Jij hoort erbij

Samen bouwen aan een school waarin iedereen erbij hoort

Een school is meer dan een plek om te leren.

Het is een plek waar kinderen en jongeren zichzelf leren kennen. Waar vriendschappen ontstaan. Waar leerlingen ontdekken wie ze zijn — en hoe zij met anderen omgaan.

Juist daarom is het belangrijk dat leerlingen voelen:

Jij hoort erbij.

Iedereen.

Niet alleen de luidste leerlingen.
Niet alleen de leerlingen die makkelijk vrienden maken.
Niet alleen de leerlingen die overal goed in zijn.

Maar óók:

  • de stille leerling
  • de onzekere leerling
  • de leerling die anders denkt
  • de leerling die zich soms alleen voelt
  • de leerling die zoekt naar een plek in de groep

Wanneer leerlingen zich gezien, veilig en welkom voelen, ontstaat er ruimte om te groeien.

Deze pagina brengt materialen, verhalen, werkvormen en ideeën samen rond:

  • inclusie
  • groepsgevoel
  • sociale veiligheid
  • respect
  • jezelf mogen zijn
  • omzien naar elkaar

Niet zwaar.
Wel menselijk.
Wel herkenbaar.
En direct bruikbaar in de school.

Snel naar...

→ Onderbouw – erbij horen & samen spelen
→ Middenbouw – groepsgevoel & inclusie
→ Bovenbouw & VO – identiteit, groepsdruk & respect
→ Werkvormen over erbij horen
→ Verhaalposters over inclusie & respect
→ Vertelplaten voor groepsvorming
→ Sociale veiligheid op school

Respect & samenleven

Respectvol omgaan met elkaar en samenwerken in de klas.

→ Bekijk Respect & omgangsvormen

Diversiteit & inclusie

Omgaan met verschillen en ontdekken dat iedereen erbij hoort.

→ Bekijk Diversiteit & inclusie

Democratie & mensenrechten

Hoe werkt democratie en wat betekenen rechten en vrijheid?

→ Bekijk Democratie & vrijheid

Racisme & discriminatie

Gesprekken over gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid.

→ Bekijk Racisme & discriminatie

Multiculturele samenleving

Inzicht in verschillende achtergronden en perspectieven.

→ Bekijk Multiculturele samenleving

Wat is burgerschap?

Burgerschap betekent dat leerlingen leren hoe zij actief deelnemen aan de samenleving en rekening houden met anderen.

In het onderwijs gaat het onder andere over:

– respectvol omgaan met elkaar
– omgaan met verschillen
– verantwoordelijkheid nemen
– begrijpen hoe de samenleving werkt
– nadenken over eigen gedrag

Zo ontwikkelen leerlingen inzicht, empathie en kritisch denken.

Burgerschap in de onderwijspraktijk

Burgerschap is geen los vak, maar een onderdeel van het dagelijks onderwijs. Leerlingen leren burgerschap niet alleen uit boeken, maar vooral door ervaringen, gesprekken en situaties in de klas en school.

Veel scholen werken aan burgerschap binnen:

– klassengesprekken en mentorlessen
– groepsvorming en sociale veiligheid
– themaweken en projecten
– samenwerken en verantwoordelijkheid nemen
– gesprekken over actualiteit en samenleving

Burgerschapsonderwijs helpt leerlingen om respectvol met anderen om te gaan, kritisch na te denken en actief deel te nemen aan de samenleving.

Door maatschappelijke thema’s zichtbaar en bespreekbaar te maken groeit niet alleen kennis, maar ook begrip, betrokkenheid en verantwoordelijk gedrag.

Diversiteit binnen burgerschap

Een Diversiteitsweek sluit goed aan bij burgerschapsonderwijs. Leerlingen leren nadenken over respect, samenleven, gelijkwaardigheid en omgaan met verschillen.

→ Bekijk Diversiteitsweek op school

Direct aan de slag in de klas

Verhalen zijn een krachtige manier om burgerschap bespreekbaar te maken.

Verhalen voor in de klas

→ Lees het verhaal Twintig witte muizen en één grijze
→ Lees het verhaal De wijze oude uil
→ Lees het verhaal De haan die niet meer kraaien kon

→ Bekijk de lessenserie Dierenwijsheid in de klas

Materialen voor burgerschap

Maak burgerschap zichtbaar in de klas met:

– posters over respect en gelijkwaardigheid
– materialen rond diversiteit en inclusie
– ondersteuning bij gesprekken
– lesideeën voor gedrag en samenwerking

→ Bekijk Posters voor burgerschap

Burgerschap in het schooljaar

Veel scholen werken met vaste momenten:

→ Bekijk Onderwijskalender
→ Bekijk Schoolbrede themaweken & themadagen voor het onderwijs

Burgerschap in het onderwijs

Sinds 1 augustus 2021 is burgerschap verplicht in het onderwijs.

Scholen besteden aandacht aan:

– democratische waarden
– vrijheid en gelijkwaardigheid
– sociale verantwoordelijkheid
– omgaan met diversiteit

Waarom burgerschap belangrijk is

Burgerschap helpt leerlingen om:

– respectvol samen te leven
– verantwoordelijkheid te nemen
– samen te werken
– verschillen te begrijpen

Zo bouwen scholen aan een positieve en betrokken schoolcultuur.