Racisme & discriminatie

Bewustwording, gesprek en handelen op school

Racisme en discriminatie raken de basis van een veilige school. Wanneer leerlingen worden buitengesloten of anders behandeld vanwege huidskleur, afkomst, cultuur of achtergrond, tast dat hun gevoel van veiligheid en gelijkwaardigheid aan.

Op school is het belangrijk om racisme niet te negeren, maar het bespreekbaar te maken. Door duidelijke grenzen te stellen, het gesprek aan te gaan en zichtbaar te maken waar de school voor staat, werk je aan een klimaat waarin iedereen zich welkom voelt.

Wat is racisme?

Racisme is het ongelijk behandelen of beoordelen van mensen op basis van uiterlijke kenmerken, afkomst of vermeende ‘ras’-verschillen. Het kan zichtbaar zijn in woorden en gedrag, maar ook subtiel aanwezig zijn in grappen, aannames of uitsluiting.

Discriminatie is het bredere begrip: het ongelijk behandelen van mensen op basis van kenmerken zoals afkomst, geloof, gender of geaardheid.

Respect betekent: respect voor iedereen — ongeacht verschillen.

Racisme uitleggen aan jonge kinderen

Voor jonge kinderen is het belangrijk om racisme op een begrijpelijke en veilige manier uit te leggen. Niet vanuit schuld of verwijt, maar vanuit gelijkwaardigheid en samenleven.

Met het Beertje Anders filmpje wordt discriminatie uitgelegd op een manier die aansluit bij de belevingswereld van kinderen. Het helpt om het gesprek te openen over eerlijkheid, verschillen en erbij horen.

Dit verhaal is ook geschikt om als vertelplaat Discriminatie in te zetten in de klas.

Na het kijken kun je samen bespreken:

  • Wat gebeurde er?

  • Hoe voelde dat?

  • Wat had anders gekund?

  • Wat betekent dit voor onze klas?

→ Bekijk bijpassend lesmateriaal binnen Diversiteit & inclusie

Racisme bespreekbaar maken in de klas

Racisme verdwijnt niet door het te vermijden. Door ruimte te geven aan vragen, ervaringen en emoties ontstaat begrip.

Scholen kunnen werken aan:

  • duidelijke afspraken over respectvol taalgebruik

  • het benoemen van vooroordelen

  • het versterken van empathie

  • het actief bevorderen van gelijkwaardigheid

Een veilige sfeer maakt het mogelijk om ook moeilijke onderwerpen zorgvuldig te bespreken.

Scholen kiezen er vaak voor om racisme zichtbaar te begrenzen met ondersteunende materialen zoals posters en gespreksmateriaal.

→ Bekijk materialen rondom racisme binnen Diversiteit & inclusie

Verbonden met

Racisme staat niet op zichzelf, maar raakt aan meerdere thema’s binnen een veilige en inclusieve school.

→ Diversiteit & inclusie
→ Culturele diversiteit & samenleven
→ Respect & erbij horen
→ Sociale veiligheid op school
→ De dag tegen racisme
→ De Week tegen racisme