Omgangsvormen in de klas

Wat zijn omgangsvormen en hoe werk je aan respectvol gedrag?

Omgangsvormen zijn de afspraken en manieren waarop leerlingen met elkaar omgaan. Denk aan luisteren naar elkaar, vriendelijk spreken en rekening houden met verschillen.

Wanneer omgangsvormen duidelijk zijn en worden geoefend, ontstaat er meer rust, vertrouwen en samenwerking in de klas.

Op deze pagina lees je wat omgangsvormen betekenen en hoe je deze in de praktijk versterkt.

Deze pagina maakt onderdeel uit van het thema

→ Respect & omgangsvormen

Wat zijn omgangsvormen in de klas?

Omgangsvormen in de klas zijn de afspraken en manieren waarop leerlingen en volwassenen met elkaar omgaan, communiceren en samenwerken.

Het gaat bijvoorbeeld om:

• luisteren wanneer iemand spreekt
• elkaar laten uitpraten
• vriendelijk taalgebruik
• respect tonen voor verschillen
• samenwerken en elkaar helpen

Goede omgangsvormen zorgen ervoor dat iedereen zich gezien en gerespecteerd voelt.

→ Bekijk hoe je respect bespreekt in de klas

Waarom zijn omgangsvormen belangrijk?

Wanneer duidelijke omgangsvormen worden afgesproken en geoefend:

• ontstaat meer rust in de klas
• worden misverstanden sneller opgelost
• voelen leerlingen zich veiliger
• wordt samenwerken makkelijker

Omgangsvormen helpen leerlingen om verantwoordelijkheid te nemen voor hun gedrag en rekening te houden met anderen.

Omgangsvormen zichtbaar maken

Veel scholen kiezen ervoor om omgangsvormen niet alleen te bespreken, maar ook zichtbaar te maken in de klas.

Bijvoorbeeld met:

• posters over respect
• gesprekken over gedrag
• gezamenlijke afspraken
• lesmateriaal en werkvormen

Door omgangsvormen zichtbaar te maken, worden afspraken onderdeel van het dagelijks gedrag.

→ Bekijk hoe je respect zichtbaar maakt in de school

Materialen om omgangsvormen te versterken

Deze materialen helpen om omgangsvormen niet alleen te bespreken, maar ook zichtbaar en toepasbaar te maken in de klas:

• Poster ‘Wat is respect’
• Boekje ‘Wat is respect’
• Lespakket ‘De Respectmuur’
• Linnen armbandje ‘100% respect’

Deze materialen ondersteunen gesprekken over gedrag en maken afspraken zichtbaar.

Verbonden met andere thema’s

Omgangsvormen hangen samen met:

→ Respect op school
→ Groepsvorming & klassenklimaat
→ Pesten op school
→ Posters regels & afspraken in de klas

Samen dragen deze thema’s bij aan een veilige en respectvolle leeromgeving.

Respect en het voorkomen van pesten

Werken aan omgangsvormen draagt direct bij aan het voorkomen van pesten.

Wanneer leerlingen leren luisteren, verschillen accepteren en verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag, ontstaat een cultuur waarin grensoverschrijdend gedrag minder kans krijgt.

→ Pesten op school