Lesmateriaal & werkvormen respect op school

Materialen en activiteiten rond respect

Respect vormt de basis voor een fijne en veilige sfeer op school. Door er regelmatig aandacht aan te besteden, leren leerlingen rekening houden met elkaar, luisteren naar verschillende meningen en respectvol omgaan met verschillen.

Op deze pagina vind je lesmaterialen, werkvormen en activiteiten rond respect. Je kunt ze gebruiken tijdens een klassengesprek, mentorles, burgerschapsles, projectweek of de Week van Respect. Sommige materialen zijn geschikt voor een korte activiteit in de klas, andere kunnen worden ingezet voor een langer of schoolbreed project.

Deze pagina maakt onderdeel uit van:

→ Respect op school

Lesmaterialen en werkvormen over respect

Wat betekent respect? Wanneer voelt iemand zich gerespecteerd en welk gedrag kan juist respectloos overkomen?

Met deze materialen nodig je leerlingen uit om na te denken over hun eigen gedrag en dat van anderen. Ze leren hun mening te verwoorden, naar elkaar te luisteren en samen te bespreken wat nodig is voor een prettige en veilige groep.

De Respectmuur – schoolbreed project over respect

Met De Respectmuur bouwen leerlingen samen aan een zichtbare muur vol voorbeelden, gedachten en afspraken over respect. De activiteit kan in één klas worden uitgevoerd, maar is ook geschikt als gezamenlijk project voor meerdere groepen of de hele school.

Boekje ‘Wat is respect?’

Een toegankelijk boekje waarmee leerlingen nadenken over de betekenis van respect. Geschikt voor zelfstandig gebruik en als voorbereiding op een gesprek in de klas.

Werkboekje ‘Respect en respectloos’

Wat is respectvol gedrag en wanneer is gedrag respectloos? Met vragen en opdrachten leren leerlingen situaties herkennen, beoordelen en bespreken.

Vertelverhaal ‘Wat is respect?’

Een vertelverhaal om samen te bekijken en te bespreken. Het verhaal helpt om het onderwerp dichtbij de belevingswereld van leerlingen te brengen en vormt een goede basis voor een klassengesprek.

Twee complete digitale lessen over respect

Twee digitale lessen waarmee je direct in de klas aan de slag kunt. De lessen helpen leerlingen onderzoeken wat respect betekent en hoe zij respect in hun eigen gedrag kunnen laten zien.

Discussiepakket ‘Samen leven met respect’

Met dit discussiepakket praten leerlingen aan de hand van situaties en vragen over respectvol samenleven. Ze onderzoeken hoe mensen met elkaar omgaan en wat iedereen kan bijdragen aan een respectvolle groep en samenleving. Geschikt voor klassengesprekken, mentorlessen, burgerschapsonderwijs en de Week van Respect.

Werkboek ‘Samen leven met respect’ – digitaal

Dit digitale werkboek laat leerlingen nadenken over respectvol samenleven, hun eigen gedrag en verschillende standpunten. De opdrachten stimuleren empathie en inlevingsvermogen. Het werkboek kan afzonderlijk worden gebruikt of worden gecombineerd met het discussiepakket ‘Samen leven met respect’.

Verhaalposter ‘De drie vormen van respect’ – A3

Deze A3-verhaalposter laat leerlingen kennismaken met gezag, begrip en oprechtheid. De herkenbare situaties nodigen uit tot gesprekken over regels, vertrouwen, aandacht en respectvol samenleven. Geschikt voor het voortgezet onderwijs, mentorlessen, burgerschapsonderwijs en de Week van Respect.

Les vrede, vrijheid en respect

Een digitale les waarin leerlingen nadenken over de samenhang tussen vrede, vrijheid en respect. Geschikt voor lessen rond burgerschap, herdenkingsmomenten en maatschappelijke thema’s.

De materialen kunnen afzonderlijk worden gebruikt of met elkaar worden gecombineerd. Voor een korte activiteit kies je bijvoorbeeld een boekje of werkblad. Wil je langere tijd of met de hele school aan respect werken, dan kun je verschillende lessen, gesprekken en zichtbare materialen samenbrengen.

Posters als werkvorm over respect

Een poster over respect kan meer zijn dan een zichtbare herinnering aan de afspraken binnen de school. De afbeelding, boodschap of situatie op een poster kan ook worden gebruikt als start van een klassengesprek, mentorles of burgerschapsactiviteit.

Laat leerlingen vertellen wat zij zien, wat de boodschap volgens hen betekent en hoe zij respect in vergelijkbare situaties kunnen laten zien.

→ Bekijk de Posters over respect

Gratis materialen over respect

Wil je laagdrempelig met respect aan de slag? Gebruik dan de gratis werkbladen of de gratis flyer.

Gratis werkbladen over respect

Met de werkbladen denken leerlingen na over respectvol en respectloos gedrag. De opdrachten kunnen zelfstandig worden gemaakt en daarna gezamenlijk worden besproken.

De werkbladen zijn geschikt als start van een klassengesprek, mentorles of activiteit tijdens de Week van Respect.

Gratis flyer over respect

De gratis flyer helpt om aandacht te vragen voor respect en kan worden gebruikt in de klas of binnen een activiteit voor de hele school.

Binnenkort vind je hier ook een complete les over respect die direct in de klas kan worden ingezet.

Waar werken leerlingen aan?

Met lesmateriaal en werkvormen over respect werken leerlingen onder andere aan:

• respectvol omgaan met elkaar
• luisteren naar verschillende meningen
• rekening houden met gevoelens en grenzen
• omgaan met verschillen
• nadenken over respectvol en respectloos gedrag
• verantwoordelijkheid nemen voor het eigen gedrag
• bijdragen aan een veilige sfeer in de klas
• samen afspraken maken over omgangsvormen

Leerlingen ontdekken zo niet alleen wat respect betekent, maar ook hoe zij het in alledaagse situaties kunnen laten zien.

Wanneer kun je deze materialen gebruiken?

De materialen en werkvormen zijn onder andere inzetbaar:

• tijdens mentorlessen
• binnen burgerschapsonderwijs
• tijdens groepsgesprekken
• bij lessen over sociale veiligheid
• tijdens de Week van Respect
• tijdens de Gouden en Zilveren Weken
• bij groepsvorming
• tijdens een thema- of projectweek
• wanneer de omgang in een groep extra aandacht nodig heeft

Je kunt de materialen preventief inzetten, maar ook gebruiken wanneer je samen met leerlingen dieper wilt ingaan op gedrag, verschillen en omgangsvormen.

Voor welke leerlingen zijn de materialen geschikt?

De materialen zijn, afhankelijk van het gekozen product, geschikt voor:

✔ basisonderwijs
✔ voortgezet onderwijs
✔ mentorlessen
✔ burgerschapsonderwijs
✔ groepsactiviteiten
✔ schoolbrede projecten

Bij ieder product staat meer informatie over de inhoud, uitvoering en geschikte doelgroep.

Respect tijdens de Week van Respect

De Week van Respect is een goed moment om extra aandacht te besteden aan respectvol omgaan met elkaar. Je kunt kiezen voor één klassengesprek of les, maar ook verschillende activiteiten combineren tot een project voor de hele groep of school.

Gebruik bijvoorbeeld een les of verhaal om het onderwerp te introduceren. Laat leerlingen daarna zelf nadenken, schrijven of samenwerken en maak hun ideeën zichtbaar met posters, kaarten, buttons of bandjes.

Zo blijft respect niet beperkt tot één gesprek, maar komt het gedurende de week en daarna regelmatig terug.

Combineer lessen met zichtbare materialen

Lessen hebben vaak meer effect wanneer respect ook zichtbaar aanwezig is in de klas en de rest van de school.

Veel scholen combineren lesmateriaal daarom met:

→ Posters over respect
→ Respectbuttons
→ Respectbandjes
→ Lespakket De Respectmuur

Door gesprekken, opdrachten en zichtbare herinneringen te combineren, wordt respect niet alleen besproken. Het krijgt ook een herkenbare plaats in het dagelijks leven op school.