Wat doe je bij gebrek aan respect in de klas?
Praktische tips en materialen om respect te herstellen en de sfeer te verbeteren
Heb je een klas waarin leerlingen weinig respect tonen?
Merk je dat er door elkaar wordt gepraat, grenzen worden opgezocht of dat de sfeer onrustig is?
Gebrek aan respect kan ervoor zorgen dat lessen moeilijk verlopen en dat zowel leerlingen als docenten zich minder prettig voelen.
Het goede nieuws: je kunt hier wél invloed op uitoefenen.
Op deze pagina lees je wat je kunt doen om respect in de klas te herstellen — en welke materialen je daarbij kunnen helpen.
Deze pagina hoort binnen het thema
→ Respect & omgangsvormen
Binnen dit thema lees je meer over respect, gedrag en omgangsvormen in de klas.
Hoe herken je gebrek aan respect?
Gebrek aan respect zie je vaak in gedrag zoals:
- door elkaar praten
- niet luisteren naar de docent of elkaar
- opmerkingen of grapjes ten koste van anderen
- afspraken niet nakomen
- weinig verantwoordelijkheidsgevoel
Dit gedrag ontstaat vaak niet zomaar, maar groeit wanneer er onduidelijkheid is over verwachtingen en grenzen.
Waarom ontstaat gebrek aan respect?
Veelvoorkomende oorzaken zijn:
- onduidelijke afspraken in de klas
- weinig aandacht voor omgangsvormen
- groepsdruk of negatieve groepsdynamiek
- gebrek aan eigenaarschap bij leerlingen
Respect ontstaat niet vanzelf — het moet zichtbaar en bespreekbaar worden gemaakt.
Wat kun je doen in de klas?
1. Maak respect bespreekbaar
Ga met leerlingen in gesprek over wat respect betekent en waarom het belangrijk is.
→ Bekijk ook: Wat is respect?
2. Werk met concrete voorbeelden
Laat zien hoe respect eruitziet in de praktijk.
→ Bekijk: Voorbeelden van respect in de klas
→ Bekijk ook Voorbeelden van respect in de klas
→ Bekijk Omgangsvormen in de klas
3. Maak samen duidelijke afspraken
Betrek leerlingen bij het opstellen van regels.
→ Bekijk: Respect afspraken in de klas
4. Besteed aandacht aan omgangsvormen
Oefen gedrag zoals luisteren, samenwerken en elkaar aanspreken.
→ Bekijk: Omgangsvormen in de klas
5. Maak respect zichtbaar in de klas
Wat zichtbaar is, wordt herkend — en vaker toegepast.
Materialen die helpen bij gebrek aan respect
Wil je niet alleen praten over respect, maar ook echt verandering zien?
Deze materialen helpen om respect zichtbaar en bespreekbaar te maken:
Voor gesprek en bewustwording
Werkboekje ‘Wat is respect’
Helpt leerlingen begrijpen wat respect betekent en hoe zij hiermee omgaan.
Voor schoolbrede aanpak
Lespakket ‘De Respectmuur’
Laat leerlingen samen bouwen aan respect en gezamenlijke afspraken.
Voor zichtbaarheid in de klas
Poster ‘Wat is respect’
Maakt respect dagelijks zichtbaar en bespreekbaar.
Voor betrokkenheid en groepsgevoel
Respectbuttons
Zichtbare symbolen die laten zien: zo gaan wij met elkaar om.
Door materialen te combineren ontstaat meer impact en herkenning in de klas.
Wat levert dit op?
Wanneer je actief werkt aan respect:
- ontstaat meer rust in de klas
- luisteren leerlingen beter naar elkaar
- neemt het aantal conflicten af
- voelen leerlingen zich veiliger
- wordt samenwerken makkelijker
Kleine stappen kunnen een groot verschil maken.
Werk je aan respect op school?
Verdiep je verder in het thema:
→ Lees meer over Respect & omgangsvormen
→ Lees meer over Respect op school
→ Lees meer over Materialen voor respect op school
→ Lees meer over Burgerschap op school