Werkbladen voor de Week van Respect

Gratis werkbladen over respect voor de klas

Gebruik de Week van Respect 2026 als aanleiding om met werkbladen en opdrachten te werken aan respect, empathie en positief gedrag in de klas.

De Week van Respect 2026 vindt plaats van 9 tot en met 15 november. Een mooi moment om met leerlingen te praten en schrijven over respect, tolerantie, samenwerking en empathie.

Download hier gratis werkbladen voor de Week van Respect. De opdrachten laten leerlingen nadenken over hun eigen gedrag, gevoelens en omgang met anderen. Ze zijn direct inzetbaar tijdens een klassengesprek, mentorles, burgerschapsles of activiteit rond sociale veiligheid.

De werkbladen kunnen ook buiten de Week van Respect gedurende het hele schooljaar worden gebruikt.

Deze pagina maakt onderdeel uit van:

→ De Week van Respect

→ Respect op school

Gratis werkbladen Week van Respect downloaden

De gratis PDF bestaat uit een voorpagina en vier werkbladen over:

1. respect;
2. tolerantie;
3. samenwerking;
4. empathie.

Ieder werkblad bevat:

• een korte uitleg van het onderwerp;
• herkenbare voorbeelden;
• aandachtspunten voor respectvol gedrag;
• een persoonlijke reflectievraag;
• schrijfruimte voor de leerling.

Leerlingen kunnen de werkbladen zelfstandig maken. De antwoorden kunnen daarna worden gebruikt als uitgangspunt voor een gesprek in tweetallen, kleine groepjes of met de hele klas.

Download Gratis werkbladen Week van Respect

Wat leren leerlingen met de werkbladen?

Met de werkbladen denken leerlingen na over vragen als:

• Wat betekent respect voor mij?
• Waarom beleven mensen dezelfde situatie soms verschillend?
• Hoe ga ik om met verschillen?
• Wat is nodig om goed samen te werken?
• Hoe kan ik mij inleven in een ander?
• Welke invloed heeft mijn gedrag op de sfeer in de groep?

De antwoorden hoeven niet voor iedereen hetzelfde te zijn. Verschillende ervaringen en standpunten kunnen juist een waardevol gesprek over respect op gang brengen.

Werkblad 1 – Respect is voor iedereen anders

Iedereen beleeft iets op zijn eigen manier. Wat voor de ene leerling grappig, spannend of onbelangrijk is, kan voor een ander juist vervelend of ongemakkelijk voelen.

Dit werkblad laat leerlingen nadenken over verschillen in beleving. Zij ontdekken dat respect ook betekent dat je probeert te begrijpen waarom iemand anders reageert dan jij.

De reflectievraag gaat over een situatie waarin de leerling en iemand anders verschillend reageerden op dezelfde gebeurtenis.

Werkblad 2 – Tolerantie: iedereen mag anders zijn

In een klas komen verschillende achtergronden, ideeën, overtuigingen, gewoonten en ervaringen samen.

Tolerantie betekent dat je verschillen accepteert en respecteert, ook wanneer je iets zelf niet kent, begrijpt of hetzelfde zou doen. Dat betekent niet dat iedereen het altijd met elkaar eens moet zijn.

Het werkblad geeft voorbeelden van tolerantie en laat leerlingen nadenken over een situatie waarin zij of iemand anders tolerant moet zijn.

Werkblad 3 – Samenwerking: alleen ga je sneller, samen kom je verder

Samenwerken betekent dat leerlingen naar elkaar luisteren, taken verdelen, ideeën delen en rekening houden met elkaars sterke kanten.

Goede samenwerking betekent niet dat iedereen hetzelfde moet denken. Juist verschillende ideeën kunnen bijdragen aan een beter resultaat, zolang leerlingen elkaar ruimte geven en samen naar een oplossing zoeken.

De reflectievraag laat leerlingen terugdenken aan een situatie waarin samenwerken goed lukte of juist moeilijk was.

Werkblad 4 – Je kunnen inleven in een ander: dat is empathie

Empathie betekent dat je probeert te begrijpen wat iemand anders denkt of voelt. Dat kan lastig zijn, omdat mensen dezelfde situatie verschillend beleven.

Leerlingen ontdekken dat empathie niet betekent dat je precies hetzelfde moet voelen of iedere reactie moet goedkeuren. Het gaat erom dat je probeert te kijken vanuit het perspectief van de ander.

De reflectievraag gaat over een moment waarop de leerling probeerde te begrijpen wat iemand anders dacht of voelde.

Zo gebruik je de werkbladen in de klas

De vier werkbladen kunnen afzonderlijk of als serie worden gebruikt.

1. Introduceer het onderwerp

Schrijf het thema op het bord en vraag leerlingen wat zij al weten over respect, tolerantie, samenwerking of empathie.

2. Laat leerlingen zelfstandig werken

Geef leerlingen rustig de tijd om de uitleg te lezen, over de reflectievraag na te denken en hun antwoord op te schrijven.

3. Bespreek verschillende antwoorden

Laat leerlingen vrijwillig iets over hun antwoord vertellen. Maak duidelijk dat mensen dezelfde situatie verschillend kunnen ervaren.

4. Verbind het thema met de eigen groep

Vraag hoe het onderwerp zichtbaar wordt in de klas:

• Wat gaat al goed?
• Wat vinden we soms moeilijk?
• Welk gedrag helpt?
• Wat kunnen we zelf bijdragen?

5. Sluit af met een concreet voornemen

Laat leerlingen één ding noemen dat zij zelf willen doen om respectvoller te luisteren, samen te werken of rekening te houden met anderen.

Zo worden de werkbladen niet alleen een schrijfoefening, maar ook het begin van een betekenisvol gesprek.

Voor wie zijn deze werkbladen geschikt?

De werkbladen kunnen, afhankelijk van de begeleiding, worden gebruikt in:

✔ de bovenbouw van het basisonderwijs
✔ het voortgezet onderwijs
✔ mentorlessen
✔ burgerschapsonderwijs
✔ groepsvorming
✔ lessen over sociale veiligheid
✔ de Week van Respect

Bij jongere leerlingen kan de tekst gezamenlijk worden gelezen en besproken. Oudere leerlingen kunnen het werkblad eerst zelfstandig invullen en hun antwoorden daarna met elkaar vergelijken.

Wanneer kun je de werkbladen gebruiken?

Hoewel de PDF speciaal is vormgegeven voor de Week van Respect, zijn de werkbladen het hele schooljaar bruikbaar.

Bijvoorbeeld:

• tijdens de Week van Respect;
• aan het begin van het schooljaar;
• tijdens de Gouden of Zilveren Weken;
• bij een mentorles over gedrag;
• binnen burgerschapsonderwijs;
• voorafgaand aan gezamenlijke klassenafspraken;
• bij een project over diversiteit en inclusie;
• wanneer samenwerken moeilijk verloopt;
• wanneer de sfeer in de groep extra aandacht nodig heeft.

Van werkblad naar klassengesprek

Een ingevuld werkblad kan het begin zijn van een verdiepend gesprek. Laat leerlingen niet alleen vertellen wat zij hebben opgeschreven, maar ook luisteren naar de ervaringen van anderen.

Mogelijke vervolgvragen zijn:

• Wat valt op aan de verschillende antwoorden?
• Waarom kunnen mensen dezelfde situatie anders beleven?
• Welke reactie zou ervoor zorgen dat jij je gezien en gehoord voelt?
• Hoe kunnen we respect tonen wanneer we het niet met elkaar eens zijn?
• Wat draagt bij aan een groep waarin iedereen zich veilig voelt?

Zo oefenen leerlingen niet alleen met schrijven en reflecteren, maar ook met luisteren, verwoorden en zich verplaatsen in een ander.

Meer gratis en praktisch lesmateriaal over respect

Wil je na de werkbladen verder werken aan respect in de klas?

→ Vragen over respect voor in de klas
→ Voorbeelden van respect in de klas
→ Respectafspraken in de klas
→ Lesmateriaal & werkvormen respect

Maak respect zichtbaar tijdens de Week van Respect

Werkbladen kunnen een gesprek openen. Posters, buttons, bandjes en gezamenlijke activiteiten kunnen helpen om de besproken boodschap daarna zichtbaar te houden.

→ Posters over respect
→ Respectbuttons
→ Respectbandjes
→ Respect project op school – De Respectmuur

Meer activiteiten voor de Week van Respect

Wil je meer doen dan alleen een werkblad? Combineer de opdrachten dan met een klassengesprek, poster, gezamenlijke afspraak of schoolbrede activiteit.

→ Activiteiten voor de Week van Respect
→ De Week van Respect
→ Lesmaterialen & werkvormen respect