Beertje anders - de vijf afspraken

Samen werken aan een fijne sfeer in de onderbouw

Met Beertje Anders – de vijf afspraken werken jonge kinderen op een herkenbare, positieve en veilige manier aan samen spelen, elkaar helpen en prettig omgaan met elkaar.
De afspraken sluiten aan bij dagelijkse situaties en geven houvast in hoe je fijn samen bent — op school én thuis.

Ontwikkeld voor groep 1–3 vormen de vijf afspraken samen een stevige basis voor sociaal gedrag, groepsvorming en een positieve sfeer in de onderbouw.

Waarom werken de vijf afspraken zo goed?

De vijf afspraken zijn concreet, positief en sluiten aan bij de belevingswereld van jonge kinderen.

• herkenbaar en begrijpelijk voor groep 1–3

• positief geformuleerd (wat wél kan)

• sluit aan bij spel, taal en dagelijkse situaties

• ondersteunt sociaal-emotionele ontwikkeling

• verbindt school en thuis

De aanpak is laagdrempelig en opgebouwd rond herhaling, voorbeelden en samen oefenen.

De vijf afspraken van Beertje Anders

Elke afspraak heeft een eigen filmpje en bijpassende materialen. Zo kunnen leerkrachten en begeleiders de afspraken stap voor stap aanbieden en verdiepen.

Afspraak 1 - Samen spelen, samen delen

Samen spelen, leren delen en rekening houden met elkaar.

→ Naar afspraak 1 - Samen spelen, samen delen

Afspraak 2 - Lief zijn voor elkaar

Vriendelijkheid, zorg voor elkaar en een veilig gevoel in de groep.

→ Naar afspraak 2 - Lief zijn voor elkaar

Afspraak 3 - Goede woorden zeggen

Positief praten, complimentjes geven en oefenen met taal en gedrag.

→ Naar afspraak 3 - Goede woorden zeggen

Afspraak 4 - Zeggen wat je wel en niet wilt

Leren aangeven wat fijn is en grenzen herkennen bij jezelf en anderen.

→ Naar afspraak 4 - Zeggen wat je wel en niet wilt

Afspraak 5 - Geef hulp, vraag hulp

Samenwerken, elkaar helpen en durven vragen om hulp.

→ Naar afspraak 5 - Geef hulp, vraag hulp

De vijf afspraken samen

Voor herhaling, afronding en schoolbrede inzet

Deze materialen ondersteunen het werken met alle afspraken tegelijk en zijn geschikt voor herhaling, afronding en zichtbaarheid in de school.

Materialen bij alle afspraken

Ideaal voor schoolbrede inzet en het versterken van een gedeelde basis in gedrag en afspraken.

Zo werk je met de vijf afspraken door het schooljaar heen

Een eenvoudige jaartijdlijn voor groep 1–3

Beertje Anders – de vijf afspraken groeien mee met de groep. Door ze te spreiden over het schooljaar ontstaat herhaling, verdieping en herkenning.

School en thuis verbinden

Bij elke afspraak zijn gratis kaartjes voor thuis beschikbaar. Zo kunnen ouders aansluiten bij wat kinderen op school leren en wordt de aanpak versterkt — thuis en in de klas.

Start van het schooljaar

Samen een basis leggen

• Maak kennis met Beertje Anders

• Introduceer de vijf afspraken

• Start met Afspraak 1: Samen spelen, samen delen

• Oefen dagelijks in spel en kring

Focus: veiligheid, wennen aan elkaar, samen spelen

Eerste schoolmaanden

Werken aan sfeer en gedrag

• Voeg Afspraak 2: Lief zijn voor elkaar toe

• Oefen Afspraak 3: Goede woorden zeggen

• Gebruik filmpjes, verhalen en muziek

• Betrek ouders met kaartjes voor thuis

Focus: vriendelijkheid, taal, positief gedrag

Na vakanties of bij onrust

Opnieuw afstemmen

• Herhaal afspraken die nodig zijn

• Introduceer Afspraak 4: Zeggen wat je wel en niet wilt

• Praat over grenzen en stoppen

• Sluit aan bij wat er speelt in de groep

Focus: grenzen, veiligheid, luisteren naar elkaar

Later in het schooljaar

Samen sterker worden

• Werk met Afspraak 5: Geef hulp, vraag hulp

• Oefen samenwerken en hulp vragen

• Laat kinderen elkaar ondersteunen

• Versterk groepsgevoel en vertrouwen

Focus: samenwerken, zelfstandigheid, verbondenheid

Afronding & schoolbreed

Herhalen en zichtbaar maken

• Herhaal alle vijf afspraken

• Gebruik het diploma of posterpakket

• Maak afspraken zichtbaar in de school

• Verbind met oudere leerlingen (bijv. musical Stop pesten)

Focus: herhaling, trots, gezamenlijke schooltaal

Waarom deze opbouw werkt

• sluit aan bij het natuurlijke verloop van groepsvorming

• biedt ruimte voor herhaling en verdieping

• maakt gedrag voorspelbaar en herkenbaar

• ondersteunt preventief werken aan sociale veiligheid

De vijf afspraken zijn geen losse lessen, maar een doorlopende lijn die bijdraagt aan een fijne sfeer — het hele schooljaar door.

Voor wie?

Meer weten over Beertje Anders?

Wil je lezen hoe Beertje Anders wordt ingezet in de klas, hoe de afspraken samenhangen en hoe dit past binnen sociale veiligheid en groepsvorming in de onderbouw?

→ Lees de achtergrond van Beertje Anders

Van de vijf afspraken naar een schoolbreed project

De musical Stop pesten is ontwikkeld als vervolg op De vijf afspraken van Beertje Anders. Terwijl jongere leerlingen werken aan de afspraken, dragen oudere leerlingen deze boodschap uit in een schoolbreed project.

Verbonden met andere thema’s

De vijf afspraken sluiten aan bij:

→ Regels & afspraken op school
→ Fijne sfeer op school
→ Groepsvorming & klassenklimaat