Zichtbaarheid in de hele school

Van visie op papier naar herkenbaar gedrag in de praktijk

Een gezamenlijke visie op sfeer en gedrag krijgt pas betekenis wanneer leerlingen, teamleden en bezoekers die kunnen herkennen in het dagelijks schoolleven.

Niet alleen in een schoolplan of tijdens een teamvergadering, maar juist in de klas, op de gang, bij de ingang en op het schoolplein.

Door kernwaarden en afspraken op een herkenbare manier zichtbaar te maken, ontstaat een gedeelde taal. Leerlingen weten beter wat de school belangrijk vindt. Leerkrachten kunnen gemakkelijker verwijzen naar dezelfde afspraken. En de school laat zien: zo gaan wij hier met elkaar om.

Wat betekent zichtbaarheid?

Zichtbaarheid gaat niet om zoveel mogelijk posters ophangen.

Het gaat om een paar duidelijke, positieve en herkenbare boodschappen die steeds terugkomen. Zo worden waarden en afspraken onderdeel van de omgeving waarin leerlingen iedere dag leren, spelen en samenwerken.

Zichtbaarheid kan zorgen voor:

• dezelfde taal en herkenbare afspraken in de hele school;
• duidelijke verwachtingen voor leerlingen;
• rust en voorspelbaarheid in klas en gang;
• ondersteuning bij gesprekken over gedrag;
• een consistente boodschap voor team, leerlingen en ouders.

Waar maak je waarden en afspraken zichtbaar?

Een gezamenlijke boodschap kan op verschillende plekken terugkomen.

In de klas
Afspraken helpen leerlingen herinneren aan wat nodig is om fijn samen te leren en werken.

In gangen en gezamenlijke ruimtes
Kernwaarden en positieve gedragsboodschappen laten zien dat de afspraken voor de hele school gelden.

Op het schoolplein
Een herkenbare afspraak kan helpen om ook buiten dezelfde taal te spreken over respect, hulp vragen en rekening houden met elkaar.

In de teamruimte
Waarden zijn niet alleen voor leerlingen. Ook volwassenen kunnen elkaar herinneren aan de gezamenlijke manier van werken.

Posters over waarden en afspraken

Deze materialen helpen om waarden, gedrag en gezamenlijke afspraken zichtbaar te maken in de basisschool.

Gebruik materialen die passen bij jullie eigen schooltaal. Niet iedere boodschap hoeft overal te hangen; juist herkenning en herhaling maken het verschil.

Van zien naar gebruiken

Een poster werkt het best wanneer hij niet alleen wordt opgehangen, maar ook onderdeel wordt van het gesprek.

Dat kan heel eenvoudig:

• verwijs naar een afspraak wanneer die in de praktijk nodig is;
• vraag leerlingen wat een boodschap voor hen betekent;
• benoem positief gedrag dat past bij een zichtbare waarde;
• bespreek als team welke woorden jullie gebruiken;
• kijk samen regelmatig of de afspraken nog duidelijk en passend zijn.

Zo wordt een boodschap aan de muur een hulpmiddel in het dagelijks handelen.

Wanneer zet je dit materiaal in?

Materialen voor zichtbaarheid en herkenning zijn onder meer passend:

• bij de start van het schooljaar;
• wanneer een nieuwe groep begint;
• tijdens de Gouden Weken;
• bij het vernieuwen of aanscherpen van schoolafspraken;
• wanneer er onrust of onduidelijkheid is rond gedrag;
• als blijvende basis voor sociale veiligheid.

Voor wie?

Geschikt voor:

• basisonderwijs;
• speciaal basisonderwijs;
• IKC’s en kinderopvang;
• leerkrachten, intern begeleiders en schoolteams.

Inzetbaar in:

• klaslokalen;
• gangen en gezamenlijke ruimtes;
• teamruimtes;
• schoolbreed, gedurende het hele schooljaar.