Wat doe je als… situaties in de klas

Praktische handvatten voor docenten bij gedrag, conflicten en sociale situaties

In elke klas ontstaan situaties waarin leerlingen moeten leren omgaan met elkaar, met emoties en met moeilijke keuzes. Soms gaat dat vanzelf, maar soms vraagt het om begeleiding van de leerkracht of docent.

Wat doe je bijvoorbeeld als een leerling wordt gepest?
Of wanneer leerlingen elkaar uitlachen?
Of wanneer een kwetsend filmpje in een chatgroep rondgaat?

Op deze pagina vind je herkenbare situaties uit de praktijk — met praktische handvatten om gedrag bespreekbaar te maken en te werken aan een veilige en respectvolle sfeer in de klas.

Onderdeel van sociale veiligheid op school

Deze pagina maakt onderdeel uit van:

→ Sociale veiligheid op school

Binnen dit thema werk je aan een veilige klas, respectvol gedrag en duidelijke afspraken.

Veel voorkomende situaties in de klas

Hieronder vind je situaties die docenten regelmatig tegenkomen.
Op elke pagina vind je uitleg, gespreksideeën en praktische tips om direct in de klas toe te passen.

Wat doe je als een leerling wordt gepest?

Pesten heeft grote invloed op het welzijn van leerlingen. Door signalen serieus te nemen en het bespreekbaar te maken, werk je aan een veilige groep.

→ Lees: Wat doe je als een leerling wordt gepest?

Wat doe je als leerlingen elkaar uitlachen?

Uitlachen lijkt soms onschuldig, maar kan het zelfvertrouwen van leerlingen aantasten en de sfeer in de klas beïnvloeden.

→ Lees: Wat doe je als leerlingen elkaar uitlachen?

Wat doe je als een leerling wordt buitengesloten?

Buitensluiten kan leiden tot onzekerheid en een gevoel er niet bij te horen. Door dit bespreekbaar te maken leert de groep hoe belangrijk inclusie is.

→ Lees: Wat doe je als een leerling wordt buitengesloten?

Wat doe je als leerlingen ruzie maken?

Conflicten horen bij samenwerken. Door leerlingen te begeleiden in het oplossen van conflicten, ontwikkelen zij belangrijke sociale vaardigheden.

→ Lees: Wat doe je als leerlingen ruzie maken?

Wat doe je als een leerling een kwetsend filmpje of bericht ontvangt?

Via sociale media komen leerlingen soms in situaties terecht waarin kwetsende beelden worden gedeeld.

Door hierover te praten leren leerlingen nadenken over hun gedrag en verantwoordelijkheid online.

→ Lees: Wat doe je als een leerling een kwetsend filmpje ontvangt?

Wat doe je als er negatieve groepsdruk ontstaat?

Groepsdruk kan ervoor zorgen dat leerlingen gedrag vertonen dat ze eigenlijk niet willen. Door dit bespreekbaar te maken leren leerlingen om eigen keuzes te maken en voor zichzelf op te komen.

→ Lees: Wat doe je als er negatieve groepsdruk ontstaat?

Wat doe je als een leerling een kwetsende opmerking maakt?

Een opmerking kan snel gemaakt zijn, maar veel impact hebben. Door hier samen bij stil te staan leren leerlingen wat respectvol communiceren betekent.

→ Lees: Wat doe je als een leerling een kwetsende opmerking maakt?

Waarom deze situaties bespreken belangrijk is

Door stil te staan bij situaties uit het dagelijks schoolleven leren leerlingen:

✔ verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag
✔ rekening houden met anderen
✔ respectvol communiceren
✔ omgaan met verschillen
✔ conflicten oplossen

Dit draagt direct bij aan een veilige en positieve sfeer in de klas.

Verbonden met andere thema’s

Veel situaties hangen samen met bredere thema’s in het onderwijs:

→ Respect & omgangsvormen
→ Sociale veiligheid op school
→ Pesten op school
→ Digitaal gedrag van leerlingen