Digitaal gedrag van leerlingen

Lesmateriaal om met leerlingen te praten over smartphonegebruik, groepsdruk en respect online

Leerlingen communiceren tegenwoordig voortdurend via smartphones, chatgroepen en sociale media. Daardoor ontstaan er ook nieuwe situaties waarin leerlingen moeten nadenken over hun gedrag online.

Wat doe je bijvoorbeeld wanneer je een kwetsend filmpje ontvangt?
Of wanneer iemand een foto doorstuurt zonder toestemming?

Door met leerlingen te praten over digitaal gedrag leren zij nadenken over hun eigen keuzes en over de gevolgen van hun online gedrag. Zo ontwikkelen leerlingen meer bewustzijn over respect, verantwoordelijkheid en omgang met anderen in digitale omgevingen.

Waarom digitaal gedrag bespreken op school?

Digitale communicatie speelt een grote rol in het dagelijks leven van leerlingen. In groepsapps, op sociale media en via berichten moeten zij vaak zelf keuzes maken over hoe zij reageren.

Door hier in de klas aandacht aan te besteden leren leerlingen:

• respectvol communiceren online

• omgaan met groepsdruk in chatgroepen

• nadenken voordat zij berichten of beelden doorsturen

• verantwoordelijkheid nemen voor hun digitale gedrag

Dit helpt om zowel online als offline een veilige schoolcultuur te versterken.

Praktijksituaties in de klas

Leerlingen kunnen soms in lastige digitale situaties terechtkomen. Door deze situaties samen te bespreken leren zij beter nadenken over hun keuzes.

Een voorbeeld uit de praktijk:

→ Wat doe je als een leerling een kwetsend filmpje ontvangt?

Door concrete situaties te bespreken wordt digitaal gedrag herkenbaar en bespreekbaar voor leerlingen.

Lees- & praatplaten over digitaal gedrag

Digitale situaties zijn soms lastig om direct te bespreken. Leerlingen herkennen het gedrag wel, maar vinden het moeilijk om er open over te praten.

Lees- & praatplaten helpen om dit gesprek op een veilige en herkenbare manier te starten.

Elke plaat bevat een kort verhaal of een herkenbare situatie rond smartphonegebruik, online communicatie of groepsdruk. Door samen te lezen en vragen te bespreken, leren leerlingen nadenken over hun eigen keuzes en over de gevolgen van online gedrag.

Lees- & praatplaten helpen leerlingen om:

• situaties rond smartphonegebruik en online gedrag te herkennen

• na te denken over hun eigen rol in chatgroepen

• gevoelens en reacties van anderen beter te begrijpen

• respectvol met elkaar in gesprek te gaan over digitaal gedrag

Zo ontstaat er ruimte voor reflectie, gesprek en bewustwording in de klas.

→ Bekijk lees- & praatplaten voor school

Lesmateriaal: smartphonekaartjes over digitaal gedrag

Om het gesprek over digitaal gedrag in de klas te ondersteunen zijn er smartphonekaartjes over normen en waarden ontwikkeld.

Deze kaartjes hebben ongeveer het formaat van een smartphone en bevatten duidelijke adviezen over hoe leerlingen kunnen omgaan met kwetsende berichten, filmpjes of foto's.

Elke leerling kan een kaartje in zijn telefoonhoesje bewaren. Zo blijft de boodschap zichtbaar — ook buiten de klas.

Waarom deze kaartjes goed werken

De smartphonekaartjes verbinden waarden en gedrag met situaties die leerlingen dagelijks herkennen.

Ze helpen leerlingen om:

• na te denken over digitaal gedrag

• bewuster om te gaan met berichten en beelden

• verantwoordelijkheid te nemen in online groepen

• respectvol met anderen om te gaan

Omdat de kaartjes letterlijk bij de smartphone passen, blijft de boodschap zichtbaar op het moment dat het ertoe doet.