Respect op school

Samen bouwen aan een veilige, positieve en respectvolle school

Respect op school vormt de basis voor een veilige en prettige leeromgeving. Wanneer leerlingen, leerkrachten en medewerkers respectvol met elkaar omgaan, ontstaat een sfeer waarin iedereen zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelt.

Respect gaat daarbij verder dan beleefd zijn. Het gaat over luisteren naar elkaar, rekening houden met verschillen, verantwoordelijkheid nemen voor gedrag en bijdragen aan een positieve schoolcultuur.

Op deze pagina lees je wat respect op school betekent en waarom het zo belangrijk is voor leerlingen, leerkrachten en de school als geheel.

Wat betekent respect op school?

Respect op school betekent dat leerlingen en volwassenen op een positieve manier met elkaar omgaan.

Dat zie je bijvoorbeeld wanneer mensen:

• naar elkaar luisteren
• verschillen accepteren
• rekening houden met gevoelens van anderen
• verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag
• elkaar op een respectvolle manier aanspreken

Respect gaat niet over perfect gedrag, maar over de bereidheid om rekening te houden met elkaar en samen te werken aan een prettige omgeving.

Lesmateriaal om respect op school zichtbaar en bespreekbaar te maken in de klas en binnen een positieve schoolcultuur.

Waarom is respect belangrijk?

Een school waar respect centraal staat, biedt leerlingen meer dan alleen een plek om te leren.

Respect draagt bij aan:

• een veilige sfeer
• betere samenwerking
• minder conflicten
• meer betrokkenheid
• meer onderling vertrouwen

Wanneer leerlingen zich gerespecteerd voelen, durven zij eerder vragen te stellen, fouten te maken en zichzelf te zijn.

Respect als onderdeel van de schoolcultuur

Respect ontstaat niet door één les of één project.

Het groeit wanneer dezelfde boodschap dagelijks zichtbaar wordt in:

• gesprekken
• afspraken
• voorbeeldgedrag
• gezamenlijke activiteiten
• de manier waarop mensen met elkaar omgaan

Daarom kiezen veel scholen ervoor om respect onderdeel te maken van hun schoolwaarden en dagelijkse praktijk.

Een positieve schoolcultuur ontstaat wanneer respect niet alleen wordt besproken, maar ook wordt voorgeleefd.

Respect in de klas

De klas is vaak de plek waar leerlingen dagelijks ervaren wat respect betekent.

Respect wordt zichtbaar wanneer leerlingen:

• elkaar laten uitpraten
• samenwerken
• verschillen accepteren
• elkaar helpen
• conflicten op een rustige manier oplossen

Door hier bewust aandacht aan te besteden ontstaat een positief klassenklimaat waarin leerlingen zich veilig voelen.

→ Bekijk Respectafspraken in de klas

→ Bekijk Respectregels in de klas

→ Bekijk Omgangsvormen in de klas

Respect en sociale veiligheid

Respect speelt een belangrijke rol bij sociale veiligheid.

Wanneer leerlingen weten dat zij met respect behandeld worden:

• voelen zij zich veiliger
• durven zij zichzelf te zijn
• neemt de kans op pestgedrag af
• ontstaat meer vertrouwen binnen de groep

Daarom is respect een belangrijk onderdeel van het werken aan een veilige school.

→ Bekijk ook Sociale veiligheid op school

→ Bekijk Pesten op school

Respect zichtbaar maken binnen de school

Veel scholen kiezen ervoor om respect zichtbaar en bespreekbaar te maken.

Dat kan bijvoorbeeld door:

• schoolwaarden zichtbaar op te hangen
• gezamenlijke afspraken te maken
• gesprekken over respect te voeren
• activiteiten rondom respect te organiseren
• voorbeeldgedrag centraal te stellen

Zo wordt respect onderdeel van het dagelijks leven binnen de school.

→ Lees meer over Respect zichtbaar maken in de school

Respect op school zichtbaar maken – samen werken leerlingen aan een veilige, respectvolle en positieve sfeer in de groep.

Respect en burgerschap

Respect sluit nauw aan bij burgerschapsonderwijs.

Leerlingen leren omgaan met verschillen, luisteren naar andere meningen en verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gedrag.

Door respect te oefenen in de dagelijkse praktijk ontwikkelen leerlingen vaardigheden die zij hun hele leven kunnen gebruiken.

→ Lees meer over Burgerschap op school

Materialen voor respect op school

Scholen gebruiken verschillende materialen om respect zichtbaar en bespreekbaar te maken.

Denk bijvoorbeeld aan:

• posters over respect
• lesmateriaal en werkvormen
• de Respectmuur
• respectbuttons
• respectbandjes

Deze materialen ondersteunen gesprekken en helpen om respect dagelijks onder de aandacht te brengen.

→ Bekijk Materialen voor respect op school

Samen werken aan respect

Respect op school ontstaat wanneer leerlingen en volwassenen samen verantwoordelijkheid nemen voor de sfeer binnen de school.

Door respect zichtbaar te maken, bespreekbaar te houden en dagelijks voor te leven, groeit stap voor stap een schoolcultuur waarin iedereen zich veilig, welkom en gewaardeerd voelt.