Ruzie maken bij jonge kinderen | Grapje of gemeen?

Boos zijn mag, samen oplossen is belangrijk

Ruzie maken hoort bij opgroeien.

Wanneer jonge kinderen samen spelen, ontstaan er soms meningsverschillen. Ze willen hetzelfde speelgoed, begrijpen elkaar niet of worden boos omdat iets anders loopt dan zij hadden verwacht.

Dat is heel normaal.

Sterker nog: kinderen leren juist veel van een ruzie, mits zij leren hoe zij die weer kunnen oplossen.

Met Beertje Anders ontdekken kinderen dat boos zijn mag, maar dat luisteren, afkoelen, sorry zeggen en samen verder gaan minstens zo belangrijk zijn.

Geschikt voor:

✔ Groep 1 t/m 3 (Nederland)
✔ Kleuteronderwijs (België)
✔ Lager onderwijs (België)
✔ Kinderopvang en buitenschoolse opvang

Wat is ruzie maken?

Ruzie ontstaat wanneer twee of meer kinderen het niet met elkaar eens zijn.

Bij ruzie:

✔ willen kinderen allebei iets anders;
✔ worden zij boos of teleurgesteld;
✔ doen beide kinderen mee aan het conflict;
✔ kunnen zij het meestal weer goedmaken.

Een ruzie is daarom iets anders dan pesten. Bij ruzie zijn kinderen meestal gelijkwaardig en zoeken zij, soms met een beetje hulp, weer samen naar een oplossing.

Waarom krijgen jonge kinderen ruzie?

Jonge kinderen zijn nog volop bezig met het ontwikkelen van sociale vaardigheden.

Ze leren:

✔ samen spelen;
✔ speelgoed delen;
✔ wachten op hun beurt;
✔ rekening houden met anderen;
✔ omgaan met teleurstellingen;
✔ hun gevoelens onder woorden brengen.

Juist doordat kinderen dit nog aan het leren zijn, ontstaan er soms ruzies.

Dat hoort bij hun ontwikkeling.

Wat leren kinderen van ruzie?

Een goed opgeloste ruzie is een waardevol leermoment.

Kinderen ontdekken onder andere hoe zij:

✔ rustig kunnen worden wanneer zij boos zijn;
✔ naar elkaar kunnen luisteren;
✔ gevoelens herkennen;
✔ samen een oplossing bedenken;
✔ sorry kunnen zeggen;
✔ weer prettig met elkaar verder kunnen spelen.

Zo leren kinderen stap voor stap hoe zij op een respectvolle manier met elkaar omgaan.

Bekijk samen het filmpje

Beertje Anders – Ruzie maken

Ideaal om samen te bekijken tijdens een kringgesprek of een les over sociaal gedrag.

Wat gebeurt er in het filmpje?

Beertje Anders en Beertje Bruin krijgen ruzie om een bal.

Ze worden boos.

Er wordt geduwd.

Er worden lelijke woorden gezegd.

Vader Beer grijpt niet meteen in door een schuldige aan te wijzen.

Hij helpt de beertjes eerst om weer rustig te worden.

Samen leren zij:

• eerst stoppen;
• rustig ademhalen;
• tot tien tellen;
• naar elkaar luisteren;
• nadenken over wat er gebeurde;
• samen zoeken naar een oplossing.

Daarna kunnen zij sorry zeggen en weer samen verder spelen.

Even samen kijken

Praat na het filmpje samen over de volgende vragen.

• Waarom kregen de beertjes ruzie?
• Waren ze allebei boos?
• Hoe kon je dat zien?
• Wat hielp om weer rustig te worden?
• Hoe maakten ze het weer goed?
• Wat zou jij doen wanneer jij ruzie krijgt?

Door eerst goed te kijken en daarna samen te praten, leren kinderen beter begrijpen wat er gebeurt tijdens een ruzie.

Hoe kunt u kinderen helpen?

Een ruzie hoeft niet direct opgelost te worden door een volwassene.

Vaak helpt het wanneer kinderen eerst even rustig worden en daarna samen vertellen wat er is gebeurd.

U kunt daarbij helpen door:

✔ beide kinderen hun verhaal te laten vertellen;
✔ goed te luisteren;
✔ geen schuldige aan te wijzen;
✔ samen naar een oplossing te zoeken;
✔ kinderen zelf mee te laten denken.

Zo leren kinderen niet alleen een ruzie oplossen, maar ook verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gedrag.

Verder werken met ruzie maken

Wilt u dit onderwerp verder bespreken of oefenen?

Deze materialen sluiten aan bij het filmpje en helpen jonge kinderen om gevoelens, conflicten en oplossingen bespreekbaar te maken.

Samen helpen deze materialen kinderen om stap voor stap te oefenen met luisteren, samenwerken en het oplossen van conflicten.

Onze visie

Wij geloven dat ruzie maken niet verkeerd is.

Een ruzie biedt kinderen juist de kans om belangrijke sociale vaardigheden te oefenen.

Door kinderen te leren luisteren, gevoelens te herkennen, rekening te houden met elkaar en samen oplossingen te zoeken, bouwen we stap voor stap aan een veilige groep.

Dat sluit aan bij onze visie Kijk eens met andere ogen.

Wanneer kinderen leren begrijpen waarom een ander boos, verdrietig of teleurgesteld is, groeit respect vanzelf en krijgen grotere conflicten en pestgedrag minder kans om te ontstaan.

Veelgestelde vragen

Is ruzie maken normaal?

Ja. Ruzie maken hoort bij de sociale ontwikkeling van jonge kinderen. Zij leren hierdoor omgaan met emoties, meningsverschillen en samenwerken.

Wat is het verschil tussen ruzie en pesten?

Bij ruzie doen beide kinderen mee aan het conflict en zijn zij meestal gelijkwaardig. Bij pesten wordt één kind steeds opnieuw gekwetst of buitengesloten en is sprake van een machtsverschil.

Wanneer moet een volwassene ingrijpen?

Wanneer kinderen elkaar pijn doen, de ruzie niet zelf kunnen oplossen of wanneer één kind steeds opnieuw de dupe is, is begeleiding nodig.

Voor wie is dit lesmateriaal geschikt?

Dit thema is ontwikkeld voor groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs, het kleuteronderwijs en het lager onderwijs. Ook pedagogisch medewerkers, kinderopvang en gastouders gebruiken de materialen om sociaal gedrag bespreekbaar te maken.

Bekijk ook

→ Plagen bij jonge kinderen | Grapje of gemeen?
→ Pesten voorkomen bij jonge kinderen | Grapje of gemeen?
→ Pesten bij jonge kinderen | Grapje of gemeen?
→ Sorry zeggen bij jonge kinderen | Grapje of gemeen?
→ Wat is het verschil tussen plagen, ruzie en pesten?

Terug naar het overzicht

→ Naar Grapje of gemeen?