Digitaal lespakket ‘Respect & digitaal burgerschap'

Wat zit er in dit digitale lespakket?

• Zeven mini-lessen over respect en digitaal burgerschap;

• bij iedere mini-les een A4-lesblad en een bijpassende A4-mini-poster;

• toepassing van de vijf IKFILTEREER-filters;

• reflectie- en gespreksvragen;

• De Aandachtformule: negen pagina’s verdieping over de invloed van online aandacht.

Je ontvangt het materiaal digitaal en print zelf de lesbladen en mini-posters die je wilt gebruiken. Er wordt geen fysiek pakket verzonden.

Deze zeven mini-lessen en verdieping zitten in het pakket

1. Jij bent jij. Ook online.

Je hoeft jezelf niet te veranderen om erbij te horen. Leerlingen denken na over zichzelf blijven en de invloed van online verwachtingen.

2. Zie jij de mens?

Een profielfoto, bericht of label vertelt nooit het hele verhaal. Deze les nodigt leerlingen uit om verder te kijken dan hun eerste indruk.

3. Moet jij zijn zoals ik?

Verwachtingen van anderen kunnen je keuzes beïnvloeden. Leerlingen bespreken verschillen, jezelf mogen zijn en ruimte geven aan een ander.

4. Likes zijn zichtbaar, gevoelens vaak niet.

Likes en reacties kun je tellen. Wat ze met iemand doen, zie je niet zomaar. Deze les maakt de gevoelens achter online reacties bespreekbaar.

5. Jij ziet het bericht, ik zie de mens.

Achter een bericht zit een mens. Leerlingen onderzoeken welke gevolgen hun reactie of deelactie voor die persoon kan hebben.

6. Wat maak jij viraal?

Iedere like, reactie en deelactie kan bijdragen aan de verspreiding van een bericht. Leerlingen staan stil bij wat zij online aandacht geven.

Verdieping: De Aandachtformule

Negen pagina’s over wat online aandacht krijgt en verder groeit.

Leerlingen onderzoeken hoe aandacht de verspreiding van berichten beïnvloedt en welke rol hun eigen online keuzes daarin spelen.

7. Laat groeien wat goed is.

Met de inzichten uit de Aandachtformule ontdekken leerlingen hoe zij bewust aandacht kunnen geven aan positieve berichten en gedrag.

Behandel De Aandachtformule vóór ‘Laat groeien wat goed is’. De overige mini-lessen kun je los van elkaar gebruiken.

Wat oefenen leerlingen?

Met dit pakket oefenen leerlingen om:

• zichzelf te blijven en verschillen te respecteren;

• verder te kijken dan een profiel, label of eerste indruk;

• rekening te houden met gevoelens van anderen;

• gevolgen van likes, reacties en deelacties te overzien;

• hun keuzes toe te lichten en naar anderen te luisteren;

• bewust bij te dragen aan een positieve online omgeving.

De lessen bieden aanknopingspunten voor burgerschap, mediawijsheid, digitale geletterdheid en sociaal-emotioneel leren.

Werken met de vijf filters van IKFILTEREER

De vijf filters vormen een terugkerend hulpmiddel tijdens de lessen:

Waar · Zinvol · Nodig · Aardig · Veilig

Klopt dit? Heeft het waarde? Moet ik hier iets mee? Help ik iemand of kwets ik iemand? Kan dit schade bezorgen?

Zo oefenen leerlingen om even stil te staan voordat ze klikken, geloven, reageren of delen.

Zo gebruik je het pakket

Kies een mini-les die aansluit bij wat er in de klas speelt. Laat de mini-poster zien, lees samen het lesblad en bespreek enkele vragen.

Laat leerlingen hun keuzes toelichten en verschillende perspectieven onderzoeken. Persoonlijke ervaringen delen mag, maar hoeft niet.

Hang de mini-poster daarna op als herinnering aan het gesprek. Je kunt later terugkomen op de boodschap wanneer zich een herkenbare situatie voordoet.

Het pakket is inzetbaar tijdens:

• burgerschapslessen en mentoruren;

• lessen mediawijsheid en digitale geletterdheid;

• gesprekken over online identiteit, groepsdruk en omgangsvormen;

• de Week van Respect en de Week van de Mediawijsheid;

• het bespreken van afspraken voor groepsapps en online communicatie.

Kies steeds onderwerpen en voorbeelden die passen bij de leeftijd en belevingswereld van je leerlingen.

Eerst kennismaken?

Op de IKFILTEREER-pagina vind je vijf gratis introductielessen met bijbehorende mini-posters.

Daarmee maak je kennis met de opzet van de mini-lessen en de vijf filters. Met dit digitale themapakket werk je vervolgens verder aan respect, jezelf blijven en verantwoordelijkheid nemen voor online gedrag.

Meer over respect en digitaal burgerschap

Wil je meer achtergrond, voorbeelden en ideeën voor gesprekken in de klas?

→ Bekijk de themapagina Respect & digitaal burgerschap

Maak de vijf filters zichtbaar

Gebruik het lespakket samen met een IKFILTEREER-poster in de klas of een IKFILTEREER-polsbandje als dagelijkse herinnering aan de vijf filters.

Zo blijft de boodschap ook na de les onder de aandacht: eerst nadenken voordat je klikt, gelooft of deelt.