Leesplezier & leesmotivatie

Samen ontdekken wat lezen leuk en waardevol maakt

Een leerling die helemaal opgaat in een spannend verhaal. Een klas die samen moet lachen om een voorgelezen stukje. Of een kind dat eindelijk een boek vindt over een onderwerp dat het interessant vindt.

Leesplezier kan op veel verschillende manieren ontstaan. Niet iedereen houdt van dezelfde boeken en niet voor iedere leerling gaat lezen vanzelf. Daarom is het belangrijk om ruimte te geven aan verschillen, nieuwsgierigheid en eigen keuzes.

Op deze pagina vind je ideeën om leesplezier en leesmotivatie op school te ondersteunen: van voorlezen en verhalen bespreken tot een uitnodigende leesomgeving.

Wat zijn leesplezier en leesmotivatie?

Leesplezier is het plezier dat iemand beleeft aan lezen, luisteren naar een verhaal of het ontdekken van boeken en teksten.

Leesmotivatie gaat over de redenen waarom iemand wil lezen. Een leerling kan bijvoorbeeld nieuwsgierig zijn naar een onderwerp, willen weten hoe een verhaal afloopt of graag meer willen begrijpen over de wereld.

Wat leerlingen aanspreekt, verschilt. De één kiest een avonturenboek, de ander een strip, een verhaal over vriendschap of een informatieve tekst over dieren, sport of techniek.

Door leerlingen kennis te laten maken met verschillende verhalen en teksten, kunnen zij ontdekken wat bij hen past.

Leesplezier en leesvaardigheid

Leesplezier en leesvaardigheid hebben met elkaar te maken. Wanneer lezen beter lukt, kan een leerling meer vertrouwen krijgen en gemakkelijker opgaan in een verhaal. Leerlingen die gemotiveerd zijn om te lezen, pakken mogelijk vaker een boek en krijgen daardoor meer gelegenheid om hun leesvaardigheid te oefenen.

Dat gaat niet bij iedereen vanzelf. Een leerling die lezen moeilijk vindt, heeft misschien extra tijd, begeleiding of een andere manier nodig om een verhaal te beleven. Voorlezen, samen lezen of luisteren naar een verhaal kan dan helpen om toch plezier aan verhalen te ervaren.

Iedere leerling mag op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo groeien.

Wat helpt bij leesmotivatie?

Leerlingen raken niet allemaal door hetzelfde gemotiveerd. Toch zijn er een aantal dingen die kunnen helpen.

Ruimte om te kiezen

Laat leerlingen kennismaken met verschillende boeken, verhalen en onderwerpen. Geef hen waar mogelijk de ruimte om zelf iets te kiezen dat aansluit bij hun interesse en leeservaring.

Een leerling kan bijvoorbeeld beginnen met een strip, een kort verhaal, een boek met veel afbeeldingen of een tekst over een geliefd onderwerp.

Ervaren dat lezen lukt

Een passend boek of een passende tekst kan leerlingen helpen om vertrouwen op te bouwen. Sommige leerlingen hebben daarbij extra begeleiding nodig.

Geef ruimte om vragen te stellen, samen te lezen en een boek weg te leggen als het niet aansluit. Een leerling hoeft niet meteen een dik boek uit te lezen om een fijne leeservaring op te doen.

Verhalen samen beleven

Samen luisteren, praten en boeken uitwisselen maakt lezen ook een sociale ervaring. Een enthousiaste voorlezer, een klasgenoot met een goede boekentip of een fijn gesprek kan nieuwsgierigheid opwekken.

Laat leerlingen ontdekken dat niet iedereen hetzelfde verhaal mooi hoeft te vinden. Verschillende reacties maken een gesprek juist interessant.

Ideeën om leesplezier te stimuleren

Een leesactiviteit hoeft niet ingewikkeld te zijn. Met kleine, terugkerende momenten geef je boeken en verhalen aandacht.

Lees regelmatig voor

Voorlezen is niet alleen geschikt voor jonge kinderen. Ook oudere leerlingen kunnen genieten van een verhaal, een fragment of een hoofdstuk dat hen nieuwsgierig maakt.

Neem tijd om samen te luisteren en laat ruimte voor een reactie of vraag.

Laat leerlingen elkaar inspireren

Vraag leerlingen welk boek, verhaal of personage zij aan een ander zouden aanraden. Dat kan met een korte presentatie, een tekening of een kaartje bij een boek.

Ook een leerling die nog niet graag zelfstandig leest, kan vertellen over een verhaal waarnaar hij of zij heeft geluisterd.

Maak een boekentafel

Leg boeken en verhalen over verschillende onderwerpen klaar. Zet een aantal boeken met de voorkant naar voren, zodat leerlingen de omslag goed kunnen bekijken.

Wissel de selectie regelmatig en laat leerlingen zelf suggesties doen.

Begin met een afbeelding

Een afbeelding kan nieuwsgierig maken naar het verhaal dat erbij hoort.

Wat zie je? Wie zijn de personages? Wat zou er gebeurd kunnen zijn?

Laat leerlingen eerst kijken en voorspellen. Lees daarna samen het verhaal en ontdek welke ideeën terugkomen.

Praat over verhalen

Na het lezen of luisteren kan één open vraag al genoeg zijn:

• Welk moment bleef bij jou hangen?
• Wat vond je verrassend?
• Met wie uit het verhaal zou je willen praten?
• Zou jij hetzelfde hebben gedaan?
• Welk stukje zou je nog eens willen horen of lezen?

Er hoeft niet altijd één goed antwoord te zijn. Geef leerlingen ruimte om verschillend te denken en naar elkaar te luisteren.

Verhalen en materialen voor de klas

DMS Educatief biedt verschillende manieren om samen te kijken, luisteren, lezen en praten. Kies een verhaal of werkvorm die past bij de leeftijd van de leerlingen en het onderwerp waarmee je aan de slag wilt.

Vertelverhalen voor jonge kinderen

Bij de vertelverhalen van Beertje Anders ondersteunen grote afbeeldingen het verhaal. Kinderen kunnen kijken, voorspellen en vertellen wat zij zien, terwijl de leerkracht of voorlezer het verhaal vertelt.

→ Bekijk de Vertelverhalen van Beertje Anders

Vertelplaten: eerst kijken, dan vertellen

Een afbeelding kan het begin zijn van een verhaal. Laat leerlingen rustig kijken en vertellen wat zij zien. Wie staan er op de plaat? Wat zou er zijn gebeurd? En hoe zou het verhaal verder kunnen gaan?

Met vertelplaten nodig je leerlingen uit om woorden te geven aan hun ideeën, naar elkaar te luisteren en samen een verhaal te ontdekken.

→ Bekijk de Vertelplaten

Wijsheidsverhalen om samen over na te denken

Korte verhalen kunnen een aanleiding zijn om te praten over keuzes, gevoelens, vriendschap en omgaan met elkaar. Leerlingen kunnen de verhalen lezen of beluisteren en daarna hun gedachten delen.

→ Ontdek de Wijsheidsverhalen

Lees- & praatplaten

Met een lees- & praatplaat komen kijken, lezen en praten samen. Leerlingen onderzoeken een afbeelding of tekst en bespreken wat zij zien en denken.

→ Bekijk de Lees- & praatplaten voor school

Maak lezen zichtbaar op school

Een uitnodigende plek kan leerlingen helpen om boeken en verhalen tegen te komen. Denk aan een leeshoek, een boekentafel, een bibliotheek of een muur met boekentips.

Posters en buttons kunnen deze leesomgeving of een gezamenlijk leesmoment zichtbaar maken. Ze zijn een aanvulling op de boeken, verhalen, aandacht en begeleiding die leerlingen nodig hebben.

Posters over lezen

Met een leesposter geef je een leeshoek, klaslokaal of bibliotheek een herkenbare uitstraling

→ Bekijk alle Posters over lezen

Leesbuttons

Een leesbutton kan een voorleesmoment of leesproject extra feestelijk maken. Laat bijvoorbeeld gastvoorlezers een button dragen of geef er één mee als herinnering aan een gezamenlijke activiteit.

→ Bekijk alle Leesbuttons

Lezen en voorlezen tijdens themaweken

Bijzondere leesmomenten in het schooljaar zijn een mooie aanleiding om samen extra aandacht te besteden aan boeken en verhalen.

→ Nationale Voorleesdagen & Voorleesontbijt
→ Jeugdboekenmaand
→ Kinderboekenweek op school
→ Week van lezen en schrijven op school

→ Bekijk alle Leesmomenten & thema’s

Voor wie?

Deze pagina is bedoeld voor:

• leerkrachten en schoolteams;
• pedagogisch medewerkers en gastvoorlezers;
• leescoördinatoren en bibliotheekmedewerkers;
• ouders en verzorgers;
• organisaties die met kinderen en jongeren aan leesplezier werken.

De ideeën zijn aan te passen aan verschillende leeftijden en groepen. Kies steeds verhalen en activiteiten die passen bij de leerlingen met wie je werkt.