Online pesten & cyberpesten

Wanneer online gedrag onveilig wordt

Online pesten en cyberpesten kunnen grote impact hebben op leerlingen en groepen. Het gaat om situaties waarin online gedrag herhaald, gericht of grensoverschrijdend wordt en waarin veiligheid, vertrouwen en bescherming centraal staan.

Deze pagina biedt een overzicht van thema’s en materialen die scholen ondersteunen wanneer online gedrag niet meer veilig is en ingrijpen, begeleiding of bescherming nodig is.

Online pesten raakt direct aan sociale veiligheid op school en aan online veiligheid op school. Wat online gebeurt, werkt vaak door in de klas en in de groep.

Wat valt onder online pesten & cyberpesten?

Online pesten gaat verder dan alleen vervelende berichten via sociale media. Het kan verschillende vormen aannemen van onveilig digitaal gedrag, zoals:

• herhaald online pesten en buitensluiten

• misbruik van vertrouwen

• seksuele grensoverschrijding online

• manipulatie en chantage

• online verleiding en afhankelijkheid

Deze situaties vragen vaak om duidelijke begeleiding, signalering en bescherming van leerlingen.

Online pesten & cyberpesten

Herhaald en gericht digitaal pestgedrag

Bij online pesten gaat het bijvoorbeeld om:

• pesten via sociale media, apps of games

• groepsdruk en rollen (pester, slachtoffer, omstander)

• uitsluiten of belachelijk maken in groepsapps

• het verspreiden van kwetsende berichten of beelden

→ Bekijk materialen over online pesten & cyberpesten

Sexting & grooming

Wanneer online contact misbruik wordt

Online contact kan soms leiden tot situaties waarin vertrouwen wordt misbruikt.

Denk aan:

• sexting zonder toestemming

• grooming door volwassenen of onbekenden

• misleiding en machtsverschillen

• het herkennen van risicosituaties

→ Bekijk lesmaterialen over sexting en grooming

Online misbruik & manipulatie

Grenzen overschrijden achter een scherm

Online communicatie kan ook gebruikt worden voor manipulatie of misbruik, bijvoorbeeld via:

• valse profielen

• emotionele afhankelijkheid

• dreiging of chantage

• druk om beelden of informatie te delen

→ Bekijk materialen over Grensoverschrijdend gedrag

Online verleiding & verslaving (probleemkant)

Wanneer online gedrag de regie overneemt

Soms raakt online gedrag uit balans en ontstaat afhankelijkheid.

Dat kan leiden tot:

• verlies van controle over schermtijd

• negatieve invloed op welzijn en schoolprestaties

• sociaal isolement

• problemen met concentratie of slaap

→ Bekijk materialen over online Verslaving & verleidingen

Samenhang met andere thema’s

Online pesten & cyberpesten staat niet op zichzelf en sluit aan bij verschillende thema’s binnen online veiligheid op school.

→ Mediawijsheid – preventie en bewustwording
→ Online veiligheid & risico’s – risico’s herkennen en voorkomen
→ Pesten op school – bredere pestproblematiek
→ Grensoverschrijdend gedrag – veiligheid en melden
→ Grenzen, opkomen voor jezelf & weerbaarheid – vaardigheden versterken

Samen helpen deze thema’s scholen om online problemen tijdig te signaleren en veilig aan te pakken.

Voor wie?

Geschikt voor:

• basisonderwijs

• voortgezet onderwijs

Inzetbaar:

• bij signalen of meldingen

• tijdens mentoruren of groepsgesprekken

• binnen zorgstructuren

• schoolbreed