Plagen bij jonge kinderen | Grapje of gemeen?
Wanneer is een grapje leuk — en wanneer niet meer?
Twee kinderen lachen.
Ze maken grapjes over elkaar.
Dan zegt één kind iets.
De ander lacht niet meer.
Plagen hoort bij opgroeien. Kinderen ontdekken spelenderwijs hoe zij met elkaar omgaan, waar grenzen liggen en wat anderen leuk of juist niet leuk vinden.
Maar een grapje blijft alleen een grapje zolang iedereen plezier heeft.
Met Beertje Anders leren jonge kinderen daarom niet alleen kijken naar wat zij zelf doen, maar vooral naar hoe hun gedrag door een ander wordt ervaren. Zo ontdekken zij dat rekening houden met elkaar de basis is van prettig samen spelen.
Wat is plagen?
Plagen is een speelse manier waarop kinderen met elkaar omgaan.
Kinderen maken een grapje, lachen samen en weten dat het niet vervelend bedoeld is.
Bij plagen:
✔ lachen beide kinderen;
✔ plagen kinderen elkaar vaak om de beurt;
✔ voelt niemand zich echt gekwetst;
✔ stopt het wanneer iemand aangeeft dat het niet meer leuk is.
Plagen helpt kinderen zelfs om sociale vaardigheden te ontwikkelen. Ze leren omgaan met humor, reacties van anderen en het herkennen van grenzen.
Wanneer wordt plagen geen grapje meer?
Niet ieder kind beleeft een grapje hetzelfde.
Het gaat daarom niet alleen om wat je zegt, maar vooral om wat het met de ander doet.
Vraag samen eens:
- Lacht de ander nog?
- Wil de ander nog meedoen?
- Zie je dat iemand verdrietig wordt?
- Stop je wanneer iemand dat vraagt?
Wanneer iemand niet meer lacht, stil wordt of zich terugtrekt, is het tijd om te stoppen.
Juist door goed te kijken naar de ander voorkom je dat plagen verandert in buitensluiten of pesten.
Bekijk samen het filmpje
Beertje Anders – Plagen
Ideaal als start van een kringgesprek of les over sociaal gedrag.
Wat gebeurt er in het filmpje?
Beertje Anders maakt grapjes met Beertje Bruin.
Ze lachen samen.
Daarna maakt hij grapjes over Beertje Bril.
Beertje Bril laat merken dat hij het niet leuk vindt.
Toch gaat Beertje Anders nog even door.
Langzaam verandert het grapje in iets wat pijn doet.
Beertje Anders ontdekt dat hij beter moet kijken naar hoe de ander zich voelt.
Hij leert dat stoppen ook écht stoppen betekent.
Even samen kijken
Praat na het filmpje samen over de volgende vragen:
- Was het in het begin een grapje?
- Wanneer veranderde dat?
- Hoe kon je zien dat Beertje Bril het niet leuk vond?
- Wat had Beertje Anders eerder kunnen doen?
- Heb jij weleens meegemaakt dat een grapje niet meer leuk was?
Zo leren kinderen stap voor stap gevoelens herkennen en rekening houden met elkaar.
Wat leren kinderen?
Met dit verhaal oefenen kinderen belangrijke sociale vaardigheden.
Zij leren:
✔ herkennen wanneer een grapje leuk is;
✔ letten op gevoelens van anderen;
✔ op tijd stoppen;
✔ rekening houden met elkaars grenzen;
✔ verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gedrag;
✔ samen een prettige sfeer behouden.
Niet door te vertellen wat fout is, maar door samen te ontdekken wat prettig voelt voor iedereen.
Verder werken met plagen
Wilt u het onderwerp verder bespreken of oefenen?
Deze materialen sluiten aan bij het filmpje en helpen jonge kinderen om gedrag, gevoelens en respect bespreekbaar te maken.
-
Poster 'Uitlachen doet pijn' € 7,95 -
Vertelverhaal 'Gevoelens' € 24,95 -
Digitaal
Voorleesboekje Gevoelens 1 € 2,95 -
Musical 'Stop pesten' € 49,95
Samen helpen deze materialen kinderen om beter te begrijpen hoe woorden en gedrag invloed hebben op anderen.
Onze visie
Wij geloven dat pesten meestal niet zomaar begint.
Vaak begint het met kleine momenten waarop kinderen onvoldoende rekening houden met elkaar.
Daarom leren wij kinderen al op jonge leeftijd om niet alleen naar hun eigen bedoeling te kijken, maar ook naar de gevoelens van de ander.
Dat sluit aan bij onze visie Kijk eens met andere ogen.
Door kinderen vroeg te leren letten op reacties, emoties en grenzen groeit respect vanzelf en krijgt pesten minder kans om te ontstaan.
Veelgestelde vragen
Wat is plagen?
Plagen is een speelse vorm van contact waarbij beide kinderen plezier hebben. Niemand voelt zich gekwetst en het stopt wanneer iemand aangeeft dat het niet meer leuk is.
Wat is het verschil tussen plagen en pesten?
Bij plagen lachen kinderen samen en is er sprake van gelijkwaardigheid. Bij pesten wordt één kind herhaaldelijk gekwetst, buitengesloten of vernederd. Het slachtoffer voelt zich daardoor vaak verdrietig of onveilig.
Vanaf welke leeftijd kunnen kinderen het verschil leren?
Vanaf ongeveer groep 1 en 2 leren kinderen steeds beter gevoelens herkennen en rekening houden met anderen. Juist dan is het waardevol om samen over plagen, ruzie en pesten te praten.
Voor wie is dit lesmateriaal geschikt?
Dit thema is ontwikkeld voor groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs, het kleuteronderwijs en het lager onderwijs in België. Ook pedagogisch medewerkers, kinderopvang en gastouders gebruiken de materialen om sociaal gedrag bespreekbaar te maken.
Terug naar het overzicht
→ Naar Grapje of gemeen?
Samen leren rekening houden met elkaar
Plagen hoort bij opgroeien. Kinderen ontdekken spelenderwijs hoe zij met elkaar omgaan, waar grenzen liggen en hoe hun gedrag een ander kan beïnvloeden.
Door samen te kijken, te praten en te oefenen leren kinderen niet alleen wat plagen is, maar vooral hoe zij rekening houden met elkaar. Zo ontstaat stap voor stap een veilige groep waarin iedereen zich prettig voelt en waarin een grapje ook écht leuk blijft voor iedereen.