Confronteren bij grensoverschrijdend gedrag

Grenzen duidelijk stellen wanneer gedrag niet oké is

Grensoverschrijdend gedrag betekent dat persoonlijke grenzen worden overschreden — op een ongepaste, ongewenste of respectloze manier. In zulke situaties is het soms noodzakelijk om duidelijk en direct te handelen. Confronteren helpt om gedrag te stoppen, veiligheid te herstellen en grenzen opnieuw zichtbaar te maken.

Confronteren betekent dat iemand wordt aangesproken op zijn of haar gedrag, niet op de persoon. Het is geen aanval, maar een zorgvuldige en respectvolle manier om aan te geven: dit gedrag is niet acceptabel. Goed uitgevoerd draagt confronteren bij aan duidelijkheid, verantwoordelijkheid en een veilig schoolklimaat.

Wat betekent confronteren in de praktijk?

Effectief confronteren vraagt om meer dan alleen zeggen dat iets niet mag. Het gaat om:

• benoemen van concreet gedrag

• aangeven welk effect dat gedrag heeft

• duidelijk maken welke grens wordt overschreden

• aangeven welk gedrag wél verwacht wordt

Wanneer leerlingen (en volwassenen) leren confronteren op deze manier, voelen zij zich zekerder en krachtiger in lastige situaties.

Eerst grenzen, dan confronteren

Een belangrijk uitgangspunt

Voordat je iemand kunt confronteren met vervelend of ongewenst gedrag, is het essentieel om je eigen grenzen te kennen. Pas wanneer duidelijk is wat voor jou — of voor de school — wel en niet acceptabel is, kan gedrag op een respectvolle manier worden begrensd.

Daarom gaan grenzenoefeningen altijd vooraf aan oefenvormen in confronteren. Leerlingen leren eerst voelen en benoemen waar hun grens ligt, en oefenen daarna met het aanspreken van anderen.

Gratis materialen: confronteren en grenzen oefenen

De onderstaande gratis digitale materialen ondersteunen scholen bij het bespreekbaar maken van confronteren en grenzen aangeven. Ze zijn geschikt voor gebruik in de klas, tijdens mentoruren of in begeleide gesprekken.

De gratis digitale bestanden mogen alleen voor eigen gebruik binnen de school worden ingezet. Voor commercieel gebruik of aanpassingen is toestemming vereist.

Oefenen met confronteren in de klas

Confronteren leer je niet uit een boek alleen. Het vraagt om oefenen in veilige, herkenbare situaties. De materialen op deze pagina helpen leerlingen om:

• woorden te geven aan wat zij niet accepteren

• stevig en rustig te blijven in spannende situaties

• respectvol te communiceren, ook bij weerstand

Door confronteren te oefenen, ontwikkelen leerlingen zelfvertrouwen en leren zij verantwoordelijkheid te nemen voor hun gedrag én dat van anderen.

Lesmateriaal & oefeningen

Aanbevolen posters bij confronteren

Deze vier posters sluiten het meest aan bij het oefenen met confronteren en het duidelijk begrenzen van gedrag:

Wanneer zet je confronteren in?

Materialen over confronteren worden ingezet:

• wanneer gedrag grenzen overschrijdt

• bij onveilige of onduidelijke situaties

• als onderdeel van sociale veiligheid en zorgstructuur

• in aansluiting op lessen over grenzen en weerbaarheid

• bij begeleiding van leerlingen of groepen

Verbonden met andere thema’s

Confronteren bij grensoverschrijdend gedrag sluit inhoudelijk aan bij:

• Grensoverschrijdend gedrag – signaleren, melden en beleid

• Grenzen herkennen en aangeven – voelen wat oké is

• Opkomen voor jezelf – assertief en respectvol communiceren

• Pesten aanpakken – ingrijpen wanneer gedrag zich herhaalt