Digitaal gedrag van leerlingen

In gesprek over smartphonegebruik, sociale media en online keuzes

Leerlingen communiceren dagelijks via smartphones, groepsapps, sociale media en online platforms. Daardoor krijgen zij voortdurend te maken met situaties waarin zij keuzes moeten maken.

Wat doe je wanneer iemand een kwetsend filmpje doorstuurt?
Reageer je op een vervelende opmerking in een groepsapp?
Deel je een foto zonder toestemming?
Of spreek je iemand aan op zijn gedrag?

Digitaal gedrag gaat over de keuzes die leerlingen online maken en de gevolgen die deze keuzes hebben voor zichzelf én voor anderen.

Door hierover in gesprek te gaan leren leerlingen bewuster omgaan met online communicatie, sociale media en digitale verantwoordelijkheid.

Waarom digitaal gedrag bespreken op school?

Online gedrag heeft directe invloed op de sfeer in de klas, op vriendschappen en op sociale veiligheid.

Wat online gebeurt, blijft vaak niet online.

Daarom besteden steeds meer scholen aandacht aan digitaal gedrag als onderdeel van mediawijsheid, burgerschap en sociale veiligheid.

Door hierover in gesprek te gaan leren leerlingen:

• bewust omgaan met sociale media
• nadenken voordat zij iets delen of doorsturen
• respectvol communiceren online
• omgaan met groepsdruk in apps en chatgroepen
• verantwoordelijkheid nemen voor hun digitale gedrag

Zo ontstaat meer bewustzijn over de invloed van online keuzes.

Online keuzes bespreekbaar maken

Digitale situaties zijn vaak herkenbaar, maar niet altijd eenvoudig bespreekbaar.

Materialen over digitaal gedrag helpen leerlingen nadenken over vragen zoals:

• Wat zou jij doen?
• Welke gevolgen heeft jouw keuze?
• Hoe voelt dat voor een ander?
• Welke verantwoordelijkheid heb jij als omstander?

Door concrete situaties te bespreken leren leerlingen hun eigen gedrag beter begrijpen en beoordelen.

Smart Online

De Smart Online-serie helpt leerlingen bewust omgaan met smartphonegebruik, online communicatie en sociale media.

De posters stimuleren leerlingen om na te denken over hun eigen rol online en over de gevolgen van hun gedrag voor anderen.

Onderwerpen binnen Smart Online zijn onder andere:

• online communicatie
• smartphonegebruik
• online taalgebruik
• cyberpesten
• verantwoordelijkheid online
• sociale media

→ Bekijk Smart Online

Online gedrag zichtbaar maken in de school

Posters helpen leerlingen dagelijks herinneren aan bewuste keuzes online.

Veelgebruikte onderwerpen zijn:

• online taalgebruik
• respectvol appen
• sociale media
• online communicatie
• smartphonegebruik
• digitale verantwoordelijkheid

Deze materialen maken online gedrag zichtbaar en ondersteunen gesprekken in de klas.

→ Bekijk Posters mediawijsheid

Lees- & praatplaten over digitaal gedrag

Soms vinden leerlingen het lastig om direct over online situaties te praten.

Lees- & praatplaten bieden een veilige ingang om herkenbare situaties te bespreken.

Door samen te lezen en vragen te beantwoorden leren leerlingen:

• hun eigen keuzes onderzoeken
• situaties vanuit verschillende perspectieven bekijken
• gevoelens van anderen beter begrijpen
• bewuster omgaan met online gedrag

→ Bekijk lees- & praatplaten voor school

Digitaal gedrag en groepsdruk

Veel online keuzes worden beïnvloed door anderen.

Leerlingen kunnen te maken krijgen met:

• groepsdruk in chatgroepen
• de behoefte om erbij te horen
• likes en reacties op sociale media
• het doorsturen van berichten of beelden
• online uitdagingen en trends

Door deze situaties bespreekbaar te maken leren leerlingen sterker en bewuster keuzes maken.

Wanneer zet je dit thema in?

Materialen rond digitaal gedrag worden vaak ingezet:

• tijdens mentoruren
• binnen burgerschapsonderwijs
• tijdens lessen mediawijsheid
• bij groepsvorming
• tijdens projectweken
• preventief binnen sociale veiligheid
• tijdens de Week van de Mediawijsheid

Voor wie?

Geschikt voor:

• basisonderwijs
• voortgezet onderwijs
• MBO

Inzetbaar:

• klassikaal
• schoolbreed
• preventief
• tijdens mentorlessen

Praktische hulpmiddelen voor dagelijks digitaal gedrag

Soms helpen kleine reminders leerlingen om bewustere keuzes te maken.

Smartphonekaartjes

Kaartjes 'Smartphone normen en waarden'

Deze kaartjes helpen leerlingen nadenken over berichten, foto's en filmpjes die zij ontvangen of doorsturen. De boodschap blijft zichtbaar in het telefoonhoesje en sluit aan bij gesprekken over respect, verantwoordelijkheid en digitaal gedrag.