Wat doe je als een leerling wordt gepest?
Omgaan met pesten en werken aan een veilige klas
Pesten komt in veel klassen voor, soms zichtbaar, maar vaak ook verborgen. Voor de leerling die gepest wordt kan dit grote gevolgen hebben voor het zelfvertrouwen, het welbevinden en het gevoel van veiligheid op school.
Als docent speel je een belangrijke rol in het herkennen en aanpakken van pestgedrag.
Onderdeel van sociale veiligheid
Deze pagina maakt deel uit van het cluster:
→ Wat doe je als… situaties in de klas
En sluit aan bij:
Waarom dit belangrijk is
Pesten kan leiden tot:
– onzekerheid en verdriet
– angst om naar school te gaan
– een negatief zelfbeeld
– een onveilige groepssfeer
Door pesten tijdig te signaleren en bespreekbaar te maken, voorkom je dat het probleem groter wordt.
Wat kun je als docent doen?
1. Neem signalen serieus
Let op veranderingen in gedrag, zoals terugtrekken, stil worden of juist boos reageren.
2. Praat met de betrokken leerlingen
Ga in gesprek met zowel het slachtoffer als de pester(s). Luister zonder direct te oordelen.
3. Maak het bespreekbaar in de groep
Zonder iemand aan te wijzen, kun je het onderwerp in de klas bespreken.
4. Werk aan duidelijke afspraken
Zorg voor heldere regels over hoe leerlingen met elkaar omgaan.
5. Blijf volgen en ondersteunen
Pesten stopt niet altijd meteen. Blijf alert en betrokken.
Klassengesprek over pesten
Gebruik vragen zoals:
– Wat is pesten eigenlijk?
– Wanneer gaat plagen over in pesten?
– Hoe voelt het om gepest te worden?
– Wat kun je doen als je ziet dat iemand wordt gepest?
Zo leren leerlingen dat zij zelf invloed hebben op de sfeer in de groep.
Van situatie naar gedrag
Pesten gaat niet alleen over één leerling, maar over de hele groep.
Door samen te werken aan:
✔ respect
✔ verantwoordelijkheid
✔ samenwerken
✔ elkaar helpen
ontstaat een veilige en positieve klas.
Maak het zichtbaar in de klas
Materialen tegen pesten in de klas
Alleen praten is vaak niet genoeg.
Door het onderwerp zichtbaar te maken in de klas blijft de boodschap hangen.
Gebruik bijvoorbeeld:
✔ Posters tegen pesten
– duidelijke normen en afspraken zichtbaar maken
– dagelijkse herinnering aan respectvol gedrag
✔ Posters “meld pesten” / “zeg er iets van”
– leerlingen stimuleren om niet weg te kijken
– sociale verantwoordelijkheid versterken
✔ Positief gedrag & groepsgevoel posters
– focus op wat wél gewenst gedrag is
– versterken van een veilige groep
✔ Verhaalposters en vertelplaten
– maken pesten bespreekbaar via herkenbare situaties
– helpen bij klassengesprekken
Door deze materialen zichtbaar op te hangen:
✔ ontstaat herkenning
✔ blijft de boodschap terugkomen
✔ groeit bewust gedrag
erbonden met andere thema’s
→ Pesten op school
→ Respect & omgangsvormen
→ Groepsvorming & klassenklimaat
→ Sociale veiligheid op school
Voor wie?
Geschikt voor:
✔ basisonderwijs
✔ voortgezet onderwijs
✔ mentorlessen
✔ sociaal-emotioneel leren