Wat doe je als… situaties in de klas

Praktische handvatten voor docenten bij gedrag, conflicten en sociale situaties

In elke klas ontstaan situaties waarin leerlingen moeten leren omgaan met elkaar, met emoties en met moeilijke keuzes. Soms gaat dat vanzelf, maar soms vraagt het om begeleiding van de leerkracht of docent.

Wat doe je bijvoorbeeld wanneer een leerling wordt gepest?
Of wanneer leerlingen elkaar uitlachen?
Of wanneer een kwetsend filmpje in een chatgroep rondgaat?

Op deze pagina vind je praktische handvatten voor situaties die in veel klassen voorkomen. De artikelen helpen om gesprekken te starten, gedrag bespreekbaar te maken en samen te werken aan een veilige en respectvolle sfeer in de klas.

Deze pagina maakt onderdeel uit van het thema Burgerschap op school.

→ Lees meer over Burgerschap op school

Veel voorkomende situaties in de klas

Hieronder vind je verschillende situaties die docenten regelmatig tegenkomen in de klas. Op elke pagina vind je uitleg, gespreksideeën en praktische tips om met leerlingen in gesprek te gaan.

Wat doe je als een leerling wordt gepest?

Pesten kan een grote invloed hebben op het welzijn van leerlingen. Het is belangrijk om signalen serieus te nemen en samen met de groep te werken aan een veilige sfeer.

→ Lees: Wat doe je als een leerling wordt gepest?

Wat doe je als leerlingen elkaar uitlachen?

Uitlachen lijkt soms onschuldig, maar kan leerlingen onzeker maken en het groepsklimaat negatief beïnvloeden. Door hierover te praten leren leerlingen wat respectvol gedrag betekent.

→ Lees: Wat doe je als leerlingen elkaar uitlachen?

Wat doe je als een leerling wordt buitengesloten?

Buitensluiten kan ervoor zorgen dat leerlingen zich eenzaam of onzeker voelen. Door het onderwerp bespreekbaar te maken kan de groep leren hoe belangrijk het is dat iedereen erbij hoort.

→ Lees: Wat doe je als een leerling wordt buitengesloten?

Wat doe je als leerlingen ruzie maken?

Conflicten horen bij samenwerken en samenleven. Door leerlingen te helpen om conflicten op een respectvolle manier op te lossen, leren zij belangrijke sociale vaardigheden.

→ Lees: Wat doe je als leerlingen ruzie maken?

Wat doe je als een leerling een kwetsend filmpje of bericht ontvangt?

Via smartphones en sociale media komen leerlingen soms in situaties terecht waarin kwetsende foto’s, filmpjes of berichten worden gedeeld.

Door hierover te praten leren leerlingen nadenken over hun eigen keuzes en verantwoordelijkheid online.

→ Lees: Wat doe je als een leerling een kwetsend filmpje ontvangt?

Waarom deze situaties bespreken belangrijk is

Door stil te staan bij situaties uit het dagelijks schoolleven leren leerlingen:

• verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag

• rekening houden met anderen

• respectvol communiceren

• omgaan met verschillen

• conflicten oplossen

Dit draagt bij aan een veilige en positieve sfeer in de klas.

Verbonden met andere thema’s

Veel situaties in de klas hangen samen met bredere thema’s binnen het onderwijs.

Bekijk ook:

→ Respect & omgangsvormen op school
→ Sociale veiligheid op school
→ Pesten op school
→ Digitaal gedrag van leerlingen

Samen helpen deze thema’s scholen om te bouwen aan een veilige en respectvolle schoolcultuur.