaal verdriet.
• Jij bepaalt mee wat populair wordt.
• Geef jij het laatste zetje?
• Likes zijn zichtbaar, gevoelens vaak niet.
• Zie je iets of maak je iets mee online?
• Appen is alleen fijn als we samen happy zijn.
• Hoort iedereen mee?
• Waarom reageer ik meteen?
• Waarom verwacht ik meteen antwoord?

Iedere mini-les bestaat uit een A4-lesblad, een herkenbare mini-poster en gespreksvragen die direct in de klas gebruikt kunnen worden.

Samen werken aan een veilige online wereld

Cyberpesten voorkomen lukt niet met één poster of één les.

Het vraagt om bewustwording, gesprekken en kleine keuzes die iedere dag opnieuw worden gemaakt.

Door leerlingen te leren nadenken over hun eigen online gedrag, ontstaat stap voor stap een veiligere digitale omgeving.

Je kunt niet bepalen wat anderen online doen.

Je bepaalt wél welke rol jij zelf speelt.