Respectafspraken in de klas

Samen afspraken maken voor een respectvolle en veilige klas

Respect ontstaat niet vanzelf. Daarom maken veel leerkrachten aan het begin van het schooljaar samen met leerlingen afspraken over hoe zij met elkaar omgaan.

Wanneer leerlingen betrokken worden bij het maken van afspraken, voelen zij zich meer verantwoordelijk voor de sfeer in de groep. Hierdoor ontstaan meer betrokkenheid, duidelijkheid en onderling respect.

Op deze pagina vind je voorbeelden van respectafspraken voor de klas en tips om deze samen met leerlingen op te stellen.

Materialen voor respectafspraken in de klas

Veel scholen gebruiken posters en werkvormen om afspraken zichtbaar en bespreekbaar te maken.

    → Bekijk alle materialen voor respect op school

    Wat zijn respectafspraken?

    Respectafspraken zijn afspraken die leerlingen helpen om prettig, veilig en respectvol met elkaar om te gaan.

    Ze gaan bijvoorbeeld over:

    • luisteren naar elkaar
    • samenwerken
    • omgaan met verschillen
    • vriendelijk communiceren
    • rekening houden met gevoelens van anderen

    Respectafspraken vormen de basis voor een positieve sfeer in de klas.

    Lesmateriaal met respect afspraken in de klas voor positief gedrag, omgangsvormen en sociale veiligheid op school

    Respect afspraken in de klas zichtbaar maken met lesmateriaal over positief gedrag, omgangsvormen en respectvol samenwerken op school.

    Voorbeelden van respectafspraken in de klas

    Veel scholen werken met afspraken zoals:

    • We luisteren naar elkaar.
    • We laten elkaar uitpraten.
    • We lachen niemand uit.
    • We helpen elkaar als dat nodig is.
    • We praten vriendelijk met elkaar.
    • We respecteren verschillen.
    • Iedereen mag zichzelf zijn.
    • We lossen ruzies rustig op.
    • We gaan zorgvuldig om met spullen.
    • We houden rekening met elkaar.

    Deze afspraken kunnen worden aangepast aan de leeftijd en samenstelling van de groep.

    Waarom afspraken samen maken werkt

    Afspraken die door leerlingen zelf zijn bedacht, worden vaak beter nageleefd.

    Door leerlingen mee te laten denken:

    • ontstaat meer eigenaarschap
    • voelen leerlingen zich gehoord
    • groeit de betrokkenheid bij de groep
    • worden afspraken minder ervaren als opgelegd

    Daarom kiezen veel scholen ervoor om respectafspraken tijdens de Gouden Weken of aan het begin van een nieuwe periode gezamenlijk op te stellen.

    Respect zichtbaar maken in de klas

    Respect wordt sterker wanneer afspraken zichtbaar blijven in de dagelijkse leeromgeving.

    Veel scholen kiezen daarom voor:

    • posters met respectregels
    • afsprakenmuren
    • klassengesprekken
    • werkvormen over gedrag
    • symbolische middelen zoals buttons of bandjes

    Door afspraken zichtbaar te maken worden leerlingen dagelijks herinnerd aan positief gedrag en respectvol omgaan met elkaar.

    → Bekijk Posters over respect
    → Bekijk Respectbandjes
    → Bekijk Respectbuttons

    Respectafspraken zichtbaar houden

    Afspraken werken het best wanneer ze regelmatig terugkomen in de klas.

    Veel leerkrachten kiezen ervoor om afspraken:

    • zichtbaar op te hangen
    • regelmatig te bespreken
    • te koppelen aan klassengesprekken
    • te gebruiken bij conflicten of lastige situaties

    Zo blijven afspraken onderdeel van het dagelijks gedrag.

    Respect bespreken in de klas

    Naast afspraken maken is het belangrijk om regelmatig met leerlingen in gesprek te gaan over respect.

    Dat kan bijvoorbeeld met:

    → Vragen over respect voor in de klas

    → Lesmaterialen & werkvormen respect

    Zo leren leerlingen niet alleen welke afspraken gelden, maar ook waarom respect belangrijk is.

    Respectafspraken en groepsvorming

    Respectafspraken spelen een belangrijke rol bij:

    • groepsvorming
    • sociale veiligheid
    • samenwerken
    • een positief klassenklimaat

    Wanneer leerlingen weten wat er van hen verwacht wordt, ontstaat meer rust en duidelijkheid in de groep.

    → Bekijk ook Groepsvorming & klassenklimaat

    Poster over respectafspraken in de klas met de tekst: "In onze groep hebben we wederzijds respect."

    Samen gemaakte respectafspraken helpen leerlingen verantwoordelijkheid te nemen voor de sfeer in de groep.c

    Gerelateerde pagina's

    Zoek je geen afspraken, maar iets anders?

    → Voorbeelden van respect in de klas
    (concrete voorbeelden van respectvol gedrag)

    → Respectregels in de klas
    (duidelijke regels en structuur)

    → Omgangsvormen in de klas
    (dagelijks gedrag en sociale vaardigheden)

    → Respect op school
    (schoolbrede aanpak van respect)

    Samen werken aan respect

    Respect groeit wanneer scholen hier dagelijks aandacht aan besteden. Met duidelijke afspraken, positieve voorbeelden en zichtbare ondersteuning bouwen leerlingen en leerkrachten samen aan een veilige, prettige en respectvolle klas.